රට පුරා ගුරුවරුන් ව්‍යාප්ත වී ඇති ආකාරයෙහි විශාල වෙනසක් 2025 රජයේ පාසල් සංගණනයෙන් පෙන්නුම් කර තිබේ.

ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ සංඛ්‍යාලේඛනවලට අනුව ජාතික සාමාන්‍යය සෑම සිසුන් 16 දෙනෙකුටම එක් ගුරුවරයෙකු වුවද, පන්ති කාමරයක සැබෑ අත්දැකීම් බොහෝ දුරට රඳා පවතින්නේ දරුවකු සිටින පාසල් වර්ගය මත ය.

ගැටළුව වඩාත් දෘශ්‍යමාන වන්නේ ප්‍රාථමික පාසල්වල ය.

ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ‘3 වැනි වර්ගයේ’ පාසල් ලෙස වර්ගීකරණය කර ඇති 5 ශ්‍රේණිය දක්වා පමණක් උගන්වන පාසල්වල 34,000ක් පමණ වන සාපේක්ෂව කුඩා කාර්ය මණ්ඩලයක් විසින් ළමුන් 580,000කට වඩා හසුරුවනු ලැබේ.

‘1AB’ විශාල පාසල්වලට වෙනස්ව, විද්‍යා විෂයයන් උගන්වන නාගරික විද්‍යාලවල ඔවුන්ගේ සිසුන් කළමනාකරණය කිරීම සඳහා 82,000කට වඩා විශාල ශ්‍රම බලකායක් ඇත.

ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්තාවලින් පෙනී යන්නේ සිසුන් සහ ගුරුවරුන් අතර පරතරය කලාපය අනුව වෙනස් වන බවයි.

වතු ආශ්‍රිත සිසුන් 168,000කට වඩා සිටින පාසල්වල කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් 12,807ක් පමණක් සිටින බව පෙනීගොස් ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්ත සංඛ්‍යාව ඉන්දියාවේ ගුරුවරයකුට සිසුන් 26ක් පමණ සිටින තත්ත්වයට වඩා හොඳ බව පෙනුණද, 2025 දත්තවලින් පෙනී යන්නේ ග්‍රාමීය සහ වතු පාසල් තවමත් අරගල කරන බවයි.

වාර්තාවේ සඳහන් වන්නේ රට පුරා ගුරුවරුන් 229,661න් 114,034ක් ‘පුහුණු උපාධිධාරීන්’ වන අතර 85,296ක් ‘පුහුණු’ උපාධිධාරීන් නොවන අය බවයි.

මෙම බලකායේ බහුතරය කාන්තාවන් වන අතර, ගුරුවරුන් 48,686ට සාපේක්ෂව ගුරුවරියන් 180,975ක් සිටිති.

ප්‍රාථමික ‘3 වර්ගයේ’ පාසල් සඳහා කාර්ය මණ්ඩලවල සියයට 83ක් කාන්තාවන් වේ.

සංගණනයෙන් සිංහල භාෂාවෙන් පමණක් උගන්වන පාසල් 6,157ක් සහ දෙමළ භාෂාවෙන් ඉගැන්වීම් කරන පාසල් 2,977ක් හඳුනාගෙන ඇත.

නවීන විෂයමාලා අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා තෛභාෂා පාසල් 40කින් සහ ද්විභාෂා (ඉංග්‍රීසි-මාධ්‍ය) විකල්ප සහිත පාසල් 839කින් යුත් කුඩා, විශේෂිත පාසල් ද පවතී.