November 8, 2026

හම්බන්තොට ස්ථාපිත කිරීමට නියමිතව තිබූ ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.7 ක වටිනාකමකින් යුත් සිනොපෙක් තෙල් පිරිපහදු ව්‍යාපෘතිය අත්හිටුවීමේ පූර්ණ අවදානමකට ලක්ව ඇතැයි වාර්තා වේ.

ඒ, කැබිනට් මණ්ඩලය විසින් පත් කරන ලද සාකච්ඡා කමිටුව විසින් දැනට පවතින ගිවිසුම අහෝසි කර නව ආයෝජන යෝජනා කැඳවන ලෙස නිර්දේශ කිරීමත් සමඟයි.

ජනාධිපති කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානී බී. කේ. ප්‍රභාත් චන්ද්‍රකීර්තිගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් මෙම කමිටුව, ජාතික බලශක්ති ස්වෛරීභාවය වෙනුවෙන් දැඩි ස්ථාවරයක සිටිමින් සිනොපෙක් සමාගම ඉදිරිපත් කළ ප්‍රධාන ඉල්ලීම් 10 ක් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. ජාතික පාලනය සහ අන්තර්ජාතික ආයෝජන අතර සමබරතාව පවත්වා ගැනීමේදී ජාතික ජනබලවේග රජය ගන්නා මෙම ක්‍රියාමාර්ගය පැහැදිලි වෙනසක් සලකුණු කරන බව වාර්තා වේ.

ගිවිසුම අවලංගු කිරීමට සාකච්ඡා කමිටුව නිර්දේශ කර තිබුණද, ගිවිසුම සපූර්ණයෙන්ම අහෝසි කරන්නේද නැතහොත් නව යෝජනා කැඳවන්නේ ද යන්න පිළිබඳ ඉදිරි තීරණය කැබිනට් මණ්ඩල අනුමැතිය ලැබෙන තෙක් තවදුරටත් බලාපොරොත්තුවෙන් පවතී.

හම්බන්තොට ප්‍රදේශය තුළ චීනයේ මූලෝපායික බලපෑම වර්ධනය වීම පිළිබඳව විමසිල්ලෙන් පසුවූ ඉන්දියාව සහ ඇමෙරිකාව ඇතුළු කලාපීය බලවතුන් වෙත ද මෙම තීරණය හරහා පැහැදිලි පණිවිඩයක් නිකුත් කෙරේ.

දේශීය ඉන්ධන වෙළෙඳපොළ තුළ චීන රජයට අයත් සමාගමකට ඒකාධිකාරයක් හිමිවීම වැළැක්වීම මගින්, ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති යටිතල පහසුකම් කෙරෙහි විදේශීය පාලනයක් ඇතිවීම සම්බන්ධයෙන් ආරක්ෂාව පිළිබඳ නවදිල්ලිය පළ කළ කණස්සල්ල සමනය කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවට හැකිවී ඇති බව විදේශ හා වත්මන් කටයුතු පිළිබඳ ප්‍රවීණයන් Sunday Times Business වෙත පවසා තිබේ.

මෙම තීරණය මගින් ජාතික ජනබලවේග රජය චීන විරෝධී පාලනයක් ලෙස නොව, ඕනෑම ලෝක බලවතෙකුගෙන් එල්ල වන අසමතුලිත යෝජනා ප්‍රතික්ෂේප කරමින් රටේ ආර්ථික ස්වෛරීභාවය සුරකින ස්වාධීන, “ශ්‍රී ලංකාවට මුල්තැන” දෙන පාලනයක් ලෙස නැගී සිටින බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.

සිනොපෙක් සමාගම වසර 15 සිට 25 දක්වා වූ බදු සහන ලබා ගැනීම සඳහා ‘මූලෝපායික සංවර්ධන ව්‍යාපෘති’ (SDP) තත්ත්වය ඉල්ලා සිටි අතර, එය ශ්‍රී ලංකාවේ ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.9 ක අන්තර්ජාතික මූල්‍ය අරමුදල් (IMF) සහන වැඩසටහනේ දැඩි බදු සහ ආදායම් රීතීන් සමඟ ඍජුවම ගැටෙයි.

මීට අමතරව, අක්කර 700 ක ඉඩම් ප්‍රමාණයක් වසර 99 ක බදු පදනමකට ලබා ගැනීම සහ රජයට ගෙවිය යුතු 1% ක රාජ්‍ය භාගය ඉවත් කරගැනීමට සිනොපෙක් සමාගම දැක්වූ උත්සාහය සම්බන්ධයෙන්ද දෙපාර්ශවය අතර එකඟතාවක් ඇති නොවීය.

එමෙන්ම, දේශීය ඉන්ධන වෙළෙඳපොළෙන් 40% ක් දක්වා හිමිකර ගැනීමට සිනොපෙක් සමාගම කළ ඉල්ලීම, ශ්‍රී ලාංකික ඉන්ධන පාරිභෝගිකයන් විදේශීය රාජ්‍ය සමාගමක ග්‍රහණයට හසුකිරීමේ ප්‍රයත්නයක් ලෙස දේශීය සාකච්ඡාකරුවන් විසින් නිරීක්ෂණය කර ඇත.

සිනොපෙක් සමාගම මෙම බදු සහන ලබා ගැනීමට දැඩි ලෙස බලපෑම් කළද, ඊට එකඟ වීම අන්තර්ජාතික මූල්‍ය අරමුදලේ ආදායම් උත්පාදන කොන්දේසි උල්ලංඝනය කිරීමක් වන බව මුදල් අමාත්‍යාංශයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියකු සන්ඩේ ටයිම්ස් බිස්නස් වෙත අදහස් දක්වමින් සඳහන් කර තිබේ.