අන්තර්ජාල ක්‍රීඩාවලට ඇබ්බැහි වීම, ආගන්තුකයන්ට නිරාවරණය වීම සහ ක්‍රීඩාව තුළ පාලනයකින් තොරව වියදම් කිරීමේ අවස්ථා ඉහළ යෑම ඇතුළු ළමුන් සම්බන්ධයෙන් ඇතිවිය හැකි හැසිරීම් සහ මානසික බලපෑම පිළිබඳ විශේෂඥයන් අනතුරු අඟවා තිබේ.

ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි ප්‍රතිචාර සංසදයේ (SLCERT) ජ්‍යෙෂ්ඨ තොරතුරු ආරක්ෂක ඉංජිනේරු චාරුක දමුණුපොල පැවසුවේ මාර්ගගත ක්‍රීඩා වෙත මාරුවීමේදී විශේෂයෙන් ලොව පුරා නොදන්නා ක්‍රීඩකයන් සමඟ තත්‍ය කාලීන අන්තර්ක්‍රියා හරහා ළමුන් ක්‍රීඩා සමඟ සම්බන්ධ වන ආකාරය වෙනස් කර ඇති බවයි.

සාම්ප්‍රදායික ඕෆ්ලයින් ක්‍රීඩා මෙන් නොව, මාර්ගගත වේදිකා දැන් ක්‍රීඩකයින් ගෝලීය වශයෙන් සජීවී පරිශීලකයන් සමඟ අන්තර් ක්‍රියා කිරීමට ඉඩ සලසයි.

ළමුන් මෙම පරිසරවල දිගු වේලාවක් ගත කළ හැකි බවත් ක්‍රමයෙන් නොදන්නා ක්‍රීඩකයන්ගෙන් චිත්තවේගීය සහාය ලබා ගැනීමට සහ අථත්‍ය අවකාශයන්හි(virtual space) පෞද්ගලික සම්බන්ධතා ඇති කර ගැනීමට පටන් ගත හැකි බවත් ඔහු සඳහන් කළේය.

“ඔවුන් මෙම නොපෙනෙන පුද්ගලයන්ගෙන් චිත්තවේගීය සහාය ලබා ගන්නා අතර පෞද්ගලික තොරතුරු සහ පෞද්ගලික ගැටළු බෙදා ගැනීමට පවා පටන් ගන්නවා,” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.

සූදු වේදිකා හරහා හමු වූ ආගන්තුකයන් සමඟ සංවේදී පෞද්ගලික දත්ත සහ පෞද්ගලික රූප බෙදා ගැනීම ඇතුළුව මෙමගින් වඩාත් බරපතළ අවදානම්වලට තුඩු දිය හැකි බව දමුණුපොල අනතුරු ඇඟවීය.

බොහෝ ක්‍රීඩාවල වයස් ශ්‍රේණිගත කිරීම් සහ අන්තර්ගත අනතුරු ඇඟවීම් තිබුණද, අධීක්ෂණය සීමිත බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

ක්‍රීඩා සඳහා වයස් වර්ගීකරණයන් සහ අන්තර්ගත විස්තර සපයන පද්ධතිවලින් එකක් ලෙස ඔහු PEGI (pegi.info) හැඳින්වීය.

“සෑම ක්‍රීඩාවකටම වයස් කාණ්ඩයක් තිබෙනවා. මාපියන්ට PEGI වෙබ් අඩවිය වන pegi.info හරහා ශ්‍රේණිගත කිරීම් පරීක්ෂා කළ හැකියි, නමුත් එයට ප්‍රධාන වශයෙන් ජනප්‍රිය ක්‍රීඩා ඇතුළත්,” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.

වේදිකාව සූදුව, ලිංගික අන්තර්ගතය, බිය, වෙනස්කම් කිරීම, මත්ද්‍රව්‍ය සහ නරක භාෂාව වැනි අන්තර්ගත අංග ද හඳුනා ගන්නා බව ඔහු තවදුරටත් පැවසීය.

සූදුවට සමාන හැසිරීම් දිරිමත් කළ හැකි පද්ධති වටා නවීන මාර්ගගත ක්‍රීඩා වැඩි වැඩියෙන් නිර්මාණය වී ඇති බව දමුණුපොල තවදුරටත් පැවසීය.

“ක්‍රීඩාවලට අධික ලෙස ඇබ්බැහි වූ විට, දරුවන් ක්‍රීඩාව තුළ අයිතම මිලදී ගැනීමට පටන් ගන්නවා. සමහර අවස්ථාවලදී, දරුවන් ක්‍රෙඩිට් කාඩ්පත් භාවිත කරන බවත් ක්‍රීඩා සඳහා රු. 400,000 සිට රු. 500,000 දක්වා වියදම් කරන බවත් මාපියන් පැමිණිලි කර තිබෙනවා,” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.

ක්‍රීඩා සඳහා ප්‍රවේශය සීමා කළ විට ආක්‍රමණශීලීත්වය සහ චිත්තවේගීය පීඩාව ඇතුළුව දරුවන්ගේ හැසිරීම් වෙනස්කම් ද මාපියන් වාර්තා කර ඇති බව ඔහු පැවසීය.

වේදිකාවල ගෝලීය හා ඩිජිටල් ස්වභාවය හේතුවෙන් මාර්ගගත ක්‍රීඩා නියාමනය අභියෝගාත්මකව පවතින බවත්, එය ක්‍රියාත්මක කිරීම දුෂ්කර කරන බවත් ඔහු පැවසීය.

ඒ වෙනුවට, දරුවන්ගේ ක්‍රීඩා පුරුදු කළමනාකරණය කිරීම සඳහා මාපියන්ගේ පාලනය සහ තිර කාල සීමාවන් වඩාත් ප්‍රායෝගික පියවරයන් බව ඔහු යෝජනා කළේය.

කුරුණෑගල 16 හැවිරිදි සිසුවෙකුගේ මරණයෙන් පසු, දරුවන්ගේ ස්මාර්ට්ෆෝන් භාවිතය සහ මාර්ගගත ක්‍රීඩා පිළිබඳ මහජන විවාදය මැද මෙම ගැටළුව කෙරෙහි අවධානය අලුත් කර ඇත.