August 24, 2026

ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් ප්‍රථම වරට ක්ෂීරපායී සතෙකුට H5N1 කුරුලු උණ වෛරසය ආසාදනය වූ පුවතක් ඉරිදා තහවුරු විය. දකුණු ඕස්ට්‍රේලියා ප්‍රාන්තයේ දිගු නාසයක් සහිත සීල් සත්වයකුගෙන් (long-nosed fur seal) මෙම මාරාන්තික වෛරසය හඳුනාගෙන තිබේ.

පසුගිය ජූනි මාසයේදී ඕස්ට්‍රේලියාවට පැමිණි මෙම අධික බලපෑමක් සහිත කුරුලු උණ වෛරසයේ ව්‍යාප්තිය මේ වන විට ඉහළ ගොස් ඇත. සංක්‍රමණික මුහුදු පක්ෂීන්ගෙන් ආරම්භ වී දේශීය විශේෂ වෙත පැතිර ගිය මෙම වෛරසය හේතුවෙන් මේ මස මුලදී ප්‍රථම වරට විශාල වශයෙන් මුහුදු පක්ෂීන් මියයාම වාර්තා විය.

අගනුවර වන ඇඩිලේඩ් සිට කිලෝමීටර 310 ක් (හැදැයි සැතපුම් 190 ක්) පමණ දකුණින් පිහිටි බීච්පෝට් වෙරළබඩ නගරයෙන් හමු වූ මෙම සත්වයා, ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්ෂීරපායී සතෙකුගෙන් වෛරසය හමු වූ පළමු අවස්ථාව ලෙස දකුණු ඕස්ට්‍රේලියානු බලධාරීන් තහවුරු කළේය.

ප්‍රාන්ත මුහුදු සීමාවේ වෙසෙන 100,000 ක පමණ වන මෙම සත්ව ගහනයෙන් එකෙකු වන මෙම සත්වයා, කිසිදු තුවාල සලකුණක් නොමැතිව මියගොස් සිටියදී හමු වූ බව බලධාරීහු පැවසූහ.

එරට කෘෂිකර්ම අමාත්‍ය ජූලි කොලින්ස් ජනමාධ්‍ය වෙත අදහස් දක්වමින් කියා සිටියේ මෙම මරණය “අනෙකුත් රෝගී හෝ මියගිය සාගර ක්ෂීරපායින් හා සෘජුව සම්බන්ධ බවක් නොපෙනෙන” බවයි. “H5 කුරුලු උණ ස්වාභාවික පරිසරයේ පැතිරීමට පටන් ගත් පසු, සැලකිය යුතු හානියක් සිදු වීම වැළැක්විය නොහැක”යි ඇය වැඩිදුරටත් පැවසුවාය.

ඕස්ට්‍රේලියාව යනු කුරුලු උණ වාර්තා වූ අවසන් මහද්වීපයයි. 2025 අගභාගයේදී උප-ඇන්ටාක්ටික් කලාපයට අයත් හර්ඩ් දූපතෙන් මෙම වෛරසය හඳුනාගන්නා ලදී.

දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රධාන පශු වෛද්‍ය නිලධාරී ස්කය් ෆ්‍රෝන් (Skye Fruean) පැවසුවේ, සීල් සත්වයන් වෙරළබඩ ගල්පර මත වන පක්ෂීන් ආසන්නයේම වෙසෙන බැවින් ඔවුන් වෛරසයට ගොදුරු වීමේ වැඩි අවදානමක් පවතින බවයි. “ඔවුන්ගේ පරිසරය තුළ වෛරසය ඉහළ මට්ටමක පවතින බැවින් ඔවුන් ඊට නිරාවරණය වන බවට සැකයක් නැත”යි ඇය සඳහන් කරයි.

ෆෙඩරල් රජයට අනුව, H5N1 වෛරසය මෙතෙක් ඕස්ට්‍රේලියාවේ කුකුළු මස් හෝ කෘෂිකාර්මික ක්ෂේත්‍රය තුළින් වාර්තා වී නොමැති අතර, සිකුරාදා වන විට රට පුරා රෝගීන් 297 ක් තහවුරු වී ඇති බව වාර්තා වේ.