ශ්‍රී ලංකාවේ පුවත්පත් කලා ලෝකයට තවත් ඩී.බී.එස්. ජෙයරාජ් කිසිදා නොපෙනෙනු ඇත.

දෙමළ ජාතිකවාදීන් අතර වූ අන්තවාදීන් විසින් පිටුවහල් කරන ලද ජෙයරාජ්, ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති බිහිසුණු බෙදුම්වාදී යුද්ධය පැවති දිගු වසරවලදී ඇති වූ ආපසු හැරීම් සහ හැරීම් පිළිබඳව ලෝකය දැනුවත් කිරීම සඳහා මරණ තර්ජන සහ නිරන්තර අන්තරායන්ට මුහුණ දුන්නේය.

එම කැළඹිලි සහිත වසරවලදී බොහෝ මාධ්‍යවේදීන් සේවයේ යෙදී සිටියද, ඔහු දෙමළ නළු නිළියන් සියල්ලන්ටම පාහේ සම්බන්ධ වූ ආකාරයේ ප්‍රවේශයක් භුක්ති වින්දේ ස්වල්ප දෙනෙකි. ඔහුගේ හඬ සහ ලේඛන සතු වූ පුළුල් විශ්වසනීයත්වය ලැබූයේ ටිකදෙනෙකු පමණි.

ඔහු ඉපදුණු සහ වසර 37 කට පෙර ඔහු හැර ගිය රටෙන් සැතපුම් දහස් ගණනක් ඈතින් පිහිටි කැනඩාවේ ජීවත් වුවද, ඔහුගේ හදවත සැමවිටම ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන්, විශේෂයෙන් දෙමළ ප්‍රජාව වෙනුවෙන් ස්පන්දනය විය.

2026 මැයි 17 වන දින ජෙයරාජ් අවසන් හුස්ම හෙළීමට සති දෙකකට පෙර ටොරොන්ටෝ හි ඔහුගේ නිවසේදී ඔහුව බැහැදැකීමට පැමිණි මිතුරෙකු පැවසුවේ ඔහු කතා කළේ ශ්‍රී ලංකාව ගැන මෙන්ම සාමාන්‍ය දෙමළ ජනතාවගේ නිමක් නැති දුක් වේදනා ගැන පමණක් බවයි.

ජෙයරාජ්ට කරදරයක් වූයේ ඔහුට තමාගේම වූ මනසක් තිබීම, අනෙක් බොහෝ දෙනෙකුට වඩා වෙනස් ලෙස සිතීමේ හැකියාව සහ ඔහු මූලික වශයෙන් දෙමළ වුවද, වාර්ගික හැඟීම්වලින් නොසැලී සිටීමට ඇති හැකියාවයි.

දෙමළ කොටි සංවිධානය යාපනයේදී සැඟවී සිට සොල්දාදුවන් 13 දෙනෙකු ඝාතනය කිරීමෙන් පසු 1983 දී කොළඹ ගිලගත් දරුණු දෙමළ විරෝධී ප්‍රචණ්ඩත්වය අතරතුර දහස් ගණනක් දෙමළ ජනතාව මෙන්, ඔහුගේ පවුල ද සිංහල මැරයන් අතින් පීඩා වින්දේය.

ඒ වන විට, ඔහු දෙමළ පුවත්පත් කලාවේ වසර හයක පළපුරුද්දක් ලබා සිටි අතර, 1981 දී කොළඹ ඉංග්‍රීසි පුවත්පත් කලාවට මාරුවීමට පෙර වීරකේසරි පුවත්පෙතෙහි සිය වෘත්තීය ජීවිතය ආරම්භ කළේය.

පසුව ඔහු යාපනය පදනම් කරගත් නිර්භීත සතිපතා පුවත්පතක් වන සැටර්ඩේ රිවීව් හි එය වසා දැමීමට බල කෙරෙන තෙක් නියෝජ්‍ය කර්තෘ බවට පත් විය. එමෙන්ම දෙමළ හඬට පක්ෂපාතී වූ අතර ශ්‍රී ලංකාව තුළ වැදගත් කවුළුවක් ලෙස පුළුල් ලෙස සැලකෙන ඉන්දියානු පුවත්පතක් වන ‘ද හින්දු’ හි කොළඹ වාර්තාකරු ලෙස සේවය කළේය.
දෙමළ ඊලාම් විමුක්ති කොටි (LTTE) ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු නැගෙනහිරදී ඉන්දීය හමුදාවට එරෙහිව යුද්ධය දියත් කළ විට, එවකට කොටි සංවිධානයේ දෙවන ස්ථානයේ සිටි සහ ඉන්දීය හමුදාවට මතක තබා ගත හැකි පාඩමක් ඉගැන්වීමට දිවුරුම් දුන් ගෝපාලසාමි මහේන්ද්‍රරාජා නොහොත් මහත්තයා සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමෙන් ජෙයරාජ් පෙරළියක් කළේය.

පුරෝකථනය කළ හැකි පරිදි, එම සම්මුඛ සාකච්ඡාව ජෙයරාජ්ව එවකට ශ්‍රී ලංකාවේ ඉන්දීය මහ කොමසාරිස්වරයා වූ ජෝතින්ද්‍ර නාත් ඩික්සිත්ගේ කෝපයට හේතු විය. ඔහු ඉන්දියානු හමුදාව පහසුවෙන් එල්ටීටීඊ සංවිධානය පරාජයට පත් කරනු ඇතැයි සිතූ පුද්ගලයෙකි.

මෙය සිදු වූයේ දැන් අගමැති නරේන්ද්‍ර මෝදිගේ රජයේ අමාත්‍යවරයෙකු වන ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉන්දීය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික හර්දීප් සිං පූරි, කොළඹ ඉන්දීය දූත මණ්ඩලයේ සවස මාධ්‍ය සාකච්ඡා අතරතුර ජෙයරාජ්ව “විප්ලවවාදියෙකු” ලෙස අමතතීම මගිනි.
අවාසනාවකට මෙන්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට ගරු නොකළ එල්ටීටීඊයට ජෙයරාජ්ගේ ස්වාධීන අදහස්වලට ඉඩ දිය නොහැකි විය. හඬ බාල කරන සේ කරන ලද මුල් අනතුරු ඇඟවීම් ඉක්මනින්ම මරණ තර්ජන බවට පත් විය.

මේ නිසා ජෙයරාජ් හාවඩ් විශ්ව විද්‍යාලයට ඇතුළත් වීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාවෙන් පිටත්ව ගොස් වසරකට පසු 1989 දී කැනඩාවට සංක්‍රමණය විය. ශ්‍රී ලංකාවට නැවත පැමිණීම අනාරක්ෂිත බව ඇත්තෙන්ම ඉතා භයානක බව පැහැදිලි වී තිබුණි.

කැනඩාවේ හෝ ශ්‍රී ලංකාවේ, ජෙයරාජ් තුළ සිටින පුවත්පත් කලාවේදියා කිසිවෙකුට මරා දැමිය නොහැකි විය. ඔහු ඔහුගේ ලේඛන තැල නිදහස සම්පූර්ණයෙන් ගලා ගියේය. ඔහුගේ ලේඛනවලට වෛර කළ බටහිර එල්ටීටීඊ ආධාරකරුවන් ටොරොන්ටෝ හි රථගාලකදී ඔහුට කුරිරු ලෙස පහර දුන් අතර, ඔහුට බරපතල තුවාල සිදු විය. ඔහු කැනඩාවේ ප්‍රසිද්ධ කළ හෝ ඔහු දායක වූ දෙමළ සඟරා මරා දැමීමට ඔවුන් උත්සාහ කළේය. එය සාර්ථකව විය.

ශාරීරික පහරදීම් වේදනාකාරී වූ නමුත් එය ඔහුගේ නිදහස් ආත්මය සීමා කළේ කිරිනොහැකි විය. ඔහු වඩා හොඳ මාධ්‍යවේදියෙකු බවට පත්විය. කැනඩාවේ සාපේක්ෂ ආරක්ෂාව සහ උතුරු හා නැගෙනහිර යුධ රඟහල ඇතුළුව ශ්‍රී ලංකාව පුරා සිටින ඝාතනය කළ සහ මරා දැමූ අය හැර අන් ජනතාව වෙත ළඟා වීමට ඔහුට තිබූ හැකියාව, සාක්ෂිකරුවන් නොමැති කතා වාර්තා කිරීමට ඔහුට උපකාරී විය.

වේළුපිල්ලේ ප්‍රභාකරන්ට වඩා මාස හයක් වැඩිමල් ජෙයරාජ්, ශ්‍රී ලංකාවේ සිදුවන දේ දැන ගැනීමට ලෝකය සවන් දුන් එකම මාධ්‍ය ආයතනය වන බීබීසී සඳහා වඩාත්ම අව්‍යාජ දෙමළ හඬ බවට පත් වූයේ එලෙසිනි.

“ඔහු අන් අයට කළ නොහැකි තොරතුරු සැපයුවා පමණක් නොව, තොරතුරු සඳහා පොහොසත් මූලාශ්‍රයක් ද විය,” බීබීසීයේ හිටපු දෙමළ මාධ්‍යවේදියෙක් ජැෆ්නා මොනිටර් වෙත පැවසීය. “කැනඩාව සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර දුර කුමක් වුවත්, ලෝකයට අවශ්‍ය සියලු තොරතුරු ඔහු සතුව තිබුණි. බොහෝ විට, ඔහු පැවසූ හෝ පුරෝකථනය කළ ඕනෑම දෙයක් නිවැරදි විය.”

යුද්ධයෙන් විනාශ වූ ශ්‍රී ලංකාවේ මාධ්‍යවේදියෙකු ලෙස ජෙයරාජ්ගේ සාර්ථකත්වයට ප්‍රධාන හේතුවක් වූයේ දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි යන දෙකෙහිම ඔහුගේ දක්ෂතාවයයි. එල්ටීටීඊයේ උඩඟුකම සහ අනෙකුත් දෘෂ්ටිකෝණයන්ට ඉඩ දීමට ඇති නොහැකියාව පිළිබඳව ඔහු විවේචනය කළද, බොහෝ දෙමළ කොටි ආධාරකරුවන් ඔහු කෙරෙහි අකමැත්තෙන් ගරු කළ අතර ඔහුගේ ලේඛන බැරෑරුම් ලෙස සැලකූහ. ඔහු දෙමළ සහ ඉංග්‍රීසි භාෂාවෙන් කළ ආකාරයට වෙනත් කිසිදු ශ්‍රී ලාංකික මාධ්‍යවේදියෙකුට ලිවිය නොහැකි විය. ශ්‍රී ලංකාවේ සියලු දෙනාටම, ප්‍රභූවරුන්ටද සාමන්‍ය පාඨකයාටද වාර්ගික බෙදීම් නොසළකා සාමාන්‍ය දේශපාලන ක්‍රියාකාරීන්ට සමාන ප්‍රවේශයක් එමගින් ලැබුණි.

දෙමළ සන්නද්ධ අරගලය, දෙමළ ජාතිකවාදී දේශපාලනය සහ දිගු යුද්ධයේ භයානක ප්‍රතිවිපාක ඉංග්‍රීසි කතා කරන සිංහල සමාජයේ මෙන්ම පුළුල් ලෝකයේ අවධානයට යොමු කළේ ජෙයරාජ්ගේ ලේඛන බව පැවසීම අතිශයෝක්තියක් නොවේ. ශ්‍රී ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි පුවත්පත්වල ඔහුගේ ලේඛන ඉතා උනන්දුවෙන් බලා සිටි ලිපි බවට පත් විය.

“ඔහු කොටි සහ අනෙකුත් සටන්කාමීන් ගැන ලිව්වේ එය කිරීම ඉතා අවදානම් සහගත දෙයක් වූ විටය,” හිටපු බීබීසී මාධ්‍යවේදියා තවදුරටත් පැවසීය. “බොහෝ දෙනෙක් ලිවීමට බිය වූ විට ඔහු නිර්භීතව ලිවීය.”

යුද්ධය අතරතුර සහ ඉන් පසුව, ජෙයරාජ් දෙමළ ජාතිකවාදියෙකු ලෙස රැඳී සිටියේය. නමුත් අනෙකා කෙරෙහි වෛරයක් නොතිබුණි. ඔහු මිතුරන් දෙදෙනාටම අනතුරු ඇඟවූ අතර, ඔහුගේ ලේඛනවල, එල්ටීටීඊය දෙමළ සමාජය විනාශ කරන මාර්ගයක් වැළඳගෙන ඇති බව පැවසීය. ඔහුගේ අනාවැකිය නිවැරදි බව ඔප්පු වූ විට, ඔහු ප්‍රීති වූයේ නැත; යුද්ධය අවසන් වූ ආකාරය ගැන ඔහු තැවුලට පත්විය. කලක් ජවසම්පන්න වූ දෙමළ සමාජය විනාශ වූ නිසාය.

වෙනත් දේ අතර, ජෙයරාජ්ට ඉන්දියානු දෙමළ චිත්‍රපට කෙරෙහි, විශේෂයෙන් මුල් යුගයක, මහත් ආශාවක් තිබුණි. සමහර මිතුරන් ඔහුව දෙමළ චිත්‍රපට කර්මාන්තය පිළිබඳ විශ්වකෝෂයක් ලෙස සැලකූහ.

ඩේවිඩ් බුවෙල් සභාපති ජෙයරාජ් සැබවින්ම සම්පූර්ණ මාධ්‍යවේදියෙකි. තවත් ජෙයරාජ් කෙනෙකු කිසිදා බිහි නොවනු ඇත.

(Jaffna Monitor හි නාරායන් ස්වාමි විසින් පළ කරන ලද ලිපියක සංහල පරිවර්තනය ශ්‍රි ලංකා බ්‍රීෆ් වෙතිනි)