සපුගස්කන්ද පිරිපහදුව සඳහා මර්බන් බොරතෙල් නැව්ගත කිරීම ලබා ගැනීමට නොහැකි වීම නිසා ලංකා ඛනිජ තෙල් සංස්ථාව WTI බොරතෙල් ඇණවුම් කර ඇති බව එහි සභාපතිවරයා පවසා තිබේ.

ඉරාන සැහැල්ලු බොරතෙල් පිරිපහදු කිරීම සඳහා ඉරානය විසින් 1969 දී ඉදිකරන ලද දින සිට වසර 57කට පසු සපුගස්කන්ද පිරිපහදුව සඳහා ශ්‍රී ලංකාව WTI මිලදී ගන්නා පළමු අවස්ථාව වේය වේ.

සපුගස්කන්ද පිරිපහදුව මගින් දිනකට බැරල් 50,000ක පිරිපහදුවක් සිදුකෙරේ.

2011 දී ඉරානයට එක්සත් ජනපද සම්බාධක පැනවීමෙන් පසු, ඉරාන බොරතෙල් ආනයනය කිරීමට නොහැකි වීම නිසා මැද පෙරදිග සැහැල්ලු බොරතෙල් වන මර්බන් වෙත ශ්‍රී ලංකාව මාරු වී තිබිණි.

“ඇත්ත වශයෙන්ම අපි එවැනි අර්බුදයකට මුහුණ දීම සඳහා අපගේ පිරිපහදුවේ බොරතෙල් වෙනස් කළා. අපි ඇමරිකානු බොරතෙල් වර්ගයක් වන WTI වෙත මාරු වෙනවා,” සංස්ථා සභාපති D.J. රාජකරුණා සෙනසුරාදා (28) පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී වාර්තාකරුවන්ට පැවසීය.

“අපි (WTI) සාම්පලයක් ගෙනැවිත් සියලු පරීක්ෂණ කළා, අපි එය ගැනීමට සූදානම්. අපි ටෙන්ඩර් දෙකක් පවා කැඳවා තිබෙනවා. භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය ඉහළ මට්ටමක පැවතීම නිසා ඔවුන්ට එන්න බැරි වුණා,” යනුවෙන් ඔහු පැවසීය.

2026 මුල් භාගයේදී එක්සත් ජනපදයේ ‘එපික් ෆියුරි’ මෙහයුම පුළුල් වීමත් සමඟ, ද්විතීයික සම්බාධක තර්ජනය හේතුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාථමික අමුද්‍රව්‍ය වෙත ප්‍රවේශය ඵලදායී ලෙස කපා හැරිණි.

මෙම තත්ත්වය පිරිපහදුව වසා දැමීමට හෝ එහි නිෂ්පාදනය දිනකට බැරල් 50,000ක ධාරිතාව අඩු වීම සම්බන්ධ අවදානමකට මුහුණ දී සිටී.

මෙම තාක්ෂණික නොගැළපීමශ්‍රී ලංකාව බොරතෙල් වෙනුවට වඩා මිල අධික පිරිපහදු කළ ඉන්ධන ආනයනය මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතීමට හේතු වී ඇති අතර, විදේශ විනිමය සංචිත තවදුරටත් අඩු කරයි.

මෙම සීමාවන්ට සමගාමීව, රජයේ නිලධාරීන් Insight වෙත පවසා ඇත්තේ මැද පෙරදිග සහ රුසියානු සැපයුම් සඳහා දිගුකාලීන විකල්පයක් ලෙස ඇමරිකානු බලශක්ති නිෂ්පාදන දෙසට හැරවීමට එක්සත් ජනපදය සිය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික තල්ලුව තීව්‍ර කර ඇති බවයි.

එක්සත් ජනපද භාණ්ඩාගාරය 2026 මාර්තු මාසයේදී ඇතැම් නැව්ගත කිරීම් මිලදී ගැනීම සඳහා දින 30ක කෙටි නිදහස් කිරීමක් ලබා දුන්නද, ප්‍රධාන උපාය මාර්ගය වී ඇත්තේ ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් ජනපද බලශක්ති අපනයන ජාලයට ඒකාබද්ධ කිරීමයි.

කෙසේවෙතත්, මෙම සංක්‍රාන්තිය සැපයුම් සහ මූල්‍යමය බාධාවක් ඉදිරිපත් කරයි.

පිරිපහදුව WTI පිරිපහදු කිරීමට සූදානම් බව සංස්ථා සභාපතිවරයා පැවසුවද, පහසුකම සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමකින් තොරව එක්සත් ජනපද WTI සහ අනෙකුත් ඇමරිකානු මිශ්‍රණ සපුගස්කන්දෙහි කාර්යක්ෂමව සැකසිය නොහැක.

“ගැටලුව වන්නේ අපි අපගේ පිරිපහදුව ප්‍රතිසංස්කරණය කර නොමැති වීමයි. එමනිසා අපට පිරිපහදු කළ හැකි සීමිත බොරතෙල් විකල්පයි අප සතුව තිබෙන්නේ” රාජකරුණා පැවසීය.

හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ නැව් සඳහා සීමාවන් පැනවීම මධ්‍යයේ පෙබරවාරි 28 වැනිදා යද ගැටුම් ආරම්භ වූ දා සිට ශ්‍රී ලංකාවට තවමත් බොරතෙල් නැව්ගත කිරීමක් ලැබී නොමැත.

“අපි දැන් ඇල්ජීරියාවේ සහරාන් බ්ලෙන්ඩ් ඇතුළු WTI සඳහා ටෙන්ඩර් කැඳවා තිබෙනවා. අපි රුසියාවෙන් සයිබීරියානු බොරතෙල් මිලදී ගැනීමටත් උත්සාහ කරනවා. මැයි මාසයේදී අපට WTI නැව්ගත කිරීමක් ලැබෙනවා. ඒ නිසා අපි මර්බන් එනකම් බලා සිටිය යුතු නැහැ,” රාජකරුණා පැවසීය.

දේශීය පිරිපහදුව සඳහා භාවිතා කරන මර්බන් බොරතෙල් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ අබුඩාබි ජාතික තෙල් සමාගමෙන් පමණක් පැමිණෙන බව ඔහු පැවසීය.

ශ්‍රී ලංකාවේ එකම බොරතෙල් සැකසුම් පහසුකම වන සපුගස්කන්ද තෙල් පිරිපහදුව, ඉරාන බලශක්ති අපනයන සඳහා එක්සත් ජනපද සම්බාධක දැඩි කිරීම හේතුවෙන් දැඩි මෙහෙයුම් අර්බුදයකට මුහුණ දී තිබේ.

ඉරාන සැහැල්ලු බොරතෙල් සැකසීම සඳහා වාස්තු විද්‍යාත්මකව නිර්මාණය කර ඇති පිරිපහදුවේ වින්‍යාසය සැළකිව යුතු හා මිල අධික තාක්ෂණික වෙනස් කිරීම් නොමැතිව අනෙකුත් කලාපවල නිෂ්පාදනය කරන ලද සැහැල්ලු ප්‍රභේද සමඟ නොගැළපේ.