ශ්‍රී ලංකාව නව සහ බරපතල ආරක්ෂක අභියෝගයකට මුහුණ දී සිටී. ජාත්‍යන්තර සයිබර් අපරාධ කණ්ඩායම් දැන් රට තුළ ක්‍රියාත්මක වේ. පසුගිය වසර පුරා, ඔන්ලයින් වංචා සහ දුරකථන වංචාවලට සම්බන්ධ බොහෝ චීන ජාතිකයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම් තියුණු ලෙස වැඩි වී ඇත. මේවා අහඹු අපරාධ පමණක් නොවේ. මියන්මාරය, කාම්බෝජය සහ පිලිපීනය වැනි රටවල දැඩි නීතිවලට මුහුණදීමෙන් පසු සංවිධානාත්මක අපරාධ ජාලයන් ශ්‍රී ලංකාව වෙත සිය මෙහෙයුම් ගෙනඑන බව ඔවුන් පෙන්වාදී තිබේ.

මෙම මෙහෙයුම්වල පරිමාණය ඉතා විශාලය. 2024 අග සහ 2026 මැද භාගය අතර, පොලිස් වැටලීම් මගින් සුඛෝපභෝගී නිවාස සහ කුලියට ගත් හෝටල්වල ක්‍රියාත්මක වන හොඳින් සංවිධානය වූ වංචා මධ්‍යස්ථාන අනාවරණය කරගෙන ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, 2026 අප්‍රේල් මාසයේදී හලාවතදී සිදුකළ වැටලීමකදී පරිගණක 260කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් සමග අන්තර්ජාලය හරහා වංචා කිරීම සඳහා භාවිත කළ විදේශිකයන් 157 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගැනීමට හැකිවිය.

මෙම කණ්ඩායම් බොහොමයක් “pig-butchering” ලෙස හඳුන්වන වංචාවන් භාවිතා කරයි. මේවා දිගු කාලීන උපක්‍රම වන අතර, එහිදී අපරාධකරුවන් අන්තර්ජාලය හරහා වින්දිතයින් සමඟ විශ්වාසය ගොඩනඟා ගෙන ව්‍යාජ යෝජනා ක්‍රමවල ආයෝජනය කිරීමට ඔවුන්ව පොළඹවාලනු ලබයි. මෙම අපරාධකරුවන් ලොව පුරා බැංකු සහ මූල්‍ය ආයතන ඉලක්ක කර ගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ නවීන 5G ජාල භාවිතා කරන බවට ද කනස්සල්ලක් පවතී.

මෙම ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් චීනයේ ප්රතිචාරය සංකීර්ණ වී ඇත. චීන තානාපති කාර්යාලය සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීමට පොරොන්දු වී ඇත. නමුත් සමහර විචාරකයින් පවසන්නේ මෙය ප්රමාණවත් නොවන බවයි. බොහෝ අවස්ථාවලදී, සැකකරුවන් ඔවුන්ගේ උපකරණ සමඟ ඉක්මනින් චීනයට යවනු ලැබේ. මේ නිසා ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන්ට, විශේෂයෙන්ම අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට (CID) අපරාධ සම්පූර්ණයෙන් විමර්ශනය කිරීමට අපහසු වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, ඔවුන්ට දේශීය හවුල්කරුවන් හඳුනාගැනීමට හෝ රටේ මූල්‍ය පද්ධතිය සූරාකෑමට ලක්වන ආකාරය තේරුම් ගැනීමට නොහැකිය.

එක්සත් ජාතීන්ගේ මත්ද්‍රව්‍ය හා අපරාධ පිළිබඳ කාර්යාලය (UNODC) විසින් 2025 දී නිකුත් කරන ලද වාර්තාවකට අනුව, මෙම අපරාධ කණ්ඩායම් ශ්‍රී ලංකාව වැනි රටවලට සංක්‍රමණය වන්නේ ඔවුන් මෙහි අවස්ථාවන් දකින බැවිනි. ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට පවතින ආර්ථික අභියෝග ශක්තිමත් අධීක්ෂණයකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වීම පහසු කරයි.

මෙම ගැටලුවේ මානුෂීය පැත්තක් ද තිබේ. මේ වංචාවලට සම්බන්ධ සමහර අය සත්‍ය ලෙසම ඒවාට ගොදුරු වෙති. ඔවුන් ව්‍යාජ මාර්ගගත රැකියා දීමනා හරහා බඳවා ගනු ලබන අතර පසුව දැඩි කොන්දේසි යටතේ නීති විරෝධී මෙහෙයුම්වල වැඩ කිරීමට බල කෙරෙයි. අපරාධකරුවෙකු සහ වින්දිතයා කවුරුන්ද යන්න සැමවිටම පැහැදිලි නොවන බැවින් මෙවැනි ක්‍රියා සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම වඩාත් අපහසු කරයි.

මෙම තත්ත්වය ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ප්‍රකෘතියට හානි කළ හැකිය. ශ්‍රී ලංකාව මේ වන විට රටේ ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීම සඳහා IMF වැඩසටහනක් යටතේ කටයුතු කරමින් සිටී. මූල්‍ය වංචා වැඩි වුවහොත්, ශ්‍රී ලංකාව මූල්‍ය ක්‍රියාකාරී කාර්ය සාධක බලකායේ (FATF) “අළු ලැයිස්තුවට” ඇතුළත් වීමේ අවදානමක් ඇත. මෙමගින් රටට මුදල් ණයට ගැනීම සහ විදේශ ආයෝජන ආකර්ෂණය කර ගැනීම දුෂ්කර හා මිල අධික වනු ඇත.

මෙම තර්ජනය සමඟ කටයුතු කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව වඩාත් ශක්තිමත් සහ ක්‍රියාශීලී පියවර ගත යුතුය:

– අපරාධකරුවන්ට දේශීයව නඩු පැවරිය යුතුය : විදේශීය සැකකරුවන් පිටුවහල් කිරීමට පෙර දේශීය සයිබර් අපරාධ නීති යටතේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ නඩු විභාග කළ යුතුය.

– අධීක්ෂණය වැඩි දියුණු කිරීම : විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව විසින් නීති විරෝධී මෙහෙයුම් අසාමාන්‍ය දත්ත ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කළ යුතුය.

– ප්‍රබල වීසා පරීක්ෂාවන් : රටට පැමිණෙන විදේශිකයන් වඩා හොඳින් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා බලධාරීන් ජෛවමිතික පද්ධති සහ ඉන්ටර්පෝල් වැනි ජාත්‍යන්තර දත්ත සමුදායන් භාවිතා කළ යුතුය.

– අනිවාර්‍ය වාර්තා කිරීම : හෝටල් සහ දේපළ හිමිකරුවන් විශාල පරිගණක හෝ තාක්ෂණික උපකරණ සහිත අවකාශයන් කුලියට ගන්නා බව වාර්තා කළ යුතුය.

ජාතික ආරක්ෂාව සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් අවකාශය ආරක්ෂා කිරීම දැන් අත්‍යවශ්‍ය වේ. ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාවයේ ආවරණය යටතේ ගෝලීය සයිබර් අපරාධ ජාල සඳහා ආරක්ෂිත තෝතැන්නක් නොවන බව සහතික කිරීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රවේශමෙන් සහ ස්ථිරව ක්‍රියා කළ යුතුය.