ලෝක ප්‍රකට ‘රොබින් හුඩ්’ගේ රහසිගත සැඟවුම්පොළ ලෙස සැලකෙන, බ්‍රිතාන්‍යයේ ෂර්වුඩ් වනාන්තරයේ පිහිටි ඓතිහාසික ‘මේජර් ඕක්’ (Major Oak) වෘක්ෂය නිල වශයෙන් මියගොස් ඇති බව විද්‍යාඥයන් තහවුරු කර තිබෙනවා.

වසර 1200ක් පමණ පැරණි, බ්‍රිතාන්‍යයේ විශාලතම සහ ප්‍රසිද්ධම ගසක් වන මෙහි මෙවර වසන්ත කාලයේදී එකදු කොළයක්වත් හට නොගැනීමත් සමඟයි මේ ශෝකජනක පුවත වාර්තා වූයේ.

මේ මරණයට හේතුව කුමක්දැයි සෙවීමේදී රසවත් මෙන්ම කණගාටුදායක තොරතුරු රැසක් අනාවරණය වී තිබෙනවා.

ප්‍රධානම හේතුවක් වී ඇත්තේ ‘අධික සංචාරක ආකර්ෂණයයි’.

වසරකට මිලියන ගණනක් පැමිණි සංචාරකයන් ගස වටා ඇවිදීම නිසා එරෙහි පස තද වී, මුල්වලට ජලය සහ ඔක්සිජන් උරාගැනීමට නොහැකි වී තිබෙනවා.

දේශගුණික විපර්යාස නිසා ඇතිවූ අධික උණුසුම මෙන්ම ගස ආරක්ෂා කිරීමට යැයි පවසමින් වසර 200ක් තිස්සේ මිනිසුන් විසින් සිදුකළ විවිධ ‘විද්‍යාත්මක අත්හදාබැලීම්’ ද මෙහි විනාශයට වක්‍රව බලපා ඇති බව සඳහන්.

කෙසේවෙතත්, ප්‍රකට රංගන ශිල්පිනී ජූඩි ඩෙන්ච් ඇතුළු ලොව පුරා පරිසර හිතකාමීන් මේ පිළිබඳව සිය ශෝකය පළකර තිබෙනවා.

වාසනාවකට මෙන්, මෙම ගසෙන් ලබාගත් පැළ ලෝකය පුරා රෝපණය කර ඇති බැවින් ‘මේජර් ඕක්’ පරපුර මුළුමනින්ම වඳ වී නැහැ.

බ්‍රිතාන්‍ය රජය පවසන්නේ ගස මියගියද එය වනාන්තරයෙන් ඉවත් නොකරන බවයි.

ඉදිරි දශක කිහිපය තුළ එය ස්වභාවිකව දිරාපත් වීමට ඉඩ හරින අතර, එය තවදුරටත් වනජීවී සතුන් රැසකට නවාතැනක් සපයන ස්මාරකයක් ලෙස ෂර්වුඩ් වනයේ නොසැලී පවතිනු ඇති.

මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා සොබාදහමේ අග්‍රගන්‍ය නිර්මාණයක් විනාශ වූ තවත් අවස්ථාවක් ලෙස මෙය ඉතිහාසයට එක්වේ.