July 3, 2026

අවබෝධතා ගිවිසුම අත්සන් කර වසර එකහමාරකට වඩා වැඩි කාලයක් ගතවී තිබුණද, ව්‍යාපෘතියේ නියමයන් සහ කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් පවතින මතභේද හේතුවෙන් චීන රාජ්‍ය දැවැන්තයෙකු වන සිනොපෙක් (Sinopec) සමාගම යෝජනා කර ඇති ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.7ක ආයෝජනය පිළිබඳව රජය මෙතෙක් අවසන් තීරණයකට පැමිණ නැත.

හම්බන්තොට තෙල් පිරිපහදුවක් පිහිටුවීම සඳහා වන මෙම ආයෝජනයට අදාළ මූලික අනුමැතිය 2023 වසරේදී එම සමාගම විසින් ලබාගන්නා ලදී. ඉන් අනතුරුව, ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම ඍජු විදේශ ආයෝජනය ලෙස සැලකෙන මෙම ව්‍යාපෘතිය සඳහා වන අවබෝධතා ගිවිසුම අත්සන් කරනු ලැබුවේ 2024 සැප්තැම්බර් මාසයේදී බලයට පත්වීමෙන් පසු ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක 2025 ජනවාරි මාසයේදී චීනයේ සිදුකළ ඔහුගේ දෙවැනි නිල සංචාරය අතරතුරදීය.

මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක වුවහොත්, දිනකට බොරතෙල් බැරල් 200,000ක් පිරිපහදු කිරීමේ ධාරිතාවක් ඊට පවතිනු ඇත. නිෂ්පාදනයෙන් සියයට 20ක් දේශීය වෙළෙඳපොළේ විකිණීමටත්, ඉතිරිය අපනයනය කිරීමටත් ශ්‍රී ලංකාව සමාගමට එකඟ වී තිබුණද, සමාගම දේශීය වෙළෙඳපොළට තවදුරටත් ප්‍රවේශය ලබාදෙන ලෙස ඉල්ලා ඇත. ඒ සඳහා මුල් ගිවිසුමට සංශෝධන ද ඉල්ලා තිබේ.

චීන විදේශ අමාත්‍ය වැන්ග් යී සහ ශ්‍රී ලංකා විදේශ අමාත්‍ය විජිත හේරත් මීට පෙර හමුවූ අවස්ථාවේදී ද මෙම ව්‍යාපෘතිය පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරිණි. එහිදී අමාත්‍ය හේරත් ප්‍රකාශ කර තිබුණේ හම්බන්තොට ව්‍යාපෘතියට අදාළ ගිවිසුම 2026 වසරේ පළමු කාර්තුව තුළදී අවසන් කරන බවයි.

කෙසේවෙතත්, ව්‍යාපෘතියේ නියමයන් සහ කොන්දේසි සම්බන්ධයෙන් පවතින නොවිසඳුණු ගැටලු මෙතෙක් නිරාකරණය වී නොමැති බව රජයේ ඉහළ පෙළේ ආරංචි මාර්ගයක් Daily Mirror වෙත පවසා ඇත.

“පෙනෙන මානයකදීවත් මෙම ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ වීමට ඉඩක් නැහැ” යැයි එම ආරංචි මාර්ගය සඳහන් කර තිබේ.

එම ආරංචි මාර්ගයට අනුව, සැමට සමාන අවස්ථා ලබා දීමට අපේක්ෂා කරන ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන ක්‍රියාත්මක වන බැවින්, මෙවැනි නිශ්චිත ව්‍යාපෘතියක් සඳහා විශේෂ සහන ලබාදීමට රජයට යම් යම් සීමාවන් පවතී.