කසකස්තානය සහ චීනය අතර පවතින වෙළඳ හා ආර්ථික සබඳතා තවදුරටත් ශක්තිමත් වෙමින් පවතින නමුත්, දෙපාර්ශවය අතර සිදුවන වෙළඳාමේ පවතින අසමතුලිතතාවය ක්‍රමයෙන් වැඩි වෙමින් පවතී.

2025 වසර අවසානය වන විට, සමස්ත විදේශ වෙළඳ පිරිවැටුමෙන් හතරෙන් එකකට ආසන්න ප්‍රමාණයකට හිමිකම් කියමින්, චීනය එරට ප්‍රධාන වෙළඳ හවුල්කරුවෙකු ලෙස සිය ස්ථාවරය තහවුරු කරගෙන තිබුණි.

කසකස්තානයේ මූල්‍යවේදීන්ගේ සංගමයේ (AFK) විශ්ලේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ දත්ත වලට අනුව, දෙරට අතර ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳාම ඩොලර් බිලියන 34.1 දක්වා ළඟා වී ඇති අතර, එය පෙර වසරට සාපේක්ෂව 13.2% ක වර්ධනයකි.

කසකස්තානයේ විදේශ වෙළඳාම තුළ චීනයේ දායකත්වය පෙර වසරේ පැවති 21.2% සිට 23.7% දක්වා ඉහළ ගොස් ඇත.

මෙම වෙළඳ වර්ධනයට මූලික වශයෙන් හේතු වී ඇත්තේ චීන භාණ්ඩ ආනයනය ඉහළ යාමයි.

2025 වසරේදී චීනයෙන් සිදුකළ ආනයනයන් ඩොලර් බිලියන 18.9 ක් වූ අතර, එය පෙර වසරට වඩා 23.6% ක වැඩිවීමකි.

රටේ සමස්ත ආනයනවලින් 29.2% ක්ම චීනයෙන් ලැබී ඇත.

පාරිභෝගික භාණ්ඩ මෙන්ම කාර්මික නිෂ්පාදන ද මෙලෙස ආනයනය කර තිබේ. විශේෂයෙන්ම වාහන (ඩොලර් බිලියන +3.4), ලෝහ (ඩොලර් මිලියන +645) සහ රසායනික නිෂ්පාදන (ඩොලර් මිලියන +412) ආනයනය කිරීමේ කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් දක්නට ලැබුණි.

විශ්ලේෂකයින්ට අනුව, මෙයින් පිළිබිඹු වන්නේ ව්‍යාප්ත වන ආයෝජන ක්‍රියාකාරකම්, යටිතල පහසුකම් ව්‍යාපෘති සහ දේශීය ඉල්ලුමයි.

ආනයන වලට ප්‍රතිවිරුද්ධව, කසකස්තානයෙන් චීනයට සිදුකරන අපනයන පෙන්වූයේ 2.1% ක මධ්‍යස්ථ වර්ධනයක් පමණි.

එය ඩොලර් බිලියන 15.2 ක් විය. ඒ අතරම, අපනයන ව්‍යුහයද වෙනස් වී ඇත.

කෘෂිකාර්මික හා රසායනික නිෂ්පාදන අපනයනය ඉහළ ගිය අතර, සම්ප්‍රදායික අමුද්‍රව්‍ය අපනයනය පහත වැටී තිබේ.

චීනයේ කාර්මික ඉල්ලුම අඩුවීම, ගෝලීය වෙළඳපොලේ භාණ්ඩ මිල පහත වැටීම සහ චීනය තුළම දේශීය නිෂ්පාදන වර්ධනය වීම මෙයට හේතු ලෙස විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

ආනයන ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වීම වෙළඳ ශේෂය දැඩි ලෙස පිරිහීමට හේතු විය. AFK දත්ත වලට අනුව, චීනය සමඟ පැවති ද්විපාර්ශ්වික වෙළඳ හිඟය ඩොලර් මිලියන 370 සිට ඩොලර් බිලියන 3.7 දක්වා දස ගුණයකින් වැඩි වී ඇත.

එසේ වුවද, චීනයෙන් ආනයනය කරන භාණ්ඩවල මිල ප්‍රවණතා බොහෝ දුරට පහත වැටෙමින් පැවතුනි. භාණ්ඩ රැසක මිල මෙලෙස අඩුවීමට හේතු වී ඇත්තේ චීනයේ පවතින අඩු උද්ධමනය සහ විදේශ වෙළඳපොළවල් තුළ චීන නිෂ්පාදකයින්ගෙන් එල්ල වන දැඩි තරඟයයි.