November 4, 2025

චීනයේ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳ පර්යේෂණ නතර කරන ලෙස චීන බලධාරීන් කළ ඉල්ලීමකට බ්‍රිතාන්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයක් එකඟ වී ඇතැයි විදෙස් ජනමාධ්‍ය වාර්තා කර තිබේ.

ඒ හමුවේ චීන මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් පිළිබඳ පර්යේෂණ සඳහා වූ ප්‍රධාන ව්‍යාපෘතියක් අතහැර දැමීමට සිදුව ඇතැයි ද එම ජනමාධ්‍ය වාර්තා පෙන්වා දෙයි.

ඉකුත් පෙබරවාරි මාසයේදී, මානව හිමිකම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කළ ප්‍රමුඛ පර්යේෂණ ආයතනයක් වන හෙලේනා කෙනඩි ජාත්‍යන්තර යුක්තිය සඳහා වූ මධ්‍යස්ථානය (HKC) පිහිටා ඇති ෂෙෆීල්ඩ් හලාම් විශ්ව විද්‍යාලය, එහි ප්‍රසිද්ධ මහාචාර්යවරියක වන ලෝරා මර්ෆිට චීනයේ සැපයුම් දාම සහ බලහත්කාර ශ්‍රමය පිළිබඳ පර්යේෂණ නතර කරන ලෙස නියෝග කළේය.

මර්ෆිගේ කෘතිය චීනයේ පීඩාවට පත් මුස්ලිම් සුළුතරයක් වන උයිගුර්වරුන් බලහත්කාර ශ්‍රම වැඩසටහන් සඳහා යොදා ගැනීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.

ඇගේ සහ HKC හි සගයන්ගේ පර්යේෂණ, බටහිර ආන්ඩු සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් පුළුල් ලෙස උපුටා දක්වා ඇති අතර, ජාත්‍යන්තර සැපයුම් දාමයන්ගෙන් බලහත්කාර ශ්‍රමය මගින් සාදන ලද භාණ්ඩ මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති ප්‍රතිපත්ති සකස් කිරීමට උපකාරී වී තිබේ.

චීන රජය බලහත්කාර ශ්‍රමය පිළිබඳ චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරන අතර, උයිගර් ප්‍රජාව වෙනුවෙන් වැඩසටහන් දියත් කරන්නේ ඔවුන්ගේ දරිද්‍රතාවය පිටුදැකීම සඳහා බව පවසයි.

ඉකුත් පෙබරවාරි මාසයේදී මහාචාර්ය මර්ෆිට දන්වා ඇත්තේ විශ්ව විද්‍යාලය විසින් මූලික ආරම්භයක් ලෙස විස්තර කරන ලද චීනය පිළිබඳ ඇගේ කාර්යය නතර කළ යුතු බවයි.

කෙසේවෙතත් ඉකුත් ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී, විශ්ව විද්‍යාලය පැවසුවේ චීනය සහ බලහත්කාරයෙන් ශ්‍රමය සඳහා මර්ෆිගේ වැඩ සඳහා වූ තහනම ඉවත් කරන බවත් සිදුවූ අපහසුතාවට සමාව අයැද සිටි බවත්ය.

නමුත් මාස අටක නැවැත්වීම සහ පෙර පර්යේෂණ අත්හැරීම චීන බලධාරීන්ගෙන් එල්ල වන පීඩනය එක්සත් රාජධානියේ විශ්ව විද්‍යාල කෙරෙහි ඇති කළ හැකි බියකරු බලපෑම හෙළි කරයි.