April 4, 2026

ඉරානයේ පවතින ගැටුම්කාරී තත්ත්වය හේතුවෙන් උද්ධමනය හීන වීමේ (deflation) අවදානම තවදුරටත් උග්‍ර විය හැකි බැවින් චීනය විභව ආර්ථික අභියෝගවලට මුහුණ දෙමින් සිටින බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

පාරිභෝගික ඉල්ලුම දුර්වල වීම සහ බාහිර වෙළඳපොළවල් සීමා වීම හේතුවෙන් ආර්ථිකයේ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව අඩුවන අතර, මෙම තත්ත්වය “නරක උද්ධමනයකට” (bad inflation) මග පෑදිය හැකි බව ආර්ථික විද්‍යාඥයෝ අනතුරු අඟවති.

උපායමාර්ගික තෙල් සංචිත සහ නියාමනය කරන ලද බලශක්ති වෙළඳපොළ වැනි වාසි චීනය සතු බැවින්, ස්ටැග්ෆ්ලේෂන් (stagflation) තත්ත්වයට මුහුණ දෙන යුරෝපීය රටවලට වඩා වැඩි ආරක්ෂාවක් චීනයට ඇත.

කෙසේ වෙතත්, විශේෂයෙන්ම තෙල් මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යාම, දැනටමත් අඩු ලාභ සහ රැකියා ගැටලුවලින් පීඩා විඳින ව්‍යාපාරවලට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කළ හැකිය.

පිරිපහදු නොකළ තෙල් මිල 10% කින් ඉහළ ගියහොත්, දැනට පවතින සෘණ අගයක පවතින නිෂ්පාදක මිල උද්ධමනය ඉහළ යා හැකි බව විශ්ලේෂකයෝ විශ්වාස කරති.

ඉරානයට එල්ල වූ අමෙරිකානු-ඊශ්‍රායල ප්‍රහාර හමුවේ පෙබරවාරි 28 සිට බ්‍රෙන්ට් (Brent) තෙල් මිල 45% කින් ඉහළ ගොස් ඇත.

ගැටුම තවදුරටත් උග්‍ර නොවන්නේ නම්, වසර තුනකට පසු ප්‍රථම වතාවට කර්මාන්තශාලා මිල ගණන් ධන අගයක් දක්වා ඉහළ යාමේ අවදානමක් පවතී.

කෙසේ වෙතත්, ඉල්ලුම වැඩිවීම නිසා නොව පිරිවැය ඉහළ යාම නිසා ඇතිවන මෙවැනි උද්ධමනය, සමාගම්වල ලාභයට හානි කළ හැකි අතර දැනටමත් පාඩු ලබන ආයතනවලට දැඩි අභියෝග මතු කළ හැකිය.
මිල ගණන් ඉහළ දැමුවහොත් පාරිභෝගිකයන් අහිමි විය හැකි බැවින්, චීන සමාගම් වැඩිවන පිරිවැය තමන් විසින්ම දරා ගැනීමට තීරණය කළ හැකිය. මෙය රැකියා අවදානමට ලක් කිරීමට සහ පාරිභෝගික වියදම් අඩු කිරීමට හේතු විය හැක.

පවතින දැඩි තරඟකාරිත්වය හේතුවෙන් තෙල් මිල ඉහළ යාමට සාපේක්ෂව පාරිභෝගික මිල ගණන් ඉහළ යන්නේ ඉතා සුළු වශයෙන් බව දත්ත පෙන්වා දෙයි.

2025 වසරේදී පුද්ගල ඒකක වැය කළ හැකි ආදායම 5% කින් ඉහළ ගියද, පසුගිය වසරේ බොහෝ සේවකයන්ට වැටුප් වර්ධක ලැබී නොමැති අතර තරුණ තරුණියන්ගෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රතිශතයක් විරැකියාවෙන් පීඩා විඳිති. පවතින දැඩි වෙළඳපොළ තත්ත්වයන් හමුවේ රැකියා සොයන්නන් මුහුණ දෙන අරගලය පුද්ගලික අත්දැකීම් හරහා මනාව පැහැදිලි වේ.