වත්මන් සාමාන්‍ය වාර්ෂික ශුද්ධ ආදායම පදනම් කරගනිමින් ගණනය කිරීමේදී, ශ්‍රී ලංකාවේ අධිවේගී මාර්ග ජාලය ඉදිකිරීම සඳහා ලබාගත් ණය මුදල්වල ප්‍රධාන මුදල (Principal amount) පමණක් පියවීමට පවා වසර 171කට වඩා වැඩි කාලයක් ගතවනු ඇති බව නවතම විගණන නිරීක්ෂණයකින් හෙළි වී තිබේ.

අධිවේගී මාර්ග ජාලයේ ඉදිකිරීම් සඳහා දේශීය හා විදේශීය මූලාශ්‍රවලින් රුපියල් බිලියන 611.37ක ණය මුදලක් ලබාගෙන ඇති බව විගණනයේදී අනාවරණය වී ඇත. වාර්ෂිකව වාර්තා වන සාමාන්‍ය ශුද්ධ ලාභය රුපියල් බිලියන 3.56ක් පමණ වන බැවින්, පොලී පිරිවැය පසෙක තබා, ලබාගත් ණය මුදල පමණක් ආපසු ගෙවීමට පවා අධිවේගී මාර්ගවලින් ලැබෙන ආදායම ප්‍රමාණවත් නොවේ.

අධිවේගී මාර්ග මෙහෙයුම්වලින් දැනට ලැබෙන ආදායම ණය වාරික සහ පොලී වගකීම් යන දෙකම පියවීම සඳහා ප්‍රමාණවත් නොවන බව විගණනය මගින් පෙන්වා දී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, එකී මූල්‍ය වගකීම් ඉටුකිරීම සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රතිපාදන මහා භාණ්ඩාගාරය මගින් ලබාදීමට සිදුව තිබේ.

මෙම විගණන නිරීක්ෂණ සම්බන්ධයෙන් කළමනාකාරිත්වය දක්වා ඇත්තේ, මහජන සුබසාධන පියවරක් ලෙස අධිවේගී මාර්ග ගාස්තු සාපේක්ෂව අඩු මට්ටමක පවත්වාගෙන ගිය බවයි. කෙසේවෙතත්, මෙම ප්‍රතිපත්තිය හේතුවෙන් අධිවේගී මාර්ග ව්‍යාපෘතිවලට අදාළ මූල්‍ය වගකීම් ඉටු කිරීමට ඇති ආදායම සීමා වී ඇත.

මෙහෙයුම් පිරිවැය අඩුකර ගැනීම සඳහා නූතන තාක්ෂණය භාවිත කරන ලෙසත්, අධිවේගී මාර්ග ජාලයෙන් ලැබෙන ආදායම වැඩිකර ගැනීමට ඉලක්කගත පියවර හඳුන්වාදෙන ලෙසත් විගණන වාර්තාව මගින් නිර්දේශ කර තිබේ.

එසේම, 2018 අංක 19 දරන ජාතික විගණන පනතේ 38(1) වගන්තිය යටතේ සිදුකරන ලද සමාලෝචනයකින් පසුව, නිසි ක්‍රියාමාර්ග, විධිමත් ලිඛිත උපදෙස් සහ වැඩිදියුණු කළ මූල්‍ය අධීක්ෂණය ඇතුළුව ප්‍රබල අභ්‍යන්තර මූල්‍ය පාලනයන්හි ඇති අවශ්‍යතාවද පෙන්වා දී ඇත.

මේ අතර, 2019 නොවැම්බර් සිට 2024 ජූලි දක්වා වසර හතරයි මාස නවයක කාලය තුළ අධිවේගී මාර්ග ටිකට්පත් සම්බන්ධයෙන් සිදුවූ අක්‍රමිකතා හේතුවෙන් මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියට (RDA) රුපියල් බිලියන 4.614කට වැඩි ආදායමක් අහිමි වී ඇති බවද විගණනයේදී අනාවරණය වී තිබේ.

එම කාලසීමාව තුළ ඇතුළු වීමේ ටිකට්පත් මිලියන 133.8කට අධික සංඛ්‍යාවක් නිකුත්කර ඇති නමුත්, වාහන මිලියන 18.2කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සඳහා පිටවීමේ ටිකට්පත් නිකුත් කර නොමැති බව විගණනයේදී හෙළිව ඇත.

මෙම පරස්පරතාව හේතුවෙන් දිවයිනේ අධිවේගී මාර්ගවල ආදායම් එකතු කිරීම සහ ටිකට්පත් කළමනාකරණය පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු වී ඇත.

විගණන සොයාගැනීම්වලට අනුව, වාර්තා වූ මෙම ටිකට්පත් අක්‍රමිකතා හේතුවෙන් මාර්ග සංවර්ධන අධිකාරියට දිනකට රුපියල් මිලියනයකට ආසන්න අධිවේගී මාර්ග ආදායමක් අහිමි වී තිබේ.