May 1, 2026

යුරෝපා පාර්ලිමේන්තුව ඉකුත් සතියේ සම්මත කරන ලද යෝජනාවකදී, චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ “වාර්ගික ඒකීය නීතිය” (Ethnic Unity Law) දැඩි ලෙස හෙළා දුටුවේය.

මෙය බීජිං පාලනයේ බලහත්කාර අනුගත කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිවලට එරෙහිව ජාත්‍යන්තර විරෝධය සැලකිය යුතු ලෙස උත්සන්න වීමක් සනිටුහන් කරයි.

2026 ජූලි 1 වන දින සිට බලාත්මක වීමට නියමිත මෙම නීතිය, රාජ්‍ය මතවාදය අනිවාර්ය කිරීම සහ සියලු පොදු ක්ෂේත්‍රවල ස්වදේශික භාෂාවන්ට වඩා මැන්ඩරින් (Mandarin) භාෂාවට ප්‍රමුඛතාවය ලබා දීම මගින් ටිබෙට් ජනතාවගේ සංස්කෘතික, ආගමික සහ භාෂාමය උරුමයන් මකා දැමීමේ ක්‍රමානුකූල උත්සාහයක් බව යුරෝපීය මන්ත්‍රීවරු අනතුරු ඇඟවූහ.

ටිබෙට් වැසියන්ගේ ආගමික කටයුතු සඳහා බීජිං පාලනය මැදිහත් වීම තරයේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මෙම යෝජනාවේ ප්‍රධාන කරුණකි.

දලයි ලාමාතුමන්ගේ අනුප්‍රාප්තිකයා තේරීම දැඩි ලෙස ආගමික කරුණක් බවත්, එය රජයේ බලපෑම්වලින් තොරව ටිබෙට් බෞද්ධ සම්ප්‍රදායන්ට අනුව පමණක් තීරණය කළ යුතු බවත් පාර්ලිමේන්තුව පැහැදිලිව ප්‍රකාශ කරයි.

තවද, 11 වන පන්චෙන් ලාමා වන ගෙදුන් චෝකි නයිමා (Gedhun Choekyi Nyima), චොක්ට්‍රුල් ඩෝර්ජේ ටෙන් රින්පොචේ (Choktrul Dorje Ten Rinpoche) සහ පල්ඩන් යේෂි (Palden Yeshi) ඇතුළු ජාත්‍යන්තර අවධානයට ලක්ව ඇති ප්‍රමුඛ දේශපාලන සිරකරුවන් වහාම සහ කොන්දේසි විරහිතව නිදහස් කරන ලෙස මෙම යෝජනාව මගින් ඉල්ලා සිටියි.

යුරෝපීය පාර්ලිමේන්තුව පිටුවහල්ව සිටින ටිබෙට් ප්‍රජාවන් බීජිං පාලනයේ බලපෑම්වලින් ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ස්ථිර පියවර ගනිමින් සිටී.

මෙම නව නීතියේ “බාහිර බලපෑම්කාරී” ස්වභාවය පෙන්වා දෙමින්, විදේශයන්හි වෙසෙන ටිබෙට් වැසියන් මර්දනය කිරීම වැළැක්වීම සඳහා චීනය සමඟ පවතින උදර්පණ ගිවිසුම් (extradition treaties) අත්හිටුවන ලෙස මන්ත්‍රීවරුන් සියලුම යුරෝපා සංගම් සාමාජික රටවලින් ඉල්ලා ඇත.

වගවීම සහතික කිරීම සඳහා, මෙම මර්දනකාරී ප්‍රතිපත්ති කෙටුම්පත් කිරීමට සහ ක්‍රියාත්මක කිරීමට වගකිව යුතු නිලධාරීන්ට එරෙහිව යුරෝපා සංගමයේ ගෝලීය මානව හිමිකම් සම්බාධක පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක කරන ලෙස ද එම යෝජනාව මගින් ඉල්ලා සිටී.