November 15, 2026

මෑතකදී ශ්‍රී ලංකාවේ ධීවර ක්ෂේත්‍රය තුළ මෙන්ම දේශපාලන කරළියේ ද කතාබහට ලක්ව ඇති ‘Fish App’ නම් ජංගම දුරකථන යෙදුම පිටුපස ඇති තාක්ෂණය පිළිබඳව පැහැදිලි කරමින්, සාගර සම්පත් විශ්ලේෂණ ආයතනයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ අයෙෂ් ඉන්ද්‍රනාත් රණවක ප්‍රකාශයක් නිකුත් කර තිබේ.

එම ප්‍රකාශය මගින් ඔහු පෙන්වා දී ඇත්තේ, සාගරය තුළ මසුන් බහුලව ගැවසෙන ස්ථාන සෘජුවම හඳුනාගත හැකි තාක්ෂණයක් දැනට ලෝකයේ කොතැනකවත් නොමැති බවයි.

ධීවර යාත්‍රාවල සවි කර ඇති ‘මසුන් සොයා ගැනීමේ උපකරණ’ (fish finders) මගින් හඳුනාගත හැක්කේ එම යාත්‍රාව අවට සීමිත ප්‍රදේශයක සහ ගැඹුරක සිටින මසුන් පමණක් බව ඔහු පැහැදිලි කළේය.

සාගර සම්පත් විශ්ලේෂණ ආයතනයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ අයෙෂ් ඉන්ද්‍රනාත් රණවකට අනුව, මසුන් බහුලව ගැවසෙන ප්‍රදේශ පුරෝකථනය කිරීම සඳහා චන්ද්‍රිකා පදනම් කරගත් පද්ධති ඇතුළු උසස් තාක්ෂණික ක්‍රම කිහිපයක් භාවිතා කරනු ලැබේ.

චන්ද්‍රිකා දත්ත විශ්ලේෂණය: මුහුදු මතුපිට උෂ්ණත්වය (SST) සහ හරිතප්‍රද (chlorophyll) සාන්ද්‍රණ දත්ත මගින් කුඩා මත්ස්‍යයන් සහ විශාල විලෝපික මත්ස්‍යයන් සිටීමට ඉඩ ඇති ප්‍රදේශ හඳුනා ගැනීමට උපකාරී වේ.

සාගර දියවැල් සහ රළ උස: සාගර දියවැල් සහ මතුපිට රළ උස විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් විභව මත්ස්‍ය බිම් සහ මත්ස්‍යයන්ගේ සංක්‍රමණික රටා පුරෝකථනය කළ හැකිය.

රාත්‍රී කාලයේ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප: රාත්‍රී කාලයේ ක්‍රියාත්මක වන ධීවර යාත්‍රා නිරීක්ෂණය කිරීමට සහ ධීවර කටයුතු වැඩි වශයෙන් සිදුවන ප්‍රදේශ හඳුනා ගැනීමට VIIRS චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප භාවිත කළ හැකිය.

යාත්‍රා නිරීක්ෂණ පද්ධති: යාත්‍රා නිරීක්ෂණ පද්ධති (VMS) සහ ස්වයංක්‍රීය හඳුනාගැනීමේ පද්ධති (AIS) මගින් යාත්‍රාවල ගමන් මාර්ග හඹා යෑමට සහ ධීවර යාත්‍රා එක්රැස් වන ප්‍රදේශ හඳුනා ගැනීමට හැකි වන අතර, එමගින් ධීවරයින්ට ප්‍රයෝජනවත් තොරතුරු සැපයේ.

එවැනි පද්ධතියක් ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා ජාතික ජලජ සම්පත් පර්යේෂණ සහ සංවර්ධන නියෝජිතායතනය (NARA), ධීවර දෙපාර්තමේන්තුව, නාවික හමුදාව සහ වෙරළාරක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව ඇතුළු ආයතන කිහිපයක සම්බන්ධීකරණය අවශ්‍ය වන බව ද ඔහු සඳහන් කළේය.

එම ක්‍රියාවලිය සංකීර්ණ මෙන්ම අධික පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවන කටයුත්තක් බව ඔහු වැඩිදුරටත් විස්තර කළේය.