August 3, 2026
හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය “වහාම, පූර්ණ වශයෙන් සහ සම්පූර්ණයෙන්ම” නැවත විවෘත කිරීමට ඉරානය එකඟ වූ බවට ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් කළ ප්රකාශය සහ ඒ හා සබැඳි වාර්තා ඉරානය විසින් ඉරිදා (අගෝස්තු 02) දැඩිලෙස ප්රතික්ෂේප කරන ලදී.
ඇමෙරිකාව ටෙහෙරානයට එරෙහිව සිදුකරන සතුරු ක්රියාමාර්ග පවතින තාක් කල් මෙම උපායමාර්ගික නාවික මාර්ගය වසා තබන බවට ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය සහ බලධාරීන් අනතුරු අඟවා ඇත.
ඉරාන නිල නොවන ‘ෆාර්ස්’ පුවත් සේවය, ඉරාන සාකච්ඡා කණ්ඩායමට සහ හමුදාවට සමීප ආරංචි මාර්ග උපුටා දක්වමින් සඳහන් කළේ හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම පිළිබඳ කිසිදු එකඟතාවකට පැමිණ නොමැති බවයි.
එමෙන්ම, මෙම උපායමාර්ගික නාවික මාර්ගයේ ප්රතිපත්තිය වෙනස් කිරීම සඳහා ඉරානය කිසිදු සැලසුමකට අනුමැතිය ලබා දී නොමැති බවද වාර්තා වේ.
නව තීරණවලට අනුව, ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක නාවික හමුදාවේ සම්බන්ධීකරණය සහ පූර්ව අනුමැතිය ලබා ගැනීමෙන් පසුව පමණක් නියමිත නිශ්චිත මාර්ගයක් ඔස්සේ නෞකාවලට ගමන් කිරීමට අවසර හිමිවනු ඇත. වෙනත් මාර්ග භාවිත කිරීමට උත්සාහ කරන නෞකාවලට අනතුරුවලට මුහුණ දීමට සිදුවිය හැකි බවටද හමුදා ආරංචි මාර්ග සඳහන් කර තිබේ.
මේ අතර, තමන් දියත් කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ ප්රහාරය නතර කරන ලෙස ඉරානය තමාගෙන් ඉල්ලා සිටි බවට ජනාධිපති ට්රම්ප් කළ ප්රකාශය ද ඉරාන හමුදා බලධාරීන් ප්රතික්ෂේප කර ඇත.
‘මෙහර්’ පුවත් සේවය වාර්තා කළේ එය ඇමෙරිකාවේ ‘තවත් එක් අසත්ය ප්රකාශයක්’ පමණක් බවත්, තර්ජන මගින් ගල්ෆ් කලාපීය රටවලට බලපෑම් කිරීමට දැරූ උත්සාහයක් බවත්ය.
ඉරාන සන්නද්ධ බලකායන් ඕනෑම තත්ත්වයකට මුහුණ දීම සඳහා ඉහළම සූදානමකින් පසුවන බව ප්රකාශ කළ ඉරාන බලධාරීන්, “යම් හෙයකින් හමුදාමය ගැටුමක් අනිවාර්ය වුවහොත්, එහි තීරණාත්මක සාධකය බවට පත්වන්නේ යුධ පිටියයි” යනුවෙන් වැඩිදුරටත් අවධාරණය කර තිබේ.
මේ අතර, සෞදි විදේශ අමාත්ය ෆයිසාල් බින් ෆර්හාන් කුමරු සමඟ පැවැති දුරකථන සංවාදයකදී ඉරාන විදේශ අමාත්ය අබ්බාස් අරාග්චි සඳහන් කළේ, ඇමෙරිකාව හෝ ඊශ්රායලය විසින් සිදුකරන ඕනෑම හමුදාමය ක්රියාමාර්ගයකට ප්රබල ලෙස ප්රතිචාර දැක්වීමට ටෙහෙරානය සූදානම් බවයි.
තම රටේ ස්වෛරීත්වය, භෞමික අඛණ්ඩතාව සහ ජාතික ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් පෙනී සිටින බවත්, ඕනෑම ආක්රමණයකට ඉරාන බලකායන් වෙතින් තීරණාත්මක සහ සරිලන පිළිතුරක් ලැබෙනු ඇති බවත් අමාත්යවරයා වැඩිදුරටත් ප්රකාශ කර ඇත.
