බෙලීස් ධජය සහිත, එක්සත් රාජධානියට අයත් තොග ප්‍රවාහන නෞකාවක් වන රුබිමාර්(MV Rubymar) පසුගිය පෙබරවාරි මස 18 වැනිදා එල්ල වූ හූති ප්‍රහාරවලින් පසු පසුගිය සෙනසුරාදා (2) රතු මුහුදේ සම්පූර්ණයෙන් ගිලීගොස් තිබේ.

එය හූතින්ගේ නෞකා නාශක බැලැස්ටික් මිසයිල ප්‍රහාරයකට ලක්ව ගිලිණු පළමු වාණිජ නෞකාවයි.

පසුගිය මාසයේ සිදු වූ මෙම ප්‍රකෝපකාරී ප්‍රහාරයෙන් පසු නැව සෙමෙන් ජලයේ ගිලෙමින් තිබූ අතර එහි කාර්ය මණ්ඩලයට නැව අතහැර දැමීමට සිදුවිය.

ඇමෝනියම් පොස්පේට් සල්ෆේට් පොහොර මෙට්‍රික් ටොන් 21,000ක් රැගෙන ගිය MV Rubymar නෞකාව පසුගිය සෙනසුරාදා අලුයම 02:15ට පමණ සම්පූර්ණයෙන් ගිලී ඇති බව එක්සත් ජනපද මධ්‍යම විධානය (CENTCOM) පවසයි.

යාත්‍රාව රැගෙන ගිය පොහොර මගින් රතු මුහුදේ පාරිසරික අවදානමක් ද මතුකර තිබේ.

ගිලී ගිය නැව මගින් එම මාර්ගයේ ගමන් කරන අනෙකුත් නැව්වලට මතුපිට බලපෑම් අවදානමක් ද ඇතිකරන බව එක්සත් ජනපද මධ්‍යම විධානය පවසයි.

ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු අන්තර්ජාතික ප්‍රජාව හෙළාදැකීමට ලක්ව තිබූ ගාසා තීරයට ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ප්‍රතිචාර වශයෙන් යේමනයේ ඉරාන පිටුබලය ලබන හූති කැරලිකරුවන් 2023 වසරේ අග භාගයේදී මෙම ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට පටන් ගෙන තිබිණි.

2023 නොවැම්බර් 19 වැනි දින ප්‍රහාර ආරම්භ වූ දා සිට පසුගිය සතිය වන විට වාණිජ යාත්‍රා 43කට පමණ ඔවුන් ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇති වූ අර්බුදය ගෝලීය සැපයුම් දාමයට සැළකිව යුතු බාධාවක් ඇති කර ඇති අතර වාණිජ යාත්‍රා දිගු විකල්ප මාර්ග භාවිත කිරීමට උත්සාහ කිරීම නිසා ගමනාන්ත වෙත යෑමට පිරිවැය සහ දූෂණය වැඩි වී තිබේ.

මේ අතර, ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදාව යේමනයේ Bab el-Mandeb සමුද්‍ර සන්ධියට ඔබ්බෙන් ඇති ගැටුම් සහිත බටහිර ඉන්දියන් සාගර මුහුදු තීරයේ මුර සංචාරය අඛණ්ඩව කරගෙන යෑමට සූදානමින් සිටින බව වාර්තා වේ.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම යෙදවීම ලෙස ශ්‍රී ලංකා නාවික නෞකා ගජබාහු රතු මුහුදේ ඉතා රහසිගතව සිදු කරන ලද මුර සංචාරයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස අරාබි රුවල් නෞකාවක් විසින් සිදුකිරීමට ගිය මත්ද්‍රව්‍ය ජාවාරම් කිරීමේ උත්සාහයක් ව්‍යර්ථ විය.

පසුගිය සතියේ ජනාධිපති වික්‍රමසිංහගේ නාවික බලඇණි සමාලෝචනය සඳහා නියමිත වේලාවට නාවික නෞකා ගජබාහු සිය කාර්ය මණ්ඩලය සමග නිහඬවම ත්‍රිකුණාමල බොක්ක වෙත යාත්‍රාකර තිබිණි.

නාවික හමුදා මාධ්‍ය ප්‍රකාශක කපිතාන් ගයාන් වික්‍රමසූරිය ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ, ඒකාබද්ධ නාවික හමුදාවේ 150 ඒකාබද්ධ කාර්ය සාධක බලකාය යටතේ ඒකාබද්ධ මුර සංචාර ලෙස ඔවුන් සිදුකරන මුර සංචාරය අඛණ්ඩව කරගෙන යෑමට යාත්‍රාවක් යැවීමට නාවික හමුදාව සූදානම් බවයි.

මෙහෙයුම් රහස්‍යභාවය හේතුවෙන් ඔහු වැඩිදුර තොරතුරු හෙළිකර නැත.

වසර කිහිපයක් පුරා බහුජාතික සමුද්‍ර හවුල්කාරිත්වයට ප්‍රවේශයක් ලබා ගැනීමට උත්සාහ කිරීමෙන් පසු 2023 නොවැම්බර් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාව එහි හවුල්කරුවකු බවට පත්විය.

සාමාජිකයන් 41 දෙනෙකුගෙන් යුත් බහුජාතික හවුල්කාරිත්වය 2000 වසරේ මුල් භාගයේදී මුහුදු කොල්ලකෑම්, ත්‍රස්තවාදය සහ සමුද්‍ර අපරාධ පිළිබඳ ගැටළු පිළිබඳ සළකා බලා ආරම්භ විය.

ත්‍රිකුණාමලය චීන වරාය ගුවන් හමුදා විද්‍යාපීඨයේ පැවති ගුවන් හමුදා විසිර යෑමේ පෙළපාලිය අමතමින් ජනාධිපතිවරයා අවධාරණය කළේ රතු මුහුදේදී ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අයිතිවාසිකම්වලට හානි සිදුවුවහොත් ඒ වෙනුවෙන් පෙනීසිටින බවයි.

කලාපයේ සහ ලෝකයේ සාමය සම්බන්ධයෙන් ගැටලු ඇති වූ සෑම අවස්ථාවකම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට අවශ්‍ය සහය ලබාදීමට ශ්‍රී ලංකාව කටයුතු කරන බව ද ඔහු ප්‍රකාශ කළේය.

“කලාපයේ සාමයට සහ ස්ථාවරත්වයට සිදුවන ඕනෑම බාධාවක් අපේ රටට තර්ජනයක්. අපට හුදෙකලාව සමෘද්ධිමත් විය නොහැකියි; ඒ වෙනුවට, අපි අනෙකුත් ජාතීන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ යුතුයි, එකට ඉදිරියට යා යුතුයි. ගැටුම්වලට මුහුණ දුන් රටක් ලෙස කලාපයේ ස්ථාවරත්වය සහ ආරක්‍ෂාව පවත්වා ගැනීම අරමුණු කරගත් මුලපිරීම්වලට සක්‍රියව සහභාගි වීම අපගේ යුතුකමක්. ඊට අමතරව, ගෝලීය සාමය අපට අතිශයින් වැදගත්. ඒ නිසා මෙවැනි කටයුතු සඳහා අපේ ත්‍රිවිධ හමුදාවේ මැදිහත්වීම අවශ්‍ය නම් ඒ සඳහා මැදිහත් වීමට අපි සූදානම් විය යුතුයි. මාලි රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා අපගේ ආරක්ෂක හමුදාවන් සුවිශේෂී කාර්යභාරයක් ඉටු කර තිබෙනවා, ඔවුන්ගේ උත්සාහයන් සඳහා ඇගයීමටත් ලක්ව තිබෙනවා. රතු මුහුදේ දී අපගේ ආර්ථික අයිතීන් උල්ලංඝනය වන අවස්ථාවක දී, ඒවා ආරක්ෂා කිරීම සඳහා අපි නොසැලී සිටිය යුතුයි. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, කලාපීය හෝ ගෝලීය සාමය සම්බන්ධ ගැටලු මතු වුවහොත්, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට අවශ්‍ය සහයෝගය ලබා දීමට අපි පොරොන්දු වෙනවා. ලෝක සාමය සහ ස්ථාවරත්වය ආරක්ෂා කිරීම මෙන්ම අපේ ජාතියේ නිස්කලංකභාවය සහ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම අපගේ ප්‍රධානතම අරමුණුයි” යනුවෙන් ජනාධිපතිවරයා විසිර යන කැඩෙට් නිලධාරීන්ට පැවැසීය.