October 21, 2026

කලාපයේ ප්‍රධාන නෞකා ප්‍රතිනැව්ගත කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයක් වන කොළඹ වරායේ ඩොලර් මිලියන 392 ක වියදමින් ප්‍රධාන සැපයුම් මධ්‍යස්ථානයක් සංවර්ධනය කිරීම සඳහා වූ ඒකාබද්ධ ව්‍යාපාරයෙන් චීනයේ ‘චයිනා මර්චන්ට්ස් පෝට්’ (China Merchants Port Holdings) සමාගම ඉවත් වීම පිටුපස තිබෙන වෙනත් කරුණු අතර භූ-දේශපාලනික බලපෑම් ද පවතින බව මෙරට දේශපාලන විශ්ලේෂකයෝ පවසති.

දකුණු ආසියානු වාණිජ හා සැපයුම් මධ්‍යස්ථාන ව්‍යාපෘතියෙන් චයිනා මර්චන්ට්ස් සමාගම ඉවත් වීම ශ්‍රී ලංකාවට අවාසනාවන්ත තත්ත්වයක් වුවද, එයට එකම එක හේතුවක් පමණක් බලපෑ බව පැවසීම සත්‍යයෙන් බැහැර වීමක් බව ‘එක් තීරයක් හා එක් මාවතක්’ පිළිබඳ ශ්‍රී ලංකාව තුළ පර්යේෂණ සහ සංවාද සිදුකරන BRISL සංවිධානයේ අධ්‍යක්ෂ මායා මජූරන් සඳහන් කරයි.

මෙම ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට කරගෙන යා නොහැකි මට්ටමකට පත් කිරීම සඳහා එකිනෙකට බැඳුණු අවදානම් සාධක කිහිපයක් හේතු වූ බව සාක්ෂි මගින් පෙනී යන බව ද ඔහු පැවසීය.

කෙසේ වෙතත්, මෙම තත්ත්වය හමුවේ ප්‍රධාන සාධක තුනක් බලපා ඇති බව ඔහු වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.

“පළමුවැන්න, භූ-දේශපාලනික බලපෑමයි: කොළඹ වරායේ සැපයුම් පද්ධති යටිතල පහසුකම් සඳහා චීනයේ මැදිහත්වීම සම්බන්ධයෙන් ඉන්දියාව සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය නිරන්තරයෙන් අවධානයෙන් පසුවූ අතර, එමගින් ව්‍යාපෘතිය ඉදිරියට ගෙන යාමේ දේශපාලන පිරිවැය ඉහළ ගියේය. දෙවැන්න, අන්තර්ජාතික මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) මූල්‍ය ස්ථාවරත්ව කොන්දේසි මත පදනම්ව, බදු සහන කාලසීමාව කෙටි කිරීමට රජය ගත් තීරණයයි. එමගින් දීර්ඝ කාලීනව ආපසු ගෙවීම් සිදුවන මෙවැනි සැපයුම් පහසුකම් ව්‍යාපෘතියකින් ලැබෙන මූල්‍ය ප්‍රතිලාභ සැලකිය යුතු ලෙස පහත වැටුණි. තෙවැන්න, ඉඩම් ආරවුල්, අධිකරණ අභියෝග සහ රාජ්‍ය ආයතන අතර පවතින ප්‍රමාදයන් ඇතුළු ප්‍රමුඛ මන්දගාමී අනුමැති ක්‍රියාවලිය හේතුවෙන්, ව්‍යාපෘති ක්‍රියාත්මක කිරීමේ අවදානම සහ ප්‍රාග්ධන පිරිවැය ඉහළ යාමයි,” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.

BRISL යනු ‘එක් තීරයක් එක් මාවතක්’ වැඩසටහන යටතේ සංස්කෘතික, වාණිජ සහ තාක්ෂණික සහයෝගීතාව පිළිබඳ විශේෂඥතාවක් දක්වන අධ්‍යාපනික සහ උපදේශන වේදිකාවකි.

කෙසේ වෙතත්, බාහිර පරිසරයේ සිදුවූ වෙනස්කම් සහ වාණිජමය කරුණු පිළිබඳව සිදුකරන ලද ඇගයීමකින් පසුව මෙම තීරණයට එළඹි බවත්, ව්‍යාපෘතිය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ක්‍රියාත්මක වන බවත් ශ්‍රී ලංකා වරාය අධිකාරිය සඳහන් කළේය.

ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ පරිසරය සහ කාලරාමුවේ සිදුවූ වෙනස්කම් ඇතුළු බාහිර හේතු මෙන්ම, එක් එක් පාර්ශ්වයන්ගේ වාණිජමය කරුණු ද මෙම තීරණයට හේතු වූ බව එම සමාගම පෙන්වා දෙයි. ව්‍යාපෘතිය නැවත සමාලෝචනය කිරීමෙන් අනතුරුව, එය අත්හිටුවීම සියලු පාර්ශ්වයන්ගේ යහපතට හේතු වන බවට නිගමනය කර ඇත.