මැදපෙරදිග යුද්ධය අවසන් කිරීමේ එකඟතාවයකට පැමිණීමේ ඉඩකඩ තවදුරටත් ඈතට යන ලකුණු පහළ වීමත් සමඟ අඟහරුවාදා දිනයේ ලෝක වෙළෙඳපොළේ තෙල් මිල ඉහළ ගියේය.

ඇමෙරිකාව සූදානම් විරහිත තත්ත්වයක පසුවෙද්දී තාවකාලික සූදානම් වීමේ ගිවිසුම දීර්ඝ කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ ඉරානය වඩාත් ආක්‍රමණශීලී හමුදාමය ස්ථාවරයකට එළඹෙන බව ප්‍රකාශ කිරීම මෙසේ බලශක්ති සැපයුම පිළිබඳ බිය තීව්‍ර වීමට හේතු වී ඇත.

ඇමෙරිකාව සමඟ පැවැති ස්ථිර සාමකාමී එකඟතාවයන් උදෙසා වූ සාකච්ඡා ඇනහිටීම හේතුවෙන් ඉරානය ‘සම්පූර්ණයෙන්ම ආක්‍රමණශීලී’ හමුදාමය ස්ථාවරයකට මාරුවන බව ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉරාන නිලධාරියෙක් සඳහන් කළේය.

පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය විසින් ඉරානයට එල්ල කළ ප්‍රහාරයන් සමඟ ආරම්භ වූ මෙම ගැටුම තවදුරටත් දීර්ඝ වීමේ අවදානමක් මතුව ඇත්තේ, සාමසාකච්ඡා දෙසට වූ ප්‍රගතිය මෙන්ම උපායමාර්ගික හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා තෙල් නැව් ගමනාගමනය නැවත ආරම්භ කිරීමේ කටයුතු ද සම්පූර්ණයෙන්ම ඇනහිටීම හේතුවෙනි.

ඒ අනුව බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක ෆියුචර්ස් මිල ශත 27කින් (සියයට 0.3කින්) ඉහළ ගොස් ඩොලර් 91.14ක් දක්වා වැඩිවිය.

එමෙන්ම ඇමෙරිකානු WTI (West Texas Intermediate) බොරතෙල් මිල ද බැරලයක් ඩොලර් 85.04ක් දක්වා ශත 42කින් ඉහළ ගියේය.

නැව් වෙත එල්ල වූ ප්‍රහාරවලින් පසුව, හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කර ඇත්තේ භාණ්ඩ ප්‍රවාහන නෞකා 5ක් පමණි. පසුගිය සති අන්තයේ නෞකා 31ක් ගමන් කර තිබූ අතර ඉරිදා දිනයේ කිසිදු නෞකාවක් ගමන් කර නොමැති බව Kpler දත්ත පෙන්වා දෙයි.

මේ අතර රතු මුහුදේ ගමන් කළ සෞදි හමුදා නෞකාවකට සහ ආරක්ෂක නෞකා හතරකට මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල කළ බව යේමනයේ හූති සංවිධානයේ හමුදා ප්‍රකාශක යාහියා සාරී තහවුරු කළේය.

ඉරානය ඕමානය සමඟ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ කටයුතු කළමනාකරණය කිරීම පිළිබඳ වෙනම සාකච්ඡා පවත්වා ඇති අතර, ඔවුන් ගිවිසුමකට ආසන්න බව පවසා ඇත. එහෙත් එම සාකච්ඡාවලට ප්‍රතිචාර දක්වමින් ට්‍රම්ප් තර්ජනය කර ඇත්තේ ඇමෙරිකාවේ දීර්ඝ කාලීන පෞද්ගලික ආරක්ෂක පාර්ශ්වකරුවකු වන එම ගල්ෆ් රාජ්‍යයට බෝම්බ හෙලන බවටය.

කෙසේවෙතත්, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික මට්ටමේ බලාපොරොත්තුවක සලකුණක් ලෙස, ට්‍රම්ප් විසින් ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය සමඟ පසුපස දොරටුවෙන් (back-channel) සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඇති බව ජනමාධ්‍ය වාර්තා පවසයි.