මතභේදයට තුඩු දී ඇති ගල් අඟුරු තොගයෙන් ඉන්දියාවට යවන ලද සාම්පලවල අවශ්‍ය කැලරි වටිනාකම සපුරා නොමැති බව තහවුරු වූ බව කැබිනට් ප්‍රකාශක අමාත්‍ය වෛද්‍ය නලින්ද ජයතිස්ස පැවසීය.

කළුතරදී මාධ්‍ය වෙත අදහස් දක්වමින් ඔහු පැවසුවේ ගිවිසුමට අනුකූලව අදාළ සැපයුම්කරුට දඬුවම් පැනවීමට පියවර ගන්නා බවයි.

ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියේ කිසිදු ගැටළුවක් නොමැති බවත්, සැපයුම්කරු විසින් ආනයනය කළ මෙට්‍රික් ටොන් 60,000ක් වන පළමු ගල් අඟුරු තොගයෙන් ඉන්දියාවට යවන ලද සාම්පල පරීක්ෂා කිරීමෙන් පසුව මෙම තත්ත්වය හඳුනාගෙන ඇති බවත් ඔහු පැවසීය.

“ශ්‍රී ලංකාවට ගල් අඟුරු ගොඩබෑමෙන් පසු පරීක්ෂා කරන ලද සාම්පල අවශ්‍ය ප්‍රමිතීන් සපුරාලීමට අපොහොසත් වුවහොත්, අදාළ පාර්ශවයට ව්‍යතිරේකයකින් තොරව දඩ මුදල් ගෙවීමට සිදුවනවා,” යැයි අමාත්‍යවරයා පැවසීය.

මේ අතර, පෙරටුගාමී සමාජවාදී පක්ෂයේ අධ්‍යාපන ලේකම් පුබුදු ජයගොඩ කියා සිටියේ 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේ සිට නැවත නැවතත් අනතුරු ඇඟවීම් කර තිබියදීත්, දකුණු අප්‍රිකානු සැපයුම්කරුවකුට ලබා දී ඇති දිගුකාලීන කොන්ත්‍රාත්තුවක් යටතේ ආනයනය කරන ලද ගල් අඟුරු පිළිබඳ ගැටළු සම්බන්ධයෙන් ක්‍රියා කිරීමට රජය අපොහොසත් වී ඇති බවයි.

නොරොච්චෝලේ බලාගාරයට අනුයුක්තව පිහිටි මධ්‍යස්ථානයක සිදුකරන ලද මූලික රසායනාගාර පරීක්ෂණවලදී අඩු බලශක්ති උත්පාදන ධාරිතාවක් සහ පළමු තොගයට අයත් ගල් අඟුරුවල ඉහළ අළු අන්තර්ගතයක් පෙන්නුම් කළ බවත් එම ප්‍රකාශ මුලින් රජය සහ බලශක්ති අමාත්‍යවරයා විසින් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලද බවටත් ඔහු චෝදනා කළේය.

ඔහුට අනුව, ඉන්දියාවේ රසායනාගාරයක සිදු කරන ලද දෙවැනි වටයේ පරීක්ෂණයකින් ද මේ බව සනාථ කර ඇත.

මෙම තහවුරු කිරීමෙන් පසුව, දේශීය රසායනාගාර වාර්තා නිකුත් කිරීම අත්හිටුවීමට රජය අත්තනෝමතික තීරණයක් ගත් බවට ඔහු තවදුරටත් චෝදනා කළේය.

“රසායනාගාර වාර්තා රඳවා තබා ගත්තත් ගල් අඟුරුවල ගුණාත්මකභාවය විදුලි උත්පාදන සංඛ්‍යාලේඛන සහ ගල් අඟුරු පරිභෝජනයෙන් දැකිය හැකියි,” යනුවෙන් ජනවාරි 21 දිනැති ලංකා විදුලිබල මණ්ඩල වාර්තාවක් උපුටා දක්වමින් ඔහු චෝදනා කළේය.

තවදුරටත් කතා කරමින් ජයගොඩ කියා සිටියේ ලක්විජය බලාගාරය මීට පෙර ජනක යන්ත්‍ර තුනක් භාවිත කරමින් මෙගාවොට් 810ක් පමණ ජනනය කළ නමුත්, තුන්වැනි නැව්ගත කිරීමේදී සපයන ලද ගල් අඟුරුවලින් විදුලි උත්පාදනය මෙගාවොට් 715ක් පමණ දක්වා පහත වැටී ඇති බවයි.

ඔහු තවදුරටත් චෝදනා කළේ තනි ජනක යන්ත්‍ර ඒවායේ සම්මත ධාරිතාවට වඩා අඩුවෙන් ක්‍රියාත්මක වන බවයි.

මෙය මීට පෙර විදුලිබල අංශයේ විශේෂඥයකු වන ආචාර්ය විධුර රළපනාව විසින් ද පෙන්වා දෙන ලදී.

මෙම සංඛ්‍යාලේඛන මත පදනම්ව, තුන්වැනි නැව්ගත කිරීමේ ගල් අඟුරු ද ගිවිසුම්ගත ප්‍රමිතීන් සපුරාලීමට අපොහොසත් වූ බවට ඔහු චෝදනා කළේය.

ටෙන්ඩර් ගිවිසුම යටතේ, තොග දෙකකට අයත් ගල් අඟුරු අවශ්‍ය පිරිවිතරයන් සපුරාලීමට අපොහොසත් වුවහොත් කොන්ත්‍රාත්තුව අවලංගු කළ යුතු බව ඔහු කියා සිටියේය.

මාධ්‍ය ප්‍රකාශන හරහා පමණක් ප්‍රමාද වී මෙම ගැටලුව පිළිගෙන ඇති බවටත්, හදිසි මිලදී ගැනීම් සහ නැව්ගත කරන වාරයේදී පරීක්ෂාවන් සිදු කිරීම නිවැරදි කිරීමේ පියවර ලෙස යෝජනා කර ඇති බවටත් ඔහු රජයට චෝදනා කළේය.

මෙම පියවර බොහෝ කලකට පෙර ගත යුතුව තිබූ බවත්, ඊළඟ මෙහෙයුම් වාරය සඳහා ගල් අඟුරු සැපයුම් සුරක්ෂිත කිරීමට මාස තුනකටත් අඩු කාලයක් ඉතිරිව ඇති බවත් ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

ලංසු කැඳවීමේ ප්‍රමාදයන්, විශේෂිත සැපයුම්කරුවකුට ගැළපෙන පරිදි පිරිවිතරයන්ට වෙනස්කම් කිරීම සහ ටෙන්ඩර් කාලය කෙටි කිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා කරමින් ඔහු ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලියේ විනිවිදභාවය තවදුරටත් ප්‍රශ්න කළේය.

සැපයුම්කරු මීට පෙර වෙනත් රාජ්‍ය ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලීන්හි අක්‍රමිකතාවලට සම්බන්ධ වී ඇති බවට ද ඔහු චෝදනා කළේය.

චෝදනා එල්ල වී ඇති විෂමාචාරයෙන් සිදුවන පාඩු විදුලි ගාස්තු හරහා මහජනතාවට පැවරීමෙන් වළකින ලෙස ඉල්ලා සිටි ජයගොඩ, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගෙන් ඉල්ලා සිටියේ මීට මැදිහත් වී අපක්ෂපාතී පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට නියෝග කරන ලෙසයි.