එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනට අනුව, 1970 සිට ලොව පුරා වනජීවී ගහනය 70%කින් පමණ අඩු වී තිබේ.

වන ක්ෂීරපායින් 2015 වන විට ගෝලීය ක්ෂීරපායී ජෛව අංශයේ කොටසක් ලෙස 4% දක්වා අඩු වී ඇත.

ගෝලීය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 60%ක් පමණ ස්වාභාවික සම්පත් මත අවම වශයෙන් රඳා පවතී.

නමුත් සම්පත් නිස්සාරණය සහ සැකසීම ගෝලීය ජෛව විවිධත්ව හානියෙන් 90%කට වඩා හේතු වේ.

ලෝකය දැනට දකින්නේ ව්‍යසනකාරී ස්වභාවය නැතිවීම සහ දේශගුණික විපර්යාස යන ද්විත්ව අර්බුදයයි.

දේශගුණික විපර්යාස සහ ජෛව විවිධත්වය අහිමි වීම සම්බන්ධ පාරාදීසයකට ශ්‍රී ලංකාව කදිම නිදසුනකි.

ශ්‍රී ලංකාව ලෝකයේ වඩාත්ම දේශගුණික අවදානමට ලක්විය හැකි රටවලින් එකකි.

මෑත වසරවල අඛණ්ඩව හොඳම රටවල් දහය තුළ ශ්‍රී ලංකාව ශ්‍රේණිගත කරයි.

සාමාන්‍යයෙන්, උග්‍ර දේශගුණික අවදානම් හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාව වාර්ෂිකව අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 313ක පමණ ආපදා පාඩු අත්විඳියි.

ශ්‍රී ලංකාවේ අද්විතීය ජෛව විවිධත්වය සාමාන්‍ය පරිහානියට ද මුහුණ දී සිටී.

හඳුනාගත් පක්ෂි විශේෂ 240 න් 27%ක් තර්ජනයට ලක්ව ඇති අතර උභයජීවී විශේෂ 66%ක්, ක්ෂීරපායින් 56%ක්, මිරිදිය මත්ස්‍ය විශේෂ 49%ක් සහ උරගයින් 59%ක් ද තර්ජනයට ලක්ව ඇත.

විශේෂයෙන්, ශ්‍රී ලංකාවේ සුප්‍රසිද්ධ සහ ප්‍රමුඛතම විශේෂයක් වන අලි ද, ගහනය අඩුවීම හේතුවෙන් පීඩාවට පත්ව ඇත.

සපුෂ්ප ශාක සම්බන්ධයෙන් ගත් කල, හඳුනාගෙන ඇති විශේෂ 3,154න් විශේෂ 1,385ක් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති ලෙස වර්ගීකරණය කර තිබේ.

ඉන් ඉහළ බහුතරයක් (594) ශ්‍රී ලංකාවට ආවේණික වේ.

2001 සිට 2023 දක්වා, ශ්‍රී ලංකාවට කිලෝහෙක්ටර්යාර 222ක ගස් ආවරණයක් අහිමි වූ අතර, එය 2000 වසරේ සිට ගස් ආවරණයේ 5.6%ක අඩුවීමකට සමාන වේ.

ලොව පුරා, සම්පත් ක්‍රමයෙන් හැකිළෙමින් පවතින අතර, විශේෂයෙන්ම ආර්ථික අර්බුදයේ කඩාවැටෙන බලපෑම් සැළකිල්ලට ගත්විට ශ්‍රී ලංකාවට මෙය ආගන්තුක නොවේ.

ජෛවවිවිධත්ව මූල්‍යකරණ මුලපිරීම විසින් 2018 දී පවත්වන ලද මූල්‍ය අවශ්‍යතා තක්සේරුවකින් හෙළි වූයේ 2018-2024 කාලය සඳහා ශ්‍රී ලංකාවට දළ වශයෙන් රුපියල් බිලියන 31ක් අවශ්‍ය වනු ඇති බවයි.