November 3, 2026

ජපානය හමුදාකරණයට ලක්වන බවට චීනය නඟන චෝදනා පදනම් විරහිත වන අතර, එය තම නව උපක්‍රමික ව්‍යාප්තවාදී අභිලාෂයන් වසා ගැනීමට භාවිත කරන දේශපාලන ප්‍රචාරණයක් පමණි.

ලාඕසයේ බෑන් කියුන් (Ban Keun) හි අලුතෙන් විවෘත කරන ලද චීන හමුදා පහසුකම් මධ්‍යස්ථානය හුදෙක් පුහුණු සහ සැපයුම් මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස හඳුන්වා දුන්නද, එය ගිනිකොනදිග ආසියාවේ තම හමුදා බලය ස්ථිර ලෙස ස්ථාපිත කිරීමට බීජිං පාලනය තැබූ තවත් පියවරකි.

වියන්ටියන් අගනුවර ආසන්නයේ පිහිටි මෙම මධ්‍යස්ථානය නිල වශයෙන් හඳුන්වන්නේ ‘චීන-ලාඕස් ඒකාබද්ධ සහායක සහ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය’ සහ ‘චීන-ලාඕස් මිත්‍රත්ව ගුවන්සේවා ඇකඩමිය’ ලෙසයි. ලාඕස් ගුවන් හමුදා නියමුවන් පුහුණු කිරීම සහ ආරක්ෂක සහයෝගීතාව සඳහා පහසුකම් සැලසීම මෙහි අරමුණ බව කියැවේ.

මෙම මධ්‍යස්ථානය කිසිදු තෙවන රටකට එරෙහිව ගොඩනැගූ එකක් නොවන බවට චීනය සහතික වුවද, එම ප්‍රකාශය පිළිබඳව දැඩි සැකයක් මතුවේ. මීට පෙරද චීනය තම මූලෝපායික ව්‍යාප්තවාදය වසා ගැනීමට මිත්‍රත්වය, පුහුණුව, සංවර්ධනය සහ ඒකාබද්ධ සහයෝගීතාව වැනි වචන භාවිත කර ඇත. ලාඕසයේ මෙම මධ්‍යස්ථානයද එම රටාවටම අයත් වේ. මෙය තවමත් විශාල මෙහෙයුම් හමුදා කඳවුරක් නොවුණද, අසල්වැසි රටක් තුළ චීන පිරිස් සහ පද්ධති ස්ථිරව රඳවා තබමින් අනාගත හමුදා භාවිතයන් සඳහා මඟ පාදා ගැනීම මෙහි යටි අරමුණයි.

‘හමුදා කඳවුරක්’ යන වචනය භාවිත කිරීමෙන් විදේශීය හමුදා පාලනය සහ ස්වෛරීභාවයට එල්ල වන තර්ජන පිළිබඳ දේශපාලන ගැටලු මතු වන බැවින් චීනය එම වචනය භාවිත කිරීමෙන් වළකී. ‘ඒකාබද්ධ සහායක සහ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය’ යන්න වඩාත් සහයෝගී සහ තාක්ෂණික එකක් ලෙස පෙනුනද, එය හුදෙක් වචන භාවිතයේ වෙනසක් පමණි. ගුවන් බලය මුල් කරගනිමින් විදේශයක ස්ථාපිත කළ පළමු චීන හමුදා මධ්‍යස්ථානය වන මෙය හරහා, මූලෝපායිකව සංවේදී ගිනිකොනදිග ආසියානු කලාපය තුළ චීන මහජන විමුක්ති හමුදාවට ස්ථිර පදනම ලබා දී ඇත.

මෙම ස්ථානයට චීන හමුදා සෙබළුන් කලින් කලට කැඳවීමට, සැපයුම් පවත්වා ගැනීමට සහ චීන මෙවලම් භාවිත කරමින් ගුවන් නියමුවන් පුහුණු කිරීමට හැකියාව පවතී. එමෙන්ම ඉදිරියේදී නිරීක්ෂණ සහ ඔත්තු බලන පද්ධති ස්ථාපිත කිරීමටද මෙහි හැකියාව ඇත. ඔත්තු බලන ගුවන් යානා, නිරීක්ෂණ රේඩාර් සහ සංඥා ඔත්තු බලන පද්ධති ඉදිරියේදී මෙහි ස්ථාපිත විය හැකි බව විශ්ලේෂකයෝ අනතුරු අඟවති.

චීනයේ මූලෝපාය වන්නේ ක්ෂණික දැවැන්ත ක්‍රියාමාර්ගවලට නොගොස්, දේශපාලන වාතාවරණය සාර්ථක වන විට සක්‍රිය කළ හැකි පරිදි පියවරෙන් පියවර සිය හැකියාවන් ගොඩනැගීමයි.

ලාඕසය ගොඩබිමෙන් වටවූ රටක් බැවින් නාවික බලය පෑවීම සඳහා බෑන් කියුන් මධ්‍යස්ථානයේ සෘජු භාවිතයක් නැත. එමෙන්ම දකුණු චීනයේ දැනටමත් මීට වඩා විශාල ගුවන් කඳවුරු චීනය සතුව ඇත. එහෙත්, මෙම ස්ථානය ගොඩබිම පිහිටා තිබීම නිසාම සුළුකොට තැකිය නොහැක. එහි සැබෑ වටිනාකම තීරණය වන්නේ එහි ප්‍රමාණය මත නොව, එහි ඇති ස්ථාවර භාවය සහ ස්ථානගතවීම මතය.

බෑන් කියුන් මධ්‍යස්ථානය මගින් චීන හමුදා ගුවන් යානාවලට ගිනිකොනදිග ආසියානු ගුවන් මාර්ග වෙත පහසුවෙන් ළඟාවීමට අවස්ථාව ලැබෙන අතර, වියට්නාමයට බටහිරින් චීනයට තවත් බලකොටුවක් හිමි වේ. දකුණු චීන මුහුදේ චීන භූමි ප්‍රදේශ අල්ලාගැනීමේ අභිලාෂයන්ට ප්‍රධාන බාධාවක්ව පවතින්නේ වියට්නාමයයි. ලාඕසයේ පිහිටි මෙම මධ්‍යස්ථානය හරහා සමස්ත ගිනිකොනදිග ආසියානු කලාපයේම සිදුවන ක්‍රියාකාරකම් නිරීක්ෂණය කිරීමටත්, වියට්නාමයේ ආරක්ෂක පරිසරයට අතිරේක බලපෑමක් එල්ල කිරීමටත් චීනයට හැකියාව ලැබෙනු ඇත.