August 29, 2026

යෝජිත විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස දීර්ඝ කිරීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ වාර්තාකාරිනිය විසින් මතුකරන ලද කනස්සල්ල ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, 22 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය පුළුල් අධිකරණ ප්‍රතිසංස්කරණවල කොටසක් මිස යම් නිශ්චිත විනිසුරුවරුන් පිරිසකගේ ධුර කාලය දීර්ඝ කිරීම සඳහා අරමුණු කරගත්තක් නොවන බව අවධාරණය කර ඇත.

අගෝස්තු 21 වැනි දින එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලය වෙත යවන ලද පිටු හයක ප්‍රතිචාරයක දැක්වෙන්නේ, යෝජිත සංශෝධනවල අරමුණ නඩු ගොඩගැසීම සහ ප්‍රමාදයන් වැළැක්වීම, සාධාරණ අධිකරණ සේවාවන් සඳහා ඇති ප්‍රවේශය වැඩිදියුණු කිරීම මෙන්ම අධිකරණ ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණතාව සහ ආයතනික දැනුම රඳවාගැනීම බවයි.

අධිකරණයේ සහ නීතිඥයන්ගේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ වාර්තාකාරිනී මාගරට් සැටර්ත්වේට් විසින් අගෝස්තු 7 වන දින කරන ලද දැනුම්දීමට පිළිතුරු වශයෙන් රජය මේ බව ප්‍රකාශ කර තිබේ. දැනට සේවයේ නියුතු විනිසුරුවරුන්ට මෙම වෙනස්කම් බලපැවැත්වෙන පරිදි ක්‍රියාත්මක කිරීම මගින් අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය, බලතල බෙදීම සහ අධිකරණය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය පිළිබඳ ගැටලු මතු විය හැකි බවට ඇය අනතුරු අඟවා තිබිණි.

22 වැනි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය මගින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 65 සිට 67 දක්වාත්, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 63 සිට 65 දක්වාත් වැඩි කිරීමට යෝජනා කර ඇති බව රජය පවසයි.

එමෙන්ම අග්‍රවිනිශ්චයකාරවරයා අවුරුදු 67 සම්පූර්ණ වූ විට හෝ අග්‍රවිනිශ්චයකාර ධුරයට පත්වූ දින සිට වසර හයක් සම්පූර්ණ වූ පසු (එයින් පළමුවෙන් සිදුවන අවස්ථාව අනුව) විශ්‍රාම යා යුතු බවටද එහි දැක්වේ.

තවද මෙම යෝජිත සංශෝධනය මගින් අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ උපරිම සංඛ්‍යාව 19 සිට 24 දක්වා ඉහළ නැංවෙනු ඇත.

මෙයට අමතරව, අධිකරණ සංවිධාන (සංශෝධන) පනත් කෙටුම්පත මගින් මහාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 61 සිට 63 දක්වා ඉහළ නැංවීමටත්, අනෙකුත් විනිසුරුවරුන් සහ මහේස්ත්‍රාත්වරුන්ගේ අනිවාර්ය විශ්‍රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 62 ලෙස නියම කිරීමටත්, මහාධිකරණ විනිසුරුවරුන්ගේ උපරිම සංඛ්‍යාව 110 සිට 120 දක්වා වැඩි කිරීමටත් යෝජනා කර ඇත.

මෙම පනත් කෙටුම්පත් දෙකම අගෝස්තු 18 වන දින පළමු වරට කියවීම සඳහා පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කරන ලදී.

මෙම වෙනස්කම් අධිකරණයේ නිශ්චිත සාමාජිකයින් පිරිසකට වාසි සහගත විය හැකි බවට නැගුණු කනස්සල්ලට සෘජුවම පිළිතුරු දෙමින් රජය පවසන්නේ, මෙම පනත් කෙටුම්පත් “ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයේ සහ අභියාචනාධිකරණයේ නිශ්චිත සාමාජිකයින්ගේ ධුර කාලය දීර්ඝ කිරීමට හෝ ක්ෂණික ආයතනික අරමුණු වෙනුවෙන් අධිකරණයේ සංයුතිය වෙනස් කිරීමේ අරමුණින් යෝජනා කර නොමැති” බවයි.

දැනට සේවයේ නියුතු විනිසුරුවරුන්ට ද මෙම යෝජිත විශ්‍රාම වයස බලපැවැත්වීමට ගත් තීරණය සාධාරණීකරණය කරන රජය, අධිකරණ සංඛ්‍යාව සහ විනිසුරු තනතුරු සංඛ්‍යාව පුළුල් කරන අතරතුර අත්දැකීම් සහිත විනිසුරුවරුන් රඳවාගැනීමේ අරමුණ ඔවුන් මගහැරීම මගින් අඩපණ වන බව පවසයි.

යෝජිත සංශෝධන මගින් ධුර කාලය දීර්ඝ ලබන්නේ කුමන විනිසුරුවරුන්දැයි තේරීමට, තීන්දු හේතුවෙන් විනිසුරුවරුන් ඉවත්කිරීමට, අධිකරණ කටයුතුවලට උපදෙස් දීමට හෝ නඩු තීන්දුවලට මැදිහත් වීමට විධායකයට බලයක් නොලැබෙන බවට ද රජය තර්ක කරයි.

තවද, නිසි නෛතික ක්‍රියාවලිය හරහා අනිවාර්ය විශ්‍රාම යෑමේ වයස වෙනස් කිරීම සිවිල් හා දේශපාලන අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ අන්තර්ජාතික සම්මුතිය හෝ අධිකරණ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳ අන්තර්ජාතික මූලධර්මවලට පටහැනි නොවන බව රජය වැඩිදුරටත් කියාසිටියි. විශ්‍රාම යෑමේ වයස වෙනස්කිරීම දැනට සේවය කරන විනිසුරුවරුන්ගේ අපේක්ෂිත ධුර කාලයට බලපෑම් කළ හැකි බව පිළිගත් නමුත්, එය ස්වයංක්‍රීයව දේශපාලන මැදිහත්වීමක් ලෙස සැලකිය නොහැකි බව රජය පෙන්වාදෙයි.

මේ අතර යෝජිත පනත් කෙටුම්පත්වල ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථානුකූලභාවය අභියෝගයට ලක් කරමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ පෙත්සම් කිහිපයක් ගොනුකර ඇත.

අධිකරණයේ තීරණය පිළිබඳව පූර්ව නිගමනවලට එළඹීමට උත්සාහ නොකරන බවත්, ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ලබා දෙන ඕනෑම තීන්දුවකට “සම්පූර්ණයෙන්ම ගරුකරන” බවත් රජය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට දැනුම් දී ඇත.

ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය යෝජිත සංශෝධනයට විරුද්ධ වීම, අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය පිළිබඳව ගැටලු මතු කිරීම සහ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ එහි ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථානුකූලභාවය අභියෝගයට ලක් කිරීමත් සමග මෙම අර්බුදය තවදුරටත් උග්‍ර වී ඇත.

අධිකරණ ස්වාධීනත්වය සහ නීතියේ ආධිපත්‍යය කෙරෙහි ඇති කැපවීම නැවත සහතික කරමින් රජය සිය පිළිතුර අවසන් කළ අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ වාර්තාකාරිනිය සහ අනෙකුත් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් යාන්ත්‍රණයන් සමඟ දිගටම කටයුතු කරන බව ද සඳහන් කර තිබේ.