June 1, 2025
ජාතික සත්වෝද්යාන දෙපාර්තමේන්තුව කෘත්රිම සිංචනය භාවිතයෙන් කොටියන් බෝ කිරීමේ වැඩසටහනක් ආරම්භ කර තිබේ.
සත්වෝද්යාන අධ්යක්ෂ ජනරාල් ආචාර්ය චන්දන රාජපක්ෂට අනුව, මෙම ක්රමය භාවිත කළ පළමු අවස්ථාව මෙයයි.
මෙම ක්රමය යටතේ පසුගිය සෙනසුරාදා කොටි යුගලයක් කෘත්රිමව සංසේචනය කර ඇත.
පින්නවල සත්වෝද්යානයේ සහ දෙහිවල සත්වෝද්යානයේ කොටියන් සිටියද, ඔවුන් ස්වභාවිකව පැටවුන් දමා නැත.
සතුන්ගේ රක්ෂණ ගහනයක් නිර්මාණය කිරීම සහ නඩත්තු කිරීම ඉලක්කය බව වෛද්ය රාජපක්ෂ පැවසීය.
කොටින්ගේ සංඛ්යාව අඩු වුවහොත්, එම සතුන්ට ජීවත් වීමට කොන්දේසි සකස් කිරීමෙන් පසු අභිජනනය කරන ලද සතුන් වනයට මුදා හැරිය හැකිය.
ප්රදර්ශනය සහ අධ්යාපන අරමුණු සඳහා භාවිත කළ හැකි කොටියන් බෝ කිරීමට දෙපාර්තමේන්තුව බලාපොරොත්තු වන බව ද දැනගන්නට තිබේ.
ඒ අනුව එවැනි අධ්යයන සඳහා වනගත සතුන් අල්ලා ගැනීම අවශ්ය නොවනු ඇත.
ජාතික සත්වෝද්යානවලට අනුව, වනජීවී උද්යානවල සහ වනාන්තරවල කොටි 800ත් 1,000ත් අතර සංඛ්යාවක් සිටිති.
පින්නවල සත්වෝද්යානයේ පශු වෛද්ය වෛද්ය කිත්මිණි දුනුවිල පැවසුවේ, අභිජනන වැඩසටහන සඳහා අවුරුදු හතක් වයසැති ‘කදිරා’ සහ අවුරුදු 10ක් වයසැති ‘රේණු’ තෝරා ගත් බවයි.
“ඩිම්බ මෝචනය අවුලුවාලීමේ ක්රියා පටිපාටියට පෙර අපි සතුන් දෙදෙනාගේම රුධිර පරීක්ෂණ සිදු කළා, ඔවුන්ගේ ශරීර තත්ත්වය පරීක්ෂා කළා. ගැහැණු කොටියාගේ හෝමෝන ප්රේරණය කළා,” යනුවෙන් ඇය පැවසුවාය.
අට දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායම් දෙකක් විසින් කෘත්රිම සිංචනය සිදු කරන ලදී.
එක් කණ්ඩායමකට පශු වෛද්යවරුන් තිදෙනෙකු සහභාගී වූ අතර සතුන් සන්සුන් කිරීම සඳහා ඖෂධ ලබා දෙන ලදී.
එක් කණ්ඩායමක් පිරිමි සතාගෙන් ශුක්රාණු එකතු කරන ලද අතර, අනෙක් කණ්ඩායම කඩිනමින් ගැහැණු සතා සිංචනය කරනු ලැබිණි.
ශුක්රාණු ගබඩා කිරීමේ පහසුකමක් ස්ථාපිත කිරීමෙන් පසු දෙහිවල සත්වෝද්යානයේ කොටින් සහ සත්වෝද්යානයේ ගොවිපළේ සතුන් සඳහා මෙම ක්රියා පටිපාටිය භාවිත කරනු ඇත.
