කථානායක වෛද්‍ය ජගත් වික්‍රමරත්නට එරෙහිව විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන් 44 දෙනකුගේ අත්සනින් ඉදිරිපත් කර ඇති විශ්වාසභංග යෝජනාව, පාර්ලිමේන්තු ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, රාජ්‍ය දේපළ භාවිතය සහ මහජන වගවීම සම්බන්ධයෙන් බරපතළ දේශපාලන කතාබහක් නිර්මාණය කර තිබේ. චෝදනා 50ක් ඇතුළත් පිටු 12කින් සමන්විත මෙම යෝජනාව 2026 ඔක්තෝබර් 9 වැනිදා පාර්ලිමේන්තු මහලේකම්වරිය වෙත භාර දී ඇත.

මෙහිදී අවධාරණය කළ යුතු කරුණ වන්නේ, යෝජනාවේ සඳහන් කරුණු චෝදනා වන අතර ඒවා අධිකරණයකින් හෝ වෙනත් අදාළ බලධාරියකු විසින් තහවුරු කරන ලද අවසන් තීන්දු නොවන බවයි.

නිල නිවාසය සහ රාජ්‍ය දේපළ භාවිතය

විශ්වාසභංග යෝජනාවේ මුල් චෝදනා කිහිපයක්ම කථානායකවරයාගේ නිල නිවාස භාවිතය සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

කොළඹ ලෝරීස් පටුමගේ පිහිටි රාජ්‍ය නිවාස සංකීර්ණයෙන් අංක 8-1 දරන නිල නිවාසය ලබාගෙන තිබියදී, බත්තරමුල්ල රාජමල්වත්තේ පිහිටි කථානායක නිල නිවාසය ද පරිහරණය කිරීම සම්බන්ධයෙන් යෝජනාවේ ප්‍රශ්න මතුකර ඇත. එමෙන්ම, තම පෞද්ගලික ලේකම් චමීර ප්‍රියශංක ගල්ලගේට ලෝරීස් පටුමගේ පිහිටි නිවාස සංකීර්ණයෙන් තවත් නිල නිවාසයක් ලබාගැනීමට කථානායකවරයා මැදිහත් වූ බවට ද චෝදනා කර තිබේ.

මෙම චෝදනාවල මූලික ප්‍රශ්නය වන්නේ, රාජ්‍ය නිවාස වෙන්කිරීමේදී අදාළ නීති, සුදුසුකම් සහ පරිපාලන ක්‍රමවේද නිසි ලෙස අනුගමනය කළේද යන්නයි. රාජ්‍ය සම්පත් භාවිතය සම්බන්ධයෙන් තනතුරේ උසස්භාවය නොසලකා එකම ප්‍රමිතියක් ක්‍රියාත්මක විය යුතු බව මෙහිදී අවධානයට ලක් වේ.

ඇඳ ඇතිරිලි සහ රාජ්‍ය වියදම් පිළිබඳ ප්‍රශ්න

විශ්වාසභංගයේ වඩාත් අවධානය දිනාගන්නා චෝදනාවක් වන්නේ කථානායක නිල නිවාසයේ තිබූ ඇඳ ඇතිරිලි, කොට්ට උර, තුවා සහ වෙනත් උපකරණ නිසි අනුමැතියකින් තොරව ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙනි.

එමෙන්ම, නිල නිවාසයේ නඩත්තු කටයුතු සඳහා පුද්ගලයන් අටදෙනකුගෙන් යුත් කාර්ය මණ්ඩලයක් යොදවා, ඔවුන්ගේ වැටුප් හා දීමනා වෙනුවෙන් මාසිකව රුපියල් 760,000කට අධික මුදලක් වැය වූ බවට ද යෝජනාවේ සඳහන් වේ. ජලය, විදුලිය සහ වෙනත් නඩත්තු වියදම් ද පාර්ලිමේන්තු ගිණුමින් ගෙවූ බවට චෝදනා කර ඇත.

මේවා සත්‍ය නම්, ඒවා හුදෙක් පරිපාලන අඩුපාඩු ලෙස බැහැර කළ නොහැකි බව විපක්ෂයේ තර්කයයි. එහෙත්, අදාළ භාණ්ඩ ඉවත් කිරීමේ සිදුවීම, වියදම්වල නීත්‍යනුකූලභාවය සහ වගකීම පිළිබඳ අවසන් නිගමනයකට පැමිණීමට විධිමත් විමර්ශනයක් අවශ්‍ය වේ.

අල්ලස් විමර්ශනයට මැදිහත්වීමේ චෝදනා

යෝජනාවේ බරපතළම කොටසක් වන්නේ අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිෂන් සභාව විසින් සිදුකරන විමර්ශනයකට බලපෑම් කිරීම සම්බන්ධ චෝදනායි.

කථානායකවරයාට අදාළ චෝදනා පිළිබඳ විමර්ශනයක් පැවැත්වෙන අතරතුර, එම විමර්ශනයට සම්බන්ධ කරුණු පිළිබඳ වාර්තාවක් කැඳවීමට ඔහුගේ පෞද්ගලික ලේකම්වරයා පියවර ගත් බවට යෝජනාවේ සඳහන් වේ. විමර්ශනයට අදාළ තොරතුරු ලබාදෙන පාර්ලිමේන්තු නිලධාරීන්ට බලපෑම් සිදුකළ බවට ද එහි චෝදනා ඉදිරිපත් කර තිබේ.

මෙම චෝදනා විශේෂ අවධානයට ලක්වන්නේ, අල්ලස් හා දූෂණ විමර්ශනවල ස්වාධීනත්වය සහතික කිරීම රාජ්‍ය පාලනයේ අත්‍යවශ්‍ය කොන්දේසියක් වන බැවිනි. එහෙත් මෙහිදී ද චෝදනා සහ ඒවා පිළිබඳ විමර්ශනවලින් තහවුරු වන කරුණු වෙන්කර හඳුනාගත යුතුය.

පාර්ලිමේන්තු කටයුතු සහ පක්ෂග්‍රාහීත්වය

විපක්ෂයේ තවත් චෝදනාවක් වන්නේ පාර්ලිමේන්තු කටයුතු මෙහෙයවීමේදී කථානායකවරයා පක්ෂග්‍රාහීව කටයුතු කර ඇති බවයි. විපක්ෂ මන්ත්‍රීවරුන්ගේ වරප්‍රසාද ප්‍රශ්න සහ යෝජනා සම්බන්ධයෙන් සාධාරණ ක්‍රියාපටිපාටියක් අනුගමනය නොකළ බවට ද චෝදනා එල්ල වී තිබේ.

කථානායක ධුරයේ වගකීම වන්නේ ආණ්ඩු පක්ෂයට හෝ විපක්ෂයට වාසි සැලසීම නොව, සියලු මන්ත්‍රීවරුන්ට සාධාරණ අවස්ථාවක් ලබාදෙමින් පාර්ලිමේන්තු සම්ප්‍රදායන් හා ස්ථාවර නියෝග ආරක්ෂා කිරීමයි.

අවසානයේ මෙම විශ්වාසභංග යෝජනාව මතුකරන්නේ පුද්ගලයකුගේ තනතුර පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකට වඩා පුළුල් ගැටලුවකි. එනම්, මහජන මුදල් හා රාජ්‍ය දේපළ පරිහරණය කරන ඉහළම තනතුරු දරන්නන් සම්බන්ධයෙන් වගවීම ක්‍රියාත්මක වන්නේ කෙසේද යන්නයි.

චෝදනා 50ට අදාළ සාක්ෂි පරීක්ෂා කිරීම, අදාළ පාර්ශ්වයන්ට කරුණු දැක්වීමට අවස්ථාව ලබාදීම සහ විමර්ශන ස්වාධීනව සිදුකිරීම මෙහිදී අත්‍යවශ්‍ය වේ. එමෙන්ම, විශ්වාසභංගය පාර්ලිමේන්තුවේ විවාදයට ගන්නා විට චෝදනා දේශපාලන ප්‍රකාශවලට පමණක් සීමානොකර, සාක්ෂි මත පදනම්ව කරුණු විමසා බැලීම ද වැදගත්ය.

මෙම විශ්වාසභංගයේ සැබෑ වැදගත්කම තීරණය වන්නේ එහි චෝදනා සංඛ්‍යාවෙන් නොව, ඒවාට පිළිතුරු ලැබෙන ආකාරයෙන් සහ වගවීම තහවුරු වන ප්‍රමාණයෙනි.