චීන බලධාරීන් එරට වෙසෙන කතෝලික ප්‍රජාවන්ට රජය විසින් පාලනය කරනු ලබන නිල පල්ලියට එක්වන ලෙස බලපෑම් වැඩි කරමින් සිටින බවත්, චීනයේ වෙසෙන දළ වශයෙන් මිලියන 12ක් වන සමස්ත කතෝලිකයන් කෙරෙහි පනවා ඇති නිරීක්ෂණ සහ ගමන් බිමන් සීමා දැඩි කර ඇති බවත් මානව හිමිකම් සංවිධානයක් බදාදා ප්‍රකාශ කළේය.

හියුමන් රයිට්ස් වොච් (Human Rights Watch) ආයතනයේ සවිස්තරාත්මක වාර්තාවකට අනුව, මෙම දැඩි පීඩනය දශකයකට පෙර ආරම්භ කරන ලද වැඩපිළිවෙළක කොටසකි.

එහි අරමුණ වන්නේ ආගමික නිකායන් සහ ස්වාධීන පල්ලි නිල වශයෙන් නිර්ආගමික කොමියුනිස්ට් පක්ෂයට පක්ෂපාතී බව සහතික කිරීමයි.

කෙසේ වෙතත්, චීන රජය මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, එම සංවිධානය “නිරන්තරයෙන් චීනයට එරෙහිව පක්ෂග්‍රාහීව කටයුතු කරන” බව පවසා ඇත.

දශක ගණනාවක් පුරා පැවති පීඩාවන් මධ්‍යයේ චීනයේ කතෝලිකයන් කොටස් දෙකකට බෙදී සිටියහ.

එනම්, පාප් වහන්සේගේ අධිකාරිය පිළි නොගන්නා රජය විසින් පාලනය කරනු ලබන නිල පල්ලිය සහ රෝමයට පක්ෂපාතීව සිටින පල්ලිය වශයෙනි.

සාම්ප්‍රදායිකව පාප් වහන්සේට පමණක් හිමිව තිබූ බිෂොප්වරුන් නම් කිරීමේ බලය සම්බන්ධයෙන් රජය පාලනය කරන පල්ලියට ද යම් අවස්ථාවක් ලබා දෙන ගිවිසුමක් 2018 වසරේදී ඇති කර ගනිමින් ස්වර්ගස්ථ වූ ෆ්‍රැන්සිස් පාප් වහන්සේ වතිකානය සහ චීනය අතර පවතින නොසන්සුන්තාව සමනය කිරීමට උත්සාහ කළහ.

එම ගිවිසුම තිබියදීත්, ”චීනයේ කතෝලිකයන් ඔවුන්ගේ ආගමික නිදහස උල්ලංඝනය වන අයුරින් වර්ධනය වන මර්දනයකට මුහුණ දෙමින් සිටිනවා,” යැයි හියුමන් රයිට්ස් වොච් ආයතනයේ චීන පර්යේෂකයෙකු වන යල්කුන් උලුයොල් (Yalkun Uluyol) ප්‍රකාශ කළේය.

“එබැවින් XIV වන ලියෝ පාප් වහන්සේ වහාම මෙම ගිවිසුම සමාලෝචනය කළ යුතු අතර, භූගත පල්ලි, පූජකවරුන් සහ බැතිමතුන් මර්දනය කිරීම සහ බිය ගැන්වීම නතර කරන ලෙස බීජිං පාලනයට බලපෑම් කළ යුතුය.”

මෙහි සඳහන් වන XIV වන ලියෝ පාප් වහන්සේ (Pope Leo XIV) යනු මෑතකදී පත් වූ නව පාප් වහන්සේ වන අතර, ඔහුගේ පත්වීමත් සමඟ චීනය සම්බන්ධ වතිකානු ප්‍රතිපත්තිය වෙනස් වනු ඇති බවට බොහෝ දෙනා බලාපොරොත්තු පළ කරති.