April 15, 2026

උතුරු කොරියාව න්‍යෂ්ටික අවි නිපදවීමේ හැකියාවන්හි ‘ඉතා බරපතළ’ දියුණුවක් ලබා ඇති බවත් එරට ප්‍රධාන සංකීර්ණයක ක්‍රියාකාරකම් වේගවත් කිරීමත් සමඟ යුරේනියම් සමග වැඩකරන නව පහසුකමක් එකතු කිරීමට ඉඩ ඇති බවත් අන්තර්ජාතික පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ ප්‍රධානී රෆායෙල් ග්‍රොසි බදාදා පැවසීය.

යුරේනියම් සාරවත් කිරීම විකල්පයක් සැපයිය හැකි අතර, විශේෂඥයන් පවසන්නේ, න්‍යෂ්ටික ප්‍රතික්‍රියාකාරකයකින් ලබාගත් වැය වූ ප්ලූටෝනියම් නැවත සැකසීමට අමතරව ආයුධ ශ්‍රේණියේ ද්‍රව්‍ය ලබා ගැනීම සඳහා එය වඩාත් ඵලදායී මාර්ගයක් බවයි.

උතුරේ යොන්ග්බියොන් න්‍යෂ්ටික සංකීර්ණයේ මෙගාවොට් පහක ප්‍රතික්‍රියාකාරකය, නැවත සැකසුම් ඒකකය, සැහැල්ලු ජල ප්‍රතික්‍රියාකාරකය සහ අනෙකුත් පහසුකම්වල ක්‍රියාකාරිත්වයේ වේගවත් වැඩිවීමක් ඇති බව සෝල් නුවරදී අදහස් දක්වමින්, අන්තර්ජාතික පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ ප්‍රධානියා තහවුරු කළේය.

සැහැල්ලු ජල ප්‍රතික්‍රියාකාරකයක් ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ යොන්ග්බියොන් හැර අනෙකුත් පහසුකම් සක්‍රීය කිරීම වැනි ක්‍රියාකාරකම්වල සලකුණු උපුටා දක්වමින් උතුරු කොරියාවේ න්‍යෂ්ටික වැඩසටහන යුද හිස් දුසිම් ගණනක් ලෙස ඇස්තමේන්තු කර ඇති බව ඔහු ප්‍රවෘත්ති සාකච්ඡාවකදී පැවසීය.

“ඒ සියල්ල න්‍යෂ්ටික අවි නිෂ්පාදන ක්ෂේත්‍රයේ උතුරු කොරියාවේ හැකියාවන්හි ඉතා බරපතළ වැඩිවීමක් පෙන්නුම් කරනවා,” යනුවෙන් ග්‍රොසි පැවසුවේ උතුරේ නිල නාමය වන කොරියානු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී මහජන ජනරජයේ මුලකුරු භාවිත කරමිනි.

යොන්ග්බියොන්හි යුරේනියම් සාරවත් කිරීමේ ශාලාවලට සමාන නව පහසුකමක් ඉදිකිරීම තම ආයතනය නිරීක්ෂණය කර ඇති බවත්, බාහිර ලක්ෂණ විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් සාරවත් කිරීමේ ධාරිතාවයේ සැළකිව යුතු ප්‍රසාරණයක් පෙන්නුම් කරන බවත් ඔහු පැවසීය.

ග්‍රොසි මේ මාසයේ ඒජන්සියේ ආණ්ඩුකාරවරුන්ගේ රැස්වීමකදී පැවසුවේ අගනුවර වන ප්යොන්ග්යැං අසල තවත් ප්‍රධාන න්‍යෂ්ටික ස්ථානයක් වන කැන්ග්සන් හි සාරවත් කිරීමේ පහසුකමකට සමානකම් ඇති යොන්ග්බියොන්හි නව ගොඩනැගිල්ලක් නිරීක්ෂණය කරන බවයි.

අප්‍රේල් මාසයේ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප අන්තර්ජාතික පරමාණුක බලශක්ති ඒජන්සියේ තක්සේරුවට සහාය වූ බව එක්සත් ජනපදය පදනම් කරගත් උපායමාර්ගික හා අන්තර්ජාතික අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානය සඳුදා පැවසීය.

ආයුධ ශ්‍රේණියේ ද්‍රව්‍ය නිෂ්පාදනය කළ හැකි සැක සහිත යුරේනියම් සාරවත් කිරීමේ බලාගාරයක් සම්පූර්ණ කිරීම එයින් පෙන්නුම් කළ බව මධ්‍යස්ථානය වාර්තාවක සඳහන් කළේය.

බදාදා ග්‍රොසි පැවසුවේ උතුරු කොරියාවේ න්‍යෂ්ටික අවි වැඩසටහනේ රුසියානු තාක්ෂණය භාවිත කරන බවට කිසිදු සාක්ෂියක් ඒජන්සිය දැක නොමැති බවයි.

පසුගිය වසරේ දෙරට අත්සන් කළ සහයෝගිතා ගිවිසුමක සඳහන් කිරීම් සිවිල් න්‍යෂ්ටික ව්‍යාපෘතිවලට පමණක් සීමා වූ බව පෙනෙන්නට තිබුණත්, ස්ථිර නිගමනවලට එළඹීමට එය කල් වැඩි බව ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.

න්‍යෂ්ටික බලයෙන් ක්‍රියාත්මක වන සබ්මැරීන තැනීමේ දකුණු කොරියාවේ වැඩසටහන වෙත යොමු වෙමින්, ව්‍යාප්ති අවදානම් වළක්වා ගැනීම සඳහා ආයතනය සමඟ සමීපව කටයුතු කරන ලෙස දකුණු කොරියාවට ආරාධනා කළ බවත්, ඒ සම්බන්ධයෙන් විධිමත් සාකච්ඡා ආරම්භ කරන බවත් ග්‍රොසි පැවසීය.

“මෙම ක්‍රියාකාරකම න්‍යෂ්ටික අවි ව්‍යාප්තියට හිතකර නොවීම අත්‍යවශ්‍යයි,” යනුවෙන් ග්‍රොසි පැවසුවේය.