2026 පාපන්දු ලෝක කුසලානයට සහභාගී වීමට ඉරානයට හැකියාවක් නොමැති බව එරට ක්‍රීඩා හා යෞවන කටයුතු අමාත්‍ය අහමඩ් ඩොන්යමාලි පවසයි.

ජුනි 11 වැනිදා ආරම්භ වන එක්සත් ජනපදය, කැනඩාව සහ මෙක්සිකෝවේ පැවැත්වෙන මෙම තරඟාවලියේදී ඉරාන කණ්ඩායම කණ්ඩායම් තරඟ තුනකට ක්‍රීඩා කිරීමට නියමිතය.

ඉරානය ජුනි 15 සහ 21 යන දිනවල ලොස් ඇන්ජලීස්හිදී නවසීලන්තය සහ බෙල්ජියම සමඟත්, ජුනි 26 වැනිදා සියැටල්හිදී ඊජිප්තුව සමඟත් තරඟ කිරීමට නියමිතය.

නමුත් එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනි ඝාතනය කරමින් රටට ප්‍රහාර එල්ල කළ දා සිට ඔවුන්ගේ සහභාගීත්වය සැක සහිත වී තිබේ.

ඉරානය ඊශ්‍රායලය සහ එක්සත් ජනපද හමුදා කඳවුරු සඳහා සත්කාරකත්වය සපයන අනෙකුත් ජාතීන් වෙත මිසයිල සහ ඩ්‍රෝන යානා දියත් කිරීමෙන් ප්‍රතිචාර දැක්වීය.

FIFA සභාපති ගියානි ඉන්ෆැන්ටිනෝ පැවසුවේ ඉරානය “තරඟ කිරීමට සාදරයෙන් පිළිගන්නවා” යනුවෙන් එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් තමාට පැවසූ බවයි.

නමුත් IRIB ක්‍රීඩා ජාලය සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින් “මෙම දූෂිත රජය අපගේ නායකයා ඝාතනය කර ඇති බැවින්, කිසිදු තත්වයක් යටතේ ලෝක කුසලානයට සහභාගී වීමට අපට සුදුසු තත්ත්වයක් නැහැ. අපේ ළමයි ටිකට ආරක්ෂිත නැහැ, සහ සහභාගීත්වය සඳහා තත්ත්වයක් නැහැ. පසුගිය මාස අටක් හෝ නවයක් තුළ, යුද්ධ දෙකක් අප මත පටවා තිබෙනවා, අපගේ ජනතාවගෙන් දහස් ගණනක් මරා දමා ප්‍රාණ පරිත්‍යාග කර තිබෙනවා. එබැවින්, අපට සහභාගී වීමට හැකියාවක් නැහැ” යනුවෙන් ඩොන්යමාලි පැවසීය.

ඉන්ෆැන්ටිනෝ මීට පෙර Instagram හි පළ කර තිබුණේ තරඟාවලිය සඳහා වන සූදානම සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ජනාධිපති ට්‍රම්ප් හමුවූ බවත් ඉරානයේ වත්මන් තත්ත්වය ගැන කතා කළ බවත්ය.

“අපි සැමට දැන් වෙන කවරදාටත් වඩා ජනතාව එක්රැස් කිරීමට ෆීෆා ලෝක කුසලානය වැනි ඉසව්වක් අවශ්‍යයි, පාපන්දු ක්‍රීඩාව ලෝකය එක්සත් කරන බව නැවත වරක් පෙන්නුම් කරන්න වන සහයෝගයට එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයාට මම අවංකවම ස්තූතිවන්ත වෙනවා” යැයි ඔහු පැවසීය.

ඉරානයේ කාන්තා ජාතික කණ්ඩායමේ සාමාජිකයන් හය දෙනෙකුට ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ සැලකිලිමත් වීම හේතුවෙන් ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් ‘මානුෂීය’ වීසා ලැබීමෙන් පසුව, ඉරානයේ පාපන්දු සම්මේලනයේ ප්‍රධානී මෙහ්ඩි ටාජ් ද ලෝක කුසලානයට සහභාගී වීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳව ප්‍රශ්න කර තිබිණි.

කණ්ඩායම ආසියානු කුසලානයෙන් ඉවත් වීමෙන් පසු ඉතිරි ඉරාන ක්‍රීඩිකාවෝ අඟහරුවාදා ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් පිටව ගියහ.

ඕස්ට්‍රේලියාවේ ස්වදේශ කටයුතු අමාත්‍ය ටෝනි බර්ක් පැවසුවේ හත් දෙනෙකුට සරණාගතභාවය ලබා දුන් නමුත් එක් කාන්තාවක් පසුව ඇගේ අදහස වෙනස් කර නැවත නිවසට යෑමට තීරණය කළ බවයි.

ඉරානය අඛණ්ඩව සිව්වැනි ලෝක කුසලානයෙන් ඉවත් වුවහොත්, ආදේශකයක් තෝරා ගැනීමට FIFA හි රෙගුලාසි මඟින් පාලක මණ්ඩලයට අභිමතය පරිදි අවසර ලබා දී ඇතත් ඒ කවුරුන්ද යන්න පැහැදිලි නැත.

බොහෝ දුරට ඉඩ ඇත්තේ ආසියානු පාපන්දු සම්මේලනයේ සෙසු කණ්ඩායමක් වන ඉරාකය වන අතර, මේ මාසයේ පැවැත්වෙන ප්ලේ-ඕෆ් තරඟයකින් කෙසේ හෝ සුදුසුකම් ලබා ගත හැකි හෝ ප්ලේ-ඕෆ් තරඟයෙන් ඉවත් වූ එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය ද විය හැකිය.

කෙසේවෙතත්, ආදේශකයක් එකම සම්මේලනයෙන් විය යුතු නැති බව ෆීෆා හි නීතිරීතිවල සඳහන් වේ.

ඉරාන ක්‍රීඩා අමාත්‍යවරයාගේ අදහස් තිබියදීත්, ලෝක කුසලානයෙන් එම කණ්ඩායම ඉවත් කිරීමට තවමත් කල් වැඩිය.

ඇමතිවරයා කුමක් පැවසුවත්, අවසාන තීරණය ඉරාන පාපන්දු සම්මේලනය සතුව ඇත.

නවසීලන්තය, බෙල්ජියම සහ ඊජිප්තුවට එරෙහිව ඉරානය නියමිත තරඟ ක්‍රීඩා කරන බවට මේ මොහොතේ ෆීෆා දැඩි ලෙස විශ්වාස කරයි.

ලෝක කුසලානයට යෑම ඉරානය ප්‍රතික්ෂේප කළහොත්, එය බරපතල ප්‍රතිවිපාක ඇති කළ හැකිය.

ඉරානය කුවේට් සමඟ ක්‍රීඩා කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළේ 1982 ලෝක කුසලානය සඳහා සුදුසුකම් ලැබීමේ තරඟවලදීය.

එම තීරණයෙන් අදහස් වූයේ ඔවුන් එම තරඟාවලියට සුදුසුකම් ලැබීමට අපොහොසත් වූ අතර පසුව ඔවුන් 1986 තරඟාවලියෙන් ද FIFA විසින් තහනම් කරන ලදී.

දැනට, FIFA බලා සිටීමට ඉඩ ඇත.

මාසය අවසානයේ පැවැත්වෙන ප්ලේ-ඕෆ් තරඟ සුදුසුකම් ලත් කණ්ඩායම්වල අවසාන ලැයිස්තුව තීරණය කරනු ඇති අතර එමඟින් ඕනෑම තීරණයක් ගැනීම පහසු වනු ඇත.

ඒ වන විට, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, ඉරානය සහ ඊශ්‍රායලය අතර වර්ධනය වන ගැටුම පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්‍රයක් ද තිබිය හැකිය.