July 23, 2026
විෂ සහිත මත්පැන් සඳහා ඇබ්බැහි වීම මගින් මොළයේ ඩෝපමීන් (Dopamine) රසායනිකය අධික ලෙස ශ්රාවය කරවන අතර, එමගින් මොළයේ ස්වාභාවික තෘප්තිමත් කිරීමේ පද්ධතියට බාධා පැමිණවීමෙන් එහි ක්රියාකාරීත්වයට දීර්ඝකාලීන බලපෑම් ඇති විය හැකි බව උපදේශක සහ මනෝචිකිත්සක වෛද්ය චමින්ද වීරසිරිවර්ධන පවසයි.
ජනමාධ්ය වෙත අදහස් දක්වමින් වෛද්ය වීරසිරිවර්ධන පැහැදිලි කළේ, ඩෝපමීන් යනු මොළය තුළ තෘප්තිය, අභිප්රේරණය සහ සතුට පිළිබඳ හැඟීම් ඇති කිරීමට වගකියන රසායනික ද්රව්යයක් බවයි. ප්රණීත ආහාර වේලක් භුක්ති විඳීම, සාමාජීය සම්බන්ධතා පැවැත්වීම, පෞද්ගලික ඉලක්ක සාර්ථක කර ගැනීම, ව්යායාම කිරීම හෝ භාවනා කිරීම වැනි පුද්ගල පැවැත්මට සහ යහපැවැත්මට උපකාරී වන එදිනෙදා ක්රියාකාරකම්වලදී ඩෝපමීන් ස්වාභාවිකවම පාලනය කළ මට්ටමකින් නිදහස් වේ.
සාමාන්යයෙන් මොළය තුළ ඩෝපමීන් ශ්රාවය වීම සමබර රටාවකට සිදුවන අතර, එය එදිනෙදා ක්රියාකාරකම්වලින් තෘප්තියක් ලැබීමට මිනිසාට උපකාරී වන බව ඔහු කියා සිටියේය. කෙසේවෙතත්, විෂ සහිත මත්පැන් සඳහා ඇබ්බැහි වීම නිසා අසාමාන්ය ලෙස ඉහළ ඩෝපමීන් මට්ටමක් ශ්රාවය වන අතර, එමගින් මොළයේ සෛල පීඩනයට පත් වේ.
“මොළය නැවත නැවතත් අධික ඩෝපමීන් ප්රමාණයකට නිරාවරණය වන විට, ‘ග්රාහක නියාමනය පහත හෙළීම’ ලෙස හැඳින්වෙන ක්රියාවලියක් හරහා මොළයේ සෛල මගින් ඩෝපමීන් ග්රාහකවල සංඛ්යාව හෝ සංවේදීතාව අඩුකිරීමට පටන් ගන්නවා” යැයි ඔහු පැහැදිලි කළේය.
එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස, විෂ සහිත මත්පැන්වලට ඇබ්බැහිවූවන් හට එදිනෙදා සාමාන්ය ක්රියාකාරකම්වලින් තෘප්තියක් ලැබීමේ හැකියාව ක්රමයෙන් අහිමි වී යයි. මෙම තත්ත්වය නිසා කළින් ලැබූ සතුට සහ තෘප්තිය ලබාගැනීම සඳහා ඔවුන් වඩාත් දැඩි උත්තේජනයන් සෙවීමට යොමුවන අතර, එමගින් අඛණ්ඩව මත්පැන්වලට ඇබ්බැහි වීමේ චක්රයක් නිර්මාණය වන බව වෛද්යවරයා පැවසීය.
මොළයේ මෙම තෘප්තිමත් කිරීමේ පද්ධතිය බිඳවැටීම නිසා මත්පැන් ඇබ්බැහි වීමෙන් මිදීම සහ සුවය ලැබීම වඩාත් අභියෝගාත්මක වන බවත්, මත්පැන් භාවිතයට ඇබ්බැහිවූවන් සඳහා මුල් අවධියේදීම සහාය සහ නිසි මැදිහත්වීම ලබාදීම අතිශයින් වැදගත් වන බවත් වෛද්ය චමින්ද වීරසිරිවර්ධන වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.
