ශ්‍රී ලංකාවේ යෝජිත චයිනා මර්චන්ට්ස් සමාගමේ සහාය ලබන සැපයුම් මධ්‍යස්ථාන ව්‍යාපෘතිය අතහැර දැමීමට පාර්ශවයන් ගත් තීරණයකට අනුව, එම ව්‍යාපෘතිය සඳහා සිදු කර තිබූ ආයෝජන පියවීම පිණිස ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය විසින් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 21.9ක් ගෙවීමට එකඟ වී තිබේ.

කොළඹ වරාය තුළ ඉදි කිරීමට යෝජිතව තිබූ, මහල් පහකින් යුත් ‘දකුණු ආසියානු වාණිජ සහ සැපයුම් මධ්‍යස්ථාන’ (South Asia Commercial and Logistics Hub – SACLH) ව්‍යාපෘතියෙන් ඉවත් වන බව ‘චයිනා මර්චන්ට්ස් පෝට් හෝල්ඩින් කම්පනි ලිමිටඩ්’ (CMPort) සමාගම මෙම සතියේදී නිවේදනය කළේය.

“SACLH ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක වන පරිසරයේ සහ කාලසටහනේ සිදුවූ වෙනස්කම් මෙන්ම, ඊට අදාළ පාර්ශවයන්ගේ වාණිජමය කරුණු ද ඇතුළුව බාහිර තත්වයන්හි සිදුවූ වෙනස්කම් සැලකිල්ලට ගනිමින්, මෙම ව්‍යාපෘතිය නැවත සමාලෝචනය කරන ලදී. එහිදී, ව්‍යාපෘතිය අවසන් කිරීම අදාළ පාර්ශවයන් සියල්ලටම වඩාත් හිතකර බවට සමාගම නිගමනය කළේය,” යනුවෙන් ‘චයිනා මර්චන්ට්ස් පෝට් හෝල්ඩින් කම්පනි ලිමිටඩ්’ (CMPort) සමාගම හොංකොං කොටස් හුවමාරුව වෙත ඉදිරිපත් කළ වාර්තාවක සඳහන් කර ඇත.

2023 දෙසැම්බර් මාසයේදී, ශ්‍රී ලංකා රජය විසින් SACLH ව්‍යාපෘතිය ‘උපායමාර්ගික සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක්’ ලෙස ගැසට් නිවේදනයක් මගින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද අතර, ඒ යටතේ ආයතනික ආදායම් බද්දෙන් සහ ලාභාංශ මත වන බද්දෙන් වසර 15ක කාලයක් සඳහා පුළුල් බදු සහන ලබා දී තිබිණි. ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට සිදු නොකරන බව නිවේදනය කර තිබුණද, එම ගැසට් නිවේදනය අවලංගු කර ඇති බවට රජයේ මුද්‍රණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වෙබ් අඩවියේ කිසිදු සාක්ෂියක් දක්නට නොලැබිණි.

එමෙන්ම, කොළඹ වරාය තුළ මෙම සැපයුම් මධ්‍යස්ථානය පවත්වාගෙන යාම සඳහා CMPort සමාගමට වසර 50ක කාලයක් සඳහා සුවිශේෂී අයිතියක් ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය විසින් ලබා දී තිබුණි.

ඒ අනුව, ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කරන සමාගම විසින් ගෙවිය යුතු රාජකීය ගාස්තු වලට වඩා අඩු ගාස්තුවකට, වරාය ආශ්‍රිත සැපයුම් හෝ ගබඩා සේවා සැපයීමේ අයිතිය වෙනත් කිසිදු පාර්ශවයකට ලබා දීම ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරියට තහනම් කර තිබුණි.

SACLH ව්‍යාපෘතිය ඉදි කිරීම සහ පවත්වාගෙන යාම සඳහා, CMPort සමාගම විසින් බ්‍රිතාන්‍ය වර්ජින් දූපත් හි ‘ෆෝචූන් සෙන්ටර් ගෲප් ලිමිටඩ් නමින් පූර්ණ අයිතිය ඔවුන් සතු අනුබද්ධ සමාගමක් පිහිටුවා තිබුණි.

මෙහිදී CMPort සමාගම 70%ක කොටස් හිමිකාරීත්වයක් ද, ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය 15%ක කොටස් හිමිකාරීත්වයක් ද දැරූ අතර, ඉතිරි 15%ක කොටස් හිමිකාරීත්වය මෙම ගෙවීම (එකඟතාවක් මත පදනම් වූ සමථයකට අනුව සිදු කෙරෙන) නියමිත බදු සහ ප්‍රමාද වී ගෙවීම් සම්බන්ධ වගකීම් සඳහා වන මුදල් අඩු කිරීමෙන් අනතුරුව, චීන සමාගමක අනුබද්ධ ආයතනයක් විසින් ආයෝජනය කරන ලද ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 26ක මුදලින් වැඩි කොටසක් නියෝජනය කරයි.

හොංකොං කොටස් හුවමාරුව වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද නිවේදනයකට අනුව, සමථ ගිවිසුම අත්සන් කර දින 30ක් ඇතුළත, ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය විසින් ව්‍යාපෘති සමාගම වන ‘SACLH’ වෙත ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 21.905ක මුදලක් එකවර ගෙවනු ඇත. මෙම මුදල අවසානයේදී අදාළ ව්‍යාපෘතියේ කොටස් හිමිකරුවන් තිදෙනා අතර බෙදා හරිනු ලැබේ.