හැකිළෙන ශ්‍රම බලකායක් සහ වැඩිහිටි සත්කාර අර්බුදයක් සමඟ ශ්‍රී ලංකාව ජනවිකාස වෙනසකට මුහුණ දී සිටින බව, 15 වැනි ජන හා නිවාස සංගණනයේ මූලික දත්ත පෙන්වා දෙයි.

ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ටැබ්ලට් සහ ස්මාර්ට්ෆෝන්වලින් සමන්විත ගණන් ගන්නන් 35,000ක් යොදා ගනිමින් සිදු කරන ලද සංගණනයේ දී ජාතික ජනගහනය 21,763,170ක් ලෙස සටහන් වී තිබිණි.

“සංගණනය ඉදිරි වසර දහය තුළ සංවර්ධන ක්‍රියාකාරකම් සඳහා මූලික සැලැස්ම සකස් කරනවා,” යනුවෙන් ජනලේඛන හා සංඛ්‍යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් ශ්‍යාමලී කරුණාරත්න පැවසුවාය.

මෙම සොයාගැනීම් මගින් සංක්‍රමණය, අධ්‍යාපනය සහ ආර්ථික ලක්ෂණ පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක දත්ත සපයන බව ද ඇය සඳහන් කරයි.

ශ්‍රී ලංකාව සියයට 97.4ක සන්ධිස්ථානීය සාක්ෂරතා අනුපාතයකට ළඟා වී ඇති බවත්, අධ්‍යාපනයේ ස්ත්‍රී පුරුෂ පරතරය අඩු වී ඇති බවත්, පාසල් සහ විශ්වවිද්‍යාලවල පිරිමි සහ ගැහැණු අතර සමානාත්මතාව පරිපූර්ණ බවත් දත්ත පෙන්වා දුන්නේය.

ඩිජිටල් සාක්ෂරතාව සියයට 67.6 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර ලැප්ටොප් හිමිකාරිත්වය සියයට 19.7 දක්වා හතර ගුණයකින් වැඩි වී ඇත.

සාම්ප්‍රදායික ස්ථාවර දුරකථන සහ ඩෙස්ක්ටොප් පරිගණකවලින් ඉවත්වීම නිසා ජංගම සහ ඩිජිටල් ලෙස ක්‍රියාත්මක වන වැඩි ජනගහනයක් සිටින බව පෙන්නුම් කරයි.

කෙසේවෙතත්, මෙම වාසි සශ්‍රීකත්වයේ පහත වැටීමකින් යටපත් වී ඇත.

මුළු සරුභාවයේ අනුපාතය 1.3 දක්වා පහත වැටී ඇති අතර එය ජනගහනයක් ස්ථාවරව තබා ගැනීමට අවශ්‍ය 2.1 ප්‍රතිස්ථාපන මට්ටමට වඩා බෙහෙවින් අඩුය.

මෙම ප්‍රවණතා මධ්‍යන්‍ය වයස අවුරුදු 35 දක්වා තල්ලු වී ඇති අතර එය 2012 සිට වසර පහක පැනීමකි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට වැඩිහිටි ජනගහනය කඩිනමින් දරුවන් අභිබවා යනු ඇති බව දත්තවලින් පෙනී යයි.

ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන් සඳහා ඇති ආසන්නතම අවදානම වන්නේ ශ්‍රම වෙළඳපොළයි.

වැඩ කරන වයසේ ජනගහනයෙන් සියයට 52.7ක් ආර්ථික වශයෙන් අක්‍රියය.

මෙය බොහෝ දුරට ස්ත්‍රී පුරුෂ දැවැන්ත පරතරයක් මගින් මෙහෙයවනු ලැබේ.

අක්‍රිය කාන්තාවන්ගෙන් අඩකට වඩා විධිමත් ආර්ථිකයට දායක විය නොහැකි ගෘහස්ථ රැකවරණ රාජකාරිවලට සීමා වී ඇත.

සංගණනයෙන් වර්ධනය වන ‘වැන්දඹු පරතරය’ ද ඉස්මතු වේ.

වයස අවුරුදු 65ට වැඩි කාන්තාවන්ගෙන් සියයට 44.2ක් පමණ වැන්දඹුවන් වන අතර වැන්දඹු පිරිමින් සිටින්නේ සියයට 10.5ක් පමණි.

තනි පුද්ගල පවුල් සංඛ්‍යාව වැඩිවීමත් සමඟ, වැඩිහිටි රැකවරණය සඳහා ඉදිරියේදී ඇති විය හැකි පීඩනය සඳහා රටේ සමාජ ආරක්ෂණ දැල් නිසි ලෙස සූදානම් නැති බවට නිලධාරීන් අනතුරු අඟවා ඇත.