ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලවම වාර්තා වන අපරාධය ලෙස ස්ත්‍රී දූෂණය සටහන් වන බව පෙනීගොස් තිබේ.

2024 දී පමණක් ලිංගික හිංසන සිද්ධීන් 2,252ක් සහ ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ සිද්ධීන් 130,000කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වී ඇති අතර එය වසංගතයට පෙර වසරවලට වඩා සැළකිව යුතු වැඩිවීමකි.

ලිංගික හිංසන සිද්ධීන්, විශේෂයෙන් ස්ත්‍රී දූෂණ සහ බරපතළ ලිංගික අපයෝජන සම්බන්ධයෙන් DNA සාක්ෂිවල තීරණාත්මක කාර්යභාරය සැලකිල්ලට ගෙන, ලිංගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය මගින් පීඩාවට පත් වූ කාන්තාවන්, ගැහැණු ළමුන් සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය පිළිබඳ සුළුතරයන් සඳහා යුක්තිය ඉටු කිරීමේ ක්‍රියාවලියකට ප්‍රවේශ වීමේ දී ඵලදායී ලෙස ප්‍රතිචාර දැක්වීම සඳහා රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ DNA රසායනාගාරය ශක්තිමත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වී තිබේ.

කැනඩා රජය විසින් අරමුදල් සපයන ලද සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන (UNDP) විසින් UNFPA සහ ශ්‍රී ලංකා රජය සමඟ සහයෝගයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රියාත්මක කරන, ‘ශ්‍රී ලංකාවේ ලිංගික හා ස්ත්‍රී පුරුෂභාවය පදනම් කරගත් ප්‍රචණ්ඩත්වයේ වින්දිතයන් සඳහා යුක්තිය සහතික කිරීම’ යන ව්‍යාපෘතිය හරහා, DNA විශ්ලේෂණය පිළිබඳ අන්තර්ජාතිකව පිළිගත් විශේෂඥයකු මාස ​​4ක කාලයක් රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ සමීපව කටයුතු කරනු ඇත.

එම විශේෂඥයා වත්මන් පද්ධති, යටිතල පහසුකම් සහ තාක්ෂණය තක්සේරු කර ධාරිතාව සහ කාර්යක්ෂමතාව වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා නිර්දේශ ලබා දෙනු ඇත.

රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ සන්ධ්‍යා රාජපක්ෂ එවැනි මැදිහත්වීමක වැදගත්කම පිළිබඳ අදහස් දක්වමින් පැවසුවේ, “ලිංගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වයට අදාළ නඩු සඳහා සෙරොලොජි විශ්ලේෂණයේ දී කෙටි, කාර්යක්ෂම ක්‍රම ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා UNDP හරහා ආචාර්ය නීල් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ විසින් ලබා දුන් සහයෝගයට අපි කෘතඥ වෙනවා. ලිංගික අතවර නඩු සැකසීම පිළිබඳ ඒකාකාරිත්වය සහ උසස් තත්ත්වයේ ලියකියවිලි සහතික කිරීම සහ වාර්තා ලිවීම සහ ප්‍රතිඵල අර්ථ නිරූපණය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා, විශේෂයෙන් ලිංගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ නඩු සඳහා අපගේ සම්මත මෙහෙයුම් ක්‍රියා පටිපාටිය වැඩිදියුණු කිරීමට අපි උත්සාහ කරනවා.” යනුවෙනි.

අනවශ්‍ය ඉදිරිපත් කිරීම් අඩු කිරීමෙන් සහ නඩු කටයුතු විධිමත් කිරීමෙන්, රසායනාගාරවලට ලිංගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය වැනි සංකීර්ණ සහ ඉහළ ප්‍රමුඛතා නඩු කෙරෙහි අවධානය යොමු කිරීමට හැකි වනු ඇත.

මෙම ප්‍රවේශය ලිංගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ නඩු සඳහා ප්‍රමාදයන් අඩු කිරීමට සහ ගතවන කාලය වැඩි දියුණු කිරීමට පමණක් නොව, අධිකරණයේ ඉදිරිපත් කරන ලද අධිකරණ වෛද්‍ය සාක්ෂිවල ගුණාත්මකභාවය සහ විශ්වසනීයත්වය ශක්තිමත් කිරීමට ද උපකාරී වේ.

ලිංගික සහ ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වයන් මගින් දිවි ගලවා ගත් අයට යුක්තිය ලබා ගැනීමට, වැඩිදියුණු කළ සේවාවන් ලබා ගැනීමට සහ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් තොර සමාජයක ජීවත් වීමට බලගැන්වීම මෙම ව්‍යාපෘතියේ අරමුණයි.

තාක්ෂණික විශේෂඥතාව ගෙන ඒමේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ කාර්යභාරය ඉස්මතු කරමින්, එම වැඩසටහනේ ශ්‍රී ලංකාවේ නේවාසික නියෝජිත අසූසා කුබෝටා සඳහන් කළේ, “ශ්‍රී ලංකාවේ අධිකරණ පද්ධතියේ අධිකරණ ධාරිතාව ශක්තිමත් කිරීම ලිංගික හා ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය මත පදනම් වූ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් දිවි ගලවා ගත් අයට කාලෝචිත, විශ්වසනීය සහ දයානුකම්පිත ප්‍රතිචාර ලැබෙන බව සහතික කිරීම සඳහා තීරණාත්මක පියවරක්. විශේෂඥයකු යෙදවීම හරහා ඔවුන්ගේ තාක්ෂණික හැකියාවන් සහ පද්ධති පරිවර්තනය වැඩි දියුණු කිරීම සඳහා රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව දරන උත්සාහයට සහාය වීමට අපි කැමතියි.”යනුවෙනි.

කැනඩාවේ ඔන්ටාරියෝ හි අධිකරණ විද්‍යා මධ්‍යස්ථානයේ ජීව විද්‍යාව සඳහා තත්ත්ව සහතික සහ තාක්ෂණික කළමනාකරු වන ආචාර්ය නීල් ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ, අධිකරණ DNA විශ්ලේෂණය පිළිබඳ විශේෂඥයෙකි.

තත්ත්ව කළමනාකරණය, අධිකරණ වෛද්‍ය විද්‍යාව සහ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයෙන් අණුක ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ ආචාර්ය උපාධියක් ලබා ඇති ආචාර්ය ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ මෙම මුලපිරීම සඳහා දේශීය අවබෝධය සහ ගෝලීය විශේෂඥතාව යන දෙකම ගෙන එයි.

වර්තමානයේ, රජයේ රස පරීක්ෂක දෙපාර්තමේන්තුව නඩු 4000කට අධික සංඛ්‍යාවකට මුහුණ දී සිටී.

ආචාර්ය ප්‍රනාන්දුපුල්ලේ දෙපාර්තමේන්තුව සමඟ සමීපව කටයුතු කරමින් පවතින හිඩැස් හඳුනා ගැනීමට සහ කාර්යක්ෂමතාව සහ නිරවද්‍යතාවය වැඩිදියුණු කිරීම අරමුණු කරගත් අන්තර්ජාතික හොඳම පිළිවෙත් හඳුන්වා දෙනු ඇත.

මෙම මෙහෙයුම අවසන් වන්නේ DNA සාම්පල එකතු කිරීම, ඉදිරිපත් කිරීම, කාලසටහන්ගත කිරීම සහ පිරිවැය ව්‍යුහයන් පිළිබඳ පොලිසිය සහ අධිකරණ අමාත්‍යාංශය ඇතුළු පාර්ශවකරුවන්ට මඟ පෙන්වන පුළුල් තක්සේරු වාර්තාවකිනි.