February 13, 2026
උමා ඔය බහුකාර්ය සංවර්ධන ව්යාපෘතිය සම්බන්ධයෙන් රජයට තවදුරටත් සහනයක් ලබා දිය නොහැකි බවත් නඩුව අඛණ්ඩව කරගෙන යෑම නිෂ්ඵල බවත් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ප්රකාශ කර තිබේ.
පාරිසරික යුක්ති කේන්ද්රයට අනුව, උමා ඔය ව්යාපෘතිය ශ්රී ලංකාවේ පාරිසරික බලපෑම් තක්සේරුකරණ (EIA) ක්රියාවලිය නිසි ලෙස අනුගමනය නොකර ක්රියාත්මක කරන ලද අතර, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස බලපෑමට ලක් වූ ප්රජාවන්ට දැඩි පාරිසරික හානියකට සහ දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දීමට සිදු විය.
උමා ඔය ප්රදේශයේ පදිංචිකරුවන් වෙනුවෙන් පාරිසරික යුක්ති කේන්ද්රය නඩුව ගොනු කළ අතර, වසර ගණනාවක් පුරා මෙම කාරණය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ඉදිරියේ විභාග කරන ලදී.
වැලිමඩ-දියරබ සහ ඇල්ල-කරඳගොල්ල අතර ඉදිකරන ලද මෙම ව්යාපෘතියේ ඉදිකිරීම් අතරතුර ප්රධාන ජල කාන්දුවීම් සහ පස ගිලා බැසීම් සිදු විය.
එහි උච්චතම අවස්ථාවේ දී, පැයකට ලීටර් මිලියන 3.6ක් පමණ ජලය උමඟ හරහා කාන්දු වූ අතර, නිවාස සහ ගොඩනැගිලි 3,000කට ආසන්න ප්රමාණයක් ගිලා බැසීමට හෝ කඩා වැටීමේ අවදානමට මුහුණ දීමට සිදු වූ බව වාර්තා වේ.
වැලිමඩ, බණ්ඩාරවෙල, පුහුල්පොළ, මකුල්ඇල්ල, හීල්ඔය සහ අවට ප්රදේශ ඇතුළු බදුල්ල දිස්ත්රික්කයේ ප්රදේශ කිහිපයක පදිංචිකරුවන් මෙමගින් දැඩි ලෙස පීඩාවට පත් විය.
ළිං සිඳී ගිය අතර, පානීය ජලය ලබා ගැනීම බොහෝ ප්රජාවන්ට ප්රධාන ගැටලුවක් බවට පත්විය.
සංවේදී කඳුකර ප්රදේශයක සිදු කරන ලද මෙම ව්යාපෘතිය නිසා සිදු වූ පාඩු සඳහා පීඩාවට පත් පදිංචිකරුවෝ වන්දි ඉල්ලා සිටියහ.
මෙම තත්ත්වය පුළුල් මහජන විරෝධතාවලට හේතු විය.
පසුව, ජලය ආශ්රිත ව්යාපෘති කිහිපයක් යටතේ සහන සමඟ ශ්රී ලංකාවේ වගා හානි සඳහා ගෙවන ලද ඉහළම වන්දි මුදල ලෙස වාර්තා වූ වන්දි මුදල ද ඇතුළුව වන්දි ලබා දීමට පියවර ගන්නා ලදී.
ජනවාරි 11 වැනි බදාදා නඩුව විභාගයට ගත් විට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය නිරීක්ෂණය කළේ නඩුව අධිකරණය ඉදිරියේ පැවති වසර 11 තුළ වගඋත්තරකරුවන් සහ පෙර රජයන් පෙත්සම්කරුවන්ට විවිධ ආකාරයේ සහන ලබා දී ඇති බවයි.
ඉදිරිපත් කරන ලද කරුණු මත පදනම්ව, අධිකරණය තීන්දු කළේ රජයට අමතර සහනයක් ලබා දිය හැකි බවට කිසිදු ඇඟවීමක් නොමැති බවයි.
වත්මන් රජය බලයට පත්වීමෙන් පසු මේ සම්බන්ධයෙන් සොයා බැලීම සඳහා කැබිනට් කමිටුවක් පත් කළද, එම කමිටුව විසින් ගනු ලැබූ කිසිදු තීරණයක් පිළිබඳ මහජනතාවට දැනුම් දී නොමැත.
නීතිඥ නිල්මල් වික්රමසිංහගේ උපදෙස් මත, ජ්යෙෂ්ඨ නීතිඥ රවීන්ද්රනාත් දාබරේ සමඟ නීතිඥ සවන්ති පොන්නම්පෙරුම පීඩාවට පත් පදිංචිකරුවන්ට සහාය දක්වමින් අධිකරණයේ පෙනී සිටියාය.
