දිවයින පුරා පිහිටි බන්ධනාගාරවල පවතින අධික තදබදය පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමුව ඇති අතර, සිරගත කර සිටින පිරිසෙන් හතරෙන් තුනකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් නඩු විභාග වෙමින් පවතින රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත සැකකරුවන් බව හඳුනාගෙන තිබේ.

මෑතකදී මීගමුව සහ මහර බන්ධනාගාරවල ඇති වූ අසන්සුන්කාරී තත්ත්වයන්ගෙන් පසුව, ධාරිතාව ඉහළ නැංවීමට සහ බන්ධනාගාර සේවාවන් ශක්තිමත් කිරීමට බලධාරීහු මේ වන විට පියවර මාලාවක් ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටිති.

අලුත්ම නිල සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව, 2026 අගෝස්තු 1 වන විට සමස්ත බන්ධනාගාර රැඳවියන් 39,516 ක් විය. වරදකරුවන් වූ සිරකරුවන් සහ නඩු විභාග වෙමින් පවතින පිරිස අතර විශාල අසමතුලිතතාවයක් පවතින බව මෙම දත්ත මගින් පෙන්නුම් කරන අතර, වරදකරුවන් නොවන (රක්ෂිත) පිරිස සමස්ත බන්ධනාගාර රැඳවියන්ගෙන් සියයට 72 කටත් වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් ගනී.

සමස්ත බන්ධනාගාරගත රැඳවියන්ගෙන් 28,646 දෙනකු වරදකරුවන් නොවන සැකකරුවන් වන අතර, ඊට පිරිමි පුද්ගලයින් 26,935 ක් සහ කාන්තාවන් 1,711 ක් ඇතුළත් වේ. මේ අතර, වරදකරුවන් වූ සිරකරුවන් සංඛ්‍යාව 10,870ක් වන අතර, ඊට පිරිමි 10,588 ක් සහ කාන්තාවන් 282 ක් ඇතුළත් වේ. සමස්තයක් ලෙස, පිරිමි රැඳවියන් 37,523 ක් සිටින අතර කාන්තා රැඳවියන් සිටින්නේ 1,993 කි.

අගෝස්තු 1 වනදා මහර බන්ධනාගාරයේ ඇති වූ කැරැල්ලෙන් පසු බන්ධනාගාරවල පවතින අධික තදබදය පිළිබඳ ගැටලුව දැඩි ලෙස කතාබහට ලක්විය. එම සිදුවීමෙන් එක් රැඳවියකු මියගිය අතර තවත් හයදෙනකු තුවාල ලැබීය. සෙනසුරාදා පස්වරු 4.00 ට පමණ ආරම්භ වූ මෙම අසන්සුන් තත්ත්වය පැය 13 කට වැඩි කාලයක් පැවති අතර, ආරක්ෂක අංශ විසින් ඊළඟ දින උදෑසන 6.00 වන විට තත්ත්වය පාලනය කරන ලදී.

මීට පෙර අමාත්‍ය මණ්ඩල ප්‍රකාශක සහ අමාත්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස සඳහන් කළේ, 2024 වසරේදී වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසු මෙරට බන්ධනාගාර රැඳවියන් 28,000 සිට 40,000 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. ‘රටම එකට’ වැඩසටහන යටතේ ක්‍රියාත්මක කරන ලද දැඩි මත්ද්‍රව්‍ය විරෝධී මෙහෙයුම් මෙම ඉහළ යාමට ප්‍රධාන වශයෙන් හේතු වූ බව ඔහු පැවසීය.

රැඳවියන්ගේ සංඛ්‍යාව සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම බන්ධනාගාර පද්ධතියට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කර ඇති අතර, එමගින් ධාරිතාව පුළුල් කිරීමට සහ බන්ධනාගාර තත්ත්වය ඉහළ නැංවීමට පියවර ගැනීමට රජයට සිදුවී තිබේ.

මෙම උත්සාහයන්ගේ කොටසක් ලෙස, අමතර බන්ධනාගාර නිලධාරීන් බඳවා ගැනීම සහ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම රජය විසින් ආරම්භ කර ඇත. පල්ලෙකැලේ බන්ධනාගාරයේ ඉදි කිරීම් අවසන් කර ඇති අතර පල්ලන්සේන බන්ධනාගාරයේ නව ගොඩනැගිලි ද විවෘත කර ඇත. මහර බන්ධනාගාර ගබඩා සංකීර්ණය 2025 දී නිම කරන ලද අතර, තදබදය අවම කිරීම සඳහා වැලිකඩ, මැගසින් සහ කොළඹ බන්ධනාගාරවල තාවකාලික නවාතැන් පහසුකම් සම්පූර්ණ කරමින් පවතී.

වැඩිදියුණු කළ ආරක්ෂක සංවිධාන අවශ්‍ය වන රැඳවියන් රඳවා තැබීම සඳහා වැලිසර නාවික හමුදා කඳවුරේ අධි-ආරක්ෂිත බන්ධනාගාරයක් ද ස්ථාපිත කර ඇති බව අමාත්‍යවරයා වැඩිදුරටත් පැවසීය.

තවද, 2026 සහ 2029 අතර කාලය තුළ පල්ලෙකැලේ, වටරැක, කළුතර, කුරුවිට සහ මාතර යන බන්ධනාගාරවල වැඩිදුර සංවර්ධන ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.