July 1, 2026

උද්ධමනය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාමත් සමඟ පාකිස්තාන ආර්ථිකය දැඩි පීඩනයකට ලක්වෙමින් පවතින අතර, එරට ආර්ථික වර්ධනය අඩාල වීම, බඩු මිල ඉහළ යාම සහ දැඩි මූල්‍ය අර්බුදයකින් සමන්විත විෂමාචාර වටයකට රට තවදුරටත් ඇද වැටීමේ අවදානමක් පවතින බව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ අනතුරු අඟවති.

පසුගිය මාර්තු මාසයේදී 7.3%ක් ලෙස පැවති පාකිස්තානයේ වාර්ෂික උද්ධමන අනුපාතය, අප්‍රේල් මාසයේදී 10.9%ක් දක්වාත්, මැයි මාසයේදී 11.7%ක් දක්වාත් ඉහළ ගොස් ඇත. මෙය පාකිස්තාන මහ බැංකුව අපේක්ෂිත 5%ත් 7%ත් අතර සීමාවට වඩා බෙහෙවින් ඉහළ අගයකි.

ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පවසන පරිදි, මෙම උද්ධමනය කෙරෙහි ප්‍රවාහන ගාස්තු සහ ඉක්මනින් නරක් වන ආහාර ද්‍රව්‍යවල මිල ගණන් 15%කින් පමණ කැපී පෙනෙන ලෙස ඉහළ යාම සෘජුවම බලපා ඇත. මීට අමතරව, රට මුහුණ දී සිටින දරුණු විදේශ විනිමය අර්බුදය, ඉහළ යන තෙල් ආනයන වියදම් සහ අධික පොලී අනුපාත හේතුවෙන් ජනතාවගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව සීමා වී ඇති අතර රටේ සමස්ත ආර්ථික ක්‍රියාවලියටම ඉන් දැඩි බාධා එල්ල වී තිබේ.

ලෝක ව්‍යාප්ත සැපයුම් දාමයන් බිඳවැටීම සෙසු රටවලටද බලපා ඇති නමුත්, පාකිස්තානය බලශක්තිය සඳහා ප්‍රධාන වශයෙන් ආනයන මත යැපීම සහ එරට පවතින අස්ථාවර ගෙවුම් ශේෂ තත්ත්වය හේතුවෙන් මෙවැනි බාහිර බලපෑම් හමුවේ වඩාත් අවදානමට ලක්ව ඇතැයි විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

උද්ධමනය ඉහළ යාම ආර්ථිකයේ සෑම ක්ෂේත්‍රයකටම දාම ප්‍රතික්‍රියාවක් මෙන් බලපාන බව විශේෂඥයෝ තර්ක කරති. එදිනෙදා අත්‍යවශ්‍ය ද්‍රව්‍යවල මිල ඉහළ යාමට අමතරව, උද්ධමනය පාලනය කිරීම සඳහා පාකිස්තාන මහ බැංකුව පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමට ගත් පියවර හේතුවෙන් ණය ලබා ගැනීමේ පිරිවැය ඉහළ ගොස් ඇත. මෙය ව්‍යාපාරික කටයුතු අධෛර්යමත් කිරීමට මෙන්ම නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යාමටද හේතු වී තිබේ.

මහ බැංකුව මෑතකදී සිය ණය ප්‍රතිපත්ති අනුපාතය පදනම් ප්‍රසාද අංක 100කින් එනම්, 10.50% සිට 11.50% දක්වා ඉහළ නැංවීය. කෙසේ වෙතත්, ආර්ථික විද්‍යාඥයින් කිහිප දෙනෙකු මෙම පියවර විවේචනයට ලක් කර ඇත්තේ, එය “වැරදි රෝග විනිශ්චයකට දුන් වැරදි ඖෂධයක්” ලෙස හඳුන්වමිනි.