March 30, 2026

ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල් යුද්ධය උත්සන්න වීම මධ්‍යයේ, තෙල් මිල සති දෙකකට ආසන්න කාලයක් තුළ ඉහළම මට්ටමට ඉහළ ගොස් තිබේ.

ගෝලීය මිණුම් ලකුණ වන බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල්, අද උදෑසන සියයට 3කට වඩා වැඩි වී බැරලයක් ඩොලර් 116 දක්වා ඉහළ ගියේය.

මාර්තු 19 වැනිදා බැරලයක මිල ඩොලර් 119ක් වූ දා සිට අන්තර්ජාතික මිනුම් දණ්ඩ එහි ඉහළම ස්ථානයට ගෙන ගිය නවතම ඉහළ යෑම, අන්තර්ජාතික මිනුම් දණ්ඩ ඉරානය විසින් එක්සත් ජනපද භූමි ආක්‍රමණයකට සූදානම් බව පැවසීමෙන් පසුවසිදුවිය.

ටෙහෙරානය එක්සත් ජනපද හමුදා ‘ගිනි තබා’ ඔවුන්ගේ කලාපීය සහචරයන්ට’දඬුවම්’ කිරීමට බලා සිටින බවට ඉරාන එරට පාර්ලිමේන්තුවේ කථානායකවරයා අනතුරු ඇඟවීමෙන් පසුව මෙම ඉහළ යාම සිදු විය.

සති අන්තයේ ගැටුම ගැඹුරු වූ විට, ඉරාන සහාය ලත් හවුතිවරු යුද්ධයේ පළමු වරට ඊශ්‍රායලයට මිසයිල දියත් කිරීමත්, ඊශ්‍රායලය දකුණු ලෙබනනය ආක්‍රමණය කිරීමත් සමඟ ටෙහෙරානයේ අනතුරු ඇඟවීම සිදුවිය.

උදෑසන වෙළඳාමේදී ආසියාවේ ප්‍රධාන කොටස් දර්ශක තියුණු ලෙස පහත වැටුණු අතර, ජපානයේ නිකේයි 225 සහ දකුණු කොරියාවේ KOSPI යන දෙකම සියයට 4කට වඩා පහත වැටිණි.

ඇමරිකානු-ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලට පළිගැනීමක් ලෙස ඉරානය හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීම ගෝලීය තෙල් සහ ද්‍රව ස්වාභාවික ගෑස් (LNG) සැපයුම්වලින් පහෙන් එකක් පමණ අඩාල කර ඇති අතර, දශක ගණනාවකට පසු ලෝකය එහි විශාලතම බලශක්ති අර්බුදයට ඇද දමා ඇත.

යුද්ධය ආරම්භයේ සිට තෙල් මිල සියයට 60කට ආසන්න ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇත.

එමගින් ලොව පුරා ඉන්ධන මිල ඉහළ ගොස් ඇති අතර බලශක්ති සංරක්ෂණය සඳහා හදිසි පියවර ගැනීමට බොහෝ රටවලට බල කෙරී ඇත.

සමුද්‍ර සන්ධියේ ගමනාගමනය සාමාන්‍ය මට්ටමට නැවත පැමිණෙන්නේ නැත්නම් තෙල් මිල දිගටම ඉහළ යාමට ඉඩ ඇති බවට විශ්ලේෂකයින් අනතුරු අඟවා තිබේ.