June 10, 2026

පකිස්ථානය ගල්ෆ් කලාපය තුළ සිය හමුදාමය භූමිකාව පුළුල් කිරීම, ලෝක ආරක්ෂක සහ භූ-දේශපාලන විශ්ලේෂකයන්ගේ දැඩි අවධානයට ලක්වෙමින් පවතී.

ඇතැම් විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ඉස්ලාමාබාද් සහ බීජිං (චීනය) අතර පවතින සමීප හමුදා සබඳතා හේතුවෙන්, මැදපෙරදිග කලාපයේ බලතුලනයට මෙන්ම එහි දිගුකාලීනව පවතින ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක භූමිකාවට ද දැඩි බලපෑමක් එල්ල විය හැකි බවයි.

මෙම කතිකාවත වඩාත් උණුසුම් වීමට හේතු වූයේ, 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී අත්සන් කරන ලද ද්විපාර්ශ්වික ආරක්ෂක ගිවිසුමකට අනුව, 2026 මැයි මාසයේදී පකිස්ථානය විසින් සෞදි අරාබිය වෙත සෙබළුන් 8,000ක්, ප්‍රහාරක ජෙට් යානා 16කින් පමණ සමන්විත ගුවන් බලඝණයක් සහ ගුවන් ආරක්ෂණ පද්ධතියක් යෙදවීමට කටයුතු කිරීමත් සමඟය.

මෙම නව සේනාංක එක්වීමත් සමඟ දැනටමත් සෞදි රාජධානියේ ස්ථානගත කර සිටින දහස් සංඛ්‍යාත පකිස්ථාන සෙබළුන්ගේ සංඛ්‍යාව තවත් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, රියාද් සහ ඉස්ලාමාබාද් අතර හමුදා සහයෝගිතාව ද තවදුරටත් ශක්තිමත් වී තිබේ.

සෞදි-පකිස්ථාන ආරක්ෂක සබඳතා මෙලෙස ශක්තිමත් වීම සමස්ත කලාපයේම අවධානයට ලක්ව ඇති අතර, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය (UAE) මේ පිළිබඳව යම් කනස්සල්ලකින් පසුවන බව ද වාර්තා වේ.

කෙසේ වෙතත්, ආරක්ෂක නිරීක්ෂකයන් පවසන්නේ මෙම තත්ත්වයේ වඩාත්ම වැදගත් කරුණ වන්නේ චීන මිලිටරි තාක්ෂණය භාවිත කරන ප්‍රධානතම රටක් ලෙස පකිස්ථානය මෙහිදී රඟපාන භූමිකාව බවයි.

පකිස්ථාන හමුදාව සතු අවි ආයුධ සහ උපකරණවලින් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් චීනයෙන් නිෂ්පාදනය කරන ලද ඒවාය.

වාර්තා වන අන්දමට, සෞදි අරාබිය වෙත යොදවා ඇති ප්‍රහාරක යානා අතර පකිස්ථානය සහ චීනය ඒකාබද්ධව නිපදවන ලද JF-17 ජෙට් යානා ද ඇතුළත් වන අතර, එහි ඇති ගුවන් ආරක්ෂණ පද්ධති ද චීන ආරක්ෂක නිෂ්පාදකයන් විසින් නිපදවන ලද ඒවා බව හෙළි වී තිබේ.

ඇතැම් විශ්ලේෂකයන්ට අනුව, මෙම වර්ධනයන් පකිස්ථානය සහ ගල්ෆ් රටවල් අතර පවතින ද්විපාර්ශ්වික ආරක්ෂක සහයෝගිතාවෙන් ඔබ්බට ගිය එකකි.

ඔවුන් තර්ක කරන්නේ, පකිස්ථානයේ මෙම හමුදාමය හවුල්කාරිත්වය හරහා චීන මිලිටරි තාක්ෂණයට සහ ඔවුන්ගේ විශේෂඥ දැනුමට, උපායමාර්ගිකව වැදගත් වන මැදපෙරදිග වැනි කලාපවලට පහසුවෙන්ම ප්‍රවේශ වීමේ අවස්ථාව උදාවන බවයි.

මේ අනුව, භූ-දේශපාලන විශේෂඥයන් කිහිපදෙනෙකුම පෙන්වා දෙන්නේ චීනය සහ මැදපෙරදිග ආරක්ෂක ව්‍යූහය අතර පාලමක් ලෙස පකිස්ථානය නැගී එමින් පවතින බවයි. බීජිං පාලනය, ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය මෙන් සෘජුවම තම හමුදා බලය කලාපය තුළ ස්ථාපිත කරනවා වෙනුවට, දැනටමත් මැදපෙරදිග කලාපයේ ස්ථාවර ආරක්ෂක සබඳතා පවත්වාගෙන යනු ලබන පකිස්ථානය වැනි රටවල් හරහා සිය බලපෑම වක්‍රව ව්‍යාප්ත කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටින බව ඔවුන්ගේ අදහසයි.