April 13, 2024

පුත්තලම සහ පොතුවිල් ප්‍රදේශවල නව ඩොප්ලර් රේඩාර් පද්ධති දෙකක් ස්ථාපනය කිරීම ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලියේ අක්‍රමිකතා හේතුවෙන් ගැටලුවකට මුහුණ දී ඇති බව ජාතික විගණන කාර්යාලය සිය නවතම විගණන වාර්තාවෙන් අනාවරණය කර තිබේ.

‘ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වභාවික විපත් නිසා සිදුවන අලාභ හා හානි කළමනාකරණය සඳහා වගකිව යුතු ආයතනවල කාර්ය සාධනය’ මැයෙන් එම වාර්තාව නම්කර තිබිණි.

ජාතික විගණන කාර්යාලය නිරීක්ෂණය කර ඇත්තේ එම ව්‍යාපෘතිය සඳහා 2022 සැප්තැම්බර් 22 වන විට රුපියල් මිලියන 513.78ක් වෙන් කර තිබුණ ද වියදම රුපියල් 370,161ක් වූ අතර කොන්ත්‍රාත්තුව අත්සන් කර වසර හයක් ගතවී ඇතත් මිල ඉහළ යෑම හේතුවෙන් ප්‍රමාණවත් ප්‍රතිපාදන නොලැබීම මත ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය අතරමග නවතා ඇති බවයි.

ජපාන අන්තර්ජාතික සහයෝගිතා නියෝජිතායතනය (JICA) සහ ශ්‍රී ලංකා රජය අතර 2017 ජුනි 30 වැනි දින ගිවිසුම අත්සන් කර ඇති බව අනාවරණය වී තිබේ.

මෙම ගිවිසුම මගින් ඩොප්ලර් රේඩාර් පද්ධති දෙකක් ස්ථාපනය කිරීම සඳහා රජයට ජයිකා වෙතින් යෙන් මිලියන 2,503ක ප්‍රදානයක් හිමි විය.

මෙම පද්ධති පුත්තලම සහ පොතුවිල් කාලගුණ මධ්‍යස්ථානවල ස්ථානගත කිරීම සඳහා සැලසුම්කර තිබිණි.

අයහපත් කාලගුණික තත්ත්වයන් සඳහා පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීම ව්‍යාපෘතියේ අරමුණ වී තිබිණි.

තවද, ජයිකා ආයතනය සහ රජය අතර ඇතිකර ගත් ගිවිසුම මගින් පුත්තලම සහ පොතුවිල් කාලගුණ මධ්‍යස්ථාන කාර්යාල පරිශ්‍රයට යාබදව පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමේ අරමුණු සඳහා ඩොප්ලර් රේඩාර් පද්ධතියක් ස්ථාපනය කිරීම අනිවාර්ය කර තිබුණද, ඒ සඳහා සුදුසු පරිශ්‍ර තෝරා ගැනීමේ කටයුතු සපුරා නැත.

රේඩාර් පද්ධති සඳහා අපේක්ෂිත ඉඩම තෝරා ගැනීමේදී ආර්ථික, තාක්ෂණික සහ භූගෝලීය සාධක කෙරෙහි ප්‍රමාණවත් අවධානයක් යොමු කර නොමැති අතර එම ඉඩම් කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් අත්පත් කර ගත් බවට තහවුරු කිරීමක් නොමැත.

2017-2021 ගිවිසුම් කාලය තුළ රේඩාර් ඉදිකිරීම් කටයුතු 2020 අවසන් වන විට අවසන් අදියරට පැමිණ තිබිය යුතු බවට නියම කර තිබුණද, ව්‍යාපෘතියේ ඉදිකිරීම් තවමත් ආරම්භ කර නොමැත.

ඩොප්ලර් රේඩාර් පද්ධති සඳහා ප්‍රමාණවත් ප්‍රතිපාදන නොමැති වීම හේතුවෙන් වත්මන් ආර්ථික තත්ත්වය සළකා බලා 2022 මැයි මාසයේදී පුත්තලම ප්‍රදේශයේ මුලින් සැලසුම් කර තිබූ රේඩාර් පද්ධති දෙක වෙනුවට එක් පද්ධතියක් පමණක් ස්ථාපනය කිරීමට ජයිකා ආයතනය සහ කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව එකඟ වී ඇත.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස කාලගුණ අනාවැකිවලදී ඩොප්ලර් රේඩාර් පද්ධතියක දැඩි අවශ්‍යතාවක් පැවතුනද, වසර 15කට ආසන්න කාලයක් එම පද්ධතිය නොමැතිව කාලගුණ අනාවැකි සහ අනාවැකි පළ කර තිබේ.

එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන්, අනාවැකි සහ අනාවැකිවල නිරවද්‍යතාවය සහ විශ්වසනීයත්වය සත්‍යාපනය කළ නොහැක.

එම දෙපාර්තමේන්තුව මීට පෙර ගොංගාල ප්‍රදේශයේ රේඩාර් පද්ධතියක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා රුපියල් මිලියන 402.8ක් වැය කර ඇති නමුත් වසර 12ක් ගතවී ඇතත් එම ව්‍යාපෘතිය තවමත් ක්‍රියාත්මක වී නොමැත.

ඩොප්ලර් රේඩාර් පද්ධතියක් ස්ථාපනය කිරීම සඳහා ආපදා කළමනාකරණ අමාත්‍යංශය 2007 මැයි 24 දින ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය සමඟ භාර අරමුදල් ගිවිසුමකට එළඹ ඇත.

ඒ අනුව ලෝක කාලගුණ විද්‍යා සංවිධානය විසින් රේඩාර් උපකරණ මිලදී ගැනීමේ කොන්ත්‍රාත්තුව අමෙරිකානු සමාගමකට ලබාදී තිබිණි.

2012 ඔක්තෝබර් 10 වැනි දින පද්ධති සවිකිරීම ආරම්භ කර තිබුණද පාංශු පරීක්‍ෂණයකින් තොරව අත්තිවාරම් දැමීමේදී තද පාෂාණ තට්ටුවක් හමුවීම වැනි කරුණු ගණනාවක් නිසා ඉදිකිරීම් කටයුතු ප්‍රමාද වී තිබිණි.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස හානියට පත් උපකරණවල කොටස් නැවත අමෙරිකානු නිෂ්පාදන කම්හල වෙත යවා ඇති අතර අලුත්වැඩියාව සඳහා දැරීමට සිදුවන වියදම අධික වනු ඇතැයි නිගමනය කර ඇත.

හානියට පත් රේඩාර් උපකරණ කොටස් සඳහා රක්ෂණ වන්දි ලබා ගැනීමට ද නොහැකි වී ඇත.

මේ අතර, ජාතික විගණන කාර්යාල කාර්ය සාධන විගණන ඒකකය විසින් එහි එක් විගණනයකදී නිකුත් කරන ලද වාර්තාවක් මගින් ඩොප්ලර් රේඩාර් පද්ධතිය ස්ථාපිත කරන ස්ථානය අනාරක්ෂිත බව අනාවරණ කර ඇත.

(The Sunday Morning)