හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේදී භාණ්ඩ ප්‍රවාහන යාත්‍රා තුනක් ‘හඳුනා නොගත් ප්‍රහාර’වලට ගොදුරු වී ඇති බව සමුද්‍ර බලධාරීන්ලෝ ප්‍රකාශ කර තිබේ.

ඒ සමග ලොව වැදගත්ම නැව් මාර්ගයක පීඩනය තවදුරටත් තීව්‍ර වෙමින් පවතී.

තෙල් සඳහා අත්‍යවශ්‍ය මුහුදු මාර්ගයක් වන මෙම සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමනාගමනය මේ වන විට තියුණු ලෙස පහත වැටී තිබේ.

ඊශ්‍රායලය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පෙබරවාරි අග දී ඉරානයට පහර දුන් දා සිට ගෝලීය බලශක්ති මිල ගණන් ද ඉහළ ගොස් ඇත.

සෞදි අරාබියේ ප්‍රධාන තෙල් නිධියක් සහ ඩුබායි අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපළ අසල ඉලක්ක වෙත බදාදා ඩ්‍රෝන යානා ඇතුළු ප්‍රහාර සමඟ ගල්ෆ් හරහා ප්‍රහාර මාලාවක් දියත් කළ බව ඉරානය පැවසීය.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ බෝම්බ දැමිය හැකි නැව් 16ක් ඉවත් කළ බව ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය මීට පෙර පැවසීය.

යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ගල්ෆ් කලාපය වටා ක්‍රියාත්මක වන යාත්‍රාවලට ඉරාන ප්‍රහාර 13ක් සිදුකර ඇති බවට සැක කෙරේ.

තායිලන්ත නාවික හමුදාව බදාදා පැවසුවේ තායි ධජය සහිත යාත්‍රාවක් ඕමානයට නාවික සැතපුම් 11ක් උතුරින් ප්‍රහාරයකට ලක්වීමෙන් ගින්නක් ඇති වූ පසු හදිසි ආධාර ලබාගත් බවයි.

නෞකාවේ කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් 23 දෙනා බේරා ගනිමින් සිටින බවට රාජකීය තායි නාවික හමුදාව නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.

මේ අතර, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ වෙරළට කිලෝමීටර 46ක් දුරින් ජපන් ධජය සහිත බහාලුම් නෞකාවකට ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමෙන් සුළු හානියක් සිදු වූ බව සමුද්‍ර ආරක්ෂක සමාගමක් වන වැන්ගාඩ් පවසා තිබේ.

තවත් භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකාවක් ඩුබායි සිට වයඹ දෙසින් කිලෝමීටර 93ක පමණ දුරකදී ප්‍රහාරයකට ලක් වූ බව එක්සත් රාජධානියේ සමුද්‍රීය වෙළඳ මෙහෙයුම පැවසීය.

ප්‍රහාරවලට හේතුව විමර්ශනය කරමින් පවතී.

ප්‍රදේශය හරහා ගමන් කරන සියලුම නැව් ප්‍රවේශමෙන් යාත්‍රා කරන ලෙස එක්සත් රාජධානියේ සමුද්‍රීය වෙළඳ මෙහෙයුම ඉල්ලා තිබේ.

ගල්ෆ් කලාපයේ තෙල් කිසිවක් ඒ හරහා නොයන බවට ටෙහෙරානය දිවුරුම් දීමෙන් පසුව, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඉරානයට අනතුරු ඇඟවූයේ සමුද්‍ර සන්ධිය අවහිර කළහොත් පෙර නොවූ විරූ මිලිටරි ප්‍රතිවිපාක ඇති වනු ඇති බවටයි.

ඉරානය මීට පෙර ජල මාර්ගය හරහා ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරන නැව්වලට ‘ගිනි තබන’ බවට තර්ජනය කළේය.

ලෝකයේ තෙල්වලින් 20%ක් පමණ සාමාන්‍යයෙන් මෙම මාර්ගය හරහා ගමන් කරන අතර යුද්ධය හේතුවෙන් මුහුදු ගමනාගමනය දැඩි ලෙස අඩු වීම මත ගෝලීය තෙල් මිල ඉහළ ගොස් ඇත.

අන්තර්ජාතික බලශක්ති ඒජන්සිය G7 ජාතීන් සමඟ දෙවැනි රැස්වීමක් අඟහරුවාදා පැවැත්වූ අතර, රටවල් සතු තොගවලින් බොරතෙල් බැරල් මිලියන ගණනක් මුදා හැරීම ඇතුළුව ගෝලීය තෙල් වෙළඳපොළ ස්ථාවර කිරීම සඳහා විකල්ප සාකච්ඡා කර තිබිණි.

ට්‍රම්ප් පවසා ඇත්තේ එක්සත් ජනපද හමුදා සහය ඇතිව සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා තෙල් නෞකා රැගෙන යා හැකි බවයි.

එලෙස සිදුකළ පළමු ආරක්ෂක සේවාවේ පසුබෑමක් නිවේදනය කරන බලශක්ති ලේකම්වරයාගේ සටහනක් සාවද්‍ය බව ඔහුගේ පරිපාලනය සඳහන් කර ඇත.

ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකාය බදාදා පැවසුවේ තමන් කටාර්හි අල් උඩෙයිඩ්, කුවේටයේ අරිෆ්ජාන් කඳවුර සහ ඉරාකයේ හරිර් යන ඇමරිකානු කඳවුරු වෙත මිසයිල ප්‍රහාර දියත් කළ බවයි.

ඉරානයේ විප්ලවවාදී ආරක්ෂකයන්ගේ ප්‍රකාශයක් උපුටා දක්වමින් යුද්ධයේ ආරම්භයේ සිට ‘වඩාත්ම විනාශකාරී සහ ප්‍රබලම මෙහෙයුම’ ලෙස ඉරාන රාජ්‍ය විකාශන IRIB මෙම ප්‍රහාරය විස්තර කළේ ය.

ප්‍රහාර සම්බන්ධයෙන් ඇමරිකානු නිලධාරීන් තවමත් අදහස් දක්වා නොමැත.

ප්‍රින්ස් සුල්තාන් ගුවන් කඳවුර ඉලක්ක කරගත් බැලස්ටික් මිසයිල හයක් සහ රටේ නැගෙනහිර දෙසට එල්ල වූ හත්වැනි මිසයිලයක් තමන් විසින් විනාශ කළ බව සෞදි අරාබිය පැවසීය.

තෙල් නිධියක් දෙසට එල්ල වූ ඩ්‍රෝන යානා දෙකක් ද අල්ලා ගත් බව එහි සඳහන් විය.

ඉරාන ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සි වන ෆාර්ස් ඇන්ඩ් මෙහර්ට අනුව, කුවේටයේ ඇමරිකානු කඳවුරක් ඉලක්ක කරගත් මිසයිල දෙකක් යොමු කෙරුණු බව ඉරානයේ විප්ලවවාදී ආරක්ෂකයන් පවසා තිබේ.

කුවේටි බලධාරීන් තවමත් වාර්තා පිළිබඳ අදහස් දක්වා නොමැත.

ඩුබායි අන්තර්ජාතික ගුවන්තොටුපළ අසල ඩ්‍රෝන යානා දෙකක් කඩා වැටීමෙන් පුද්ගලයන් හතර දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බව බලධාරීන් පැවසූ අතර එය දින පහක් තුළ ගුවන්තොටුපළට බලපෑම් එල්ල වූ දෙවැනි අවස්ථාවයි.

ගුවන් ගමනාගමනය සාමාන්‍ය පරිදි ක්‍රියාත්මක වන බව නිලධාරීන් සඳහන් කර තිබේ.

ගුවන්තොටුපළේ මගියෙකු පවසා තිබුණේ වීදුරු ජනේලවලින් ඉවත් වී වඩාත් ආරක්ෂිත ප්‍රදේශවල නවාතැන් ගන්නා ලෙස සංචාරකයින්ට උපදෙස් දී ඇති බවයි.

ඕමානයේ රාජ්‍ය ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය පැවසුවේ රට වෙත පැමිණි ඩ්‍රෝන යානයක් වෙඩි තබා බිම හෙළා ඇති අතර තවත් එකක් මුහුදට වැටී ඇති බවයි.

කලාපයේ වෙනත් තැන්වල, ටෙල් අවිව් සහ හයිෆා ඇතුළු නගර ඉලක්ක කර ගනිමින් ඉරානයෙන් දියත් කරන ලද නව මිසයිල රැල්ලක් අනාවරණ වී ඇති බව ඊශ්‍රායල හමුදාව පැවසීය.

මේ අතර, ඉරානයේ පාලන තන්ත්‍ර යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කර ගනිමින් පුළුල් පරිමාණයේ ප්‍රහාර රැල්ලක් දියත් කළ බව ඊශ්‍රායලය බදාදා පැවසීය.

නැගෙනහිර ලෙබනනයේ බෙකා නිම්නයේ ගම්මානවලට එල්ල වූ ප්‍රහාරවලින් පුද්ගලයන් හත් දෙනෙකු මිය ගොස් 23 දෙනෙකු තුවාල ලැබූ බව ලෙබනනයේ සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශය බදාදා පැවසීය.

හිස්බුල්ලා සංවිධානය ලෙබනනයේ සිට ඊශ්‍රායලයට රොකට් ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ප්‍රතිචාර වශයෙන් මාර්තු 2 වැනිදා ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර ආරම්භ වූ දා සිට පුද්ගලයින් 570 දෙනෙකු මිය ගොස් ඇති බව අමාත්‍යාංශය පැවසීය.