අලුතින් හඳුනාගත් සහ බෙහෙවින් විකෘති වූ COVID-19 උප ප්‍රභේදයක් වන BA.3.2, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළු රටවල් 23කින් අනාවරණය වී තිබේ.

එය දැනට ‘සිකාඩා'(Cicada) ප්‍රභේදය ලෙස නම් කර ඇත.

ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය ඇතුළු සෞඛ්‍ය බලධාරීන් තහවුරු කර ඇත්තේ එහි අසාමාන්‍ය විකෘති පැතිකඩ සහ ප්‍රතිශක්තිය අර්ධ වශයෙන් මග හැරීමේ හැකියාව හේතුවෙන් මෙම ප්‍රභේදය සමීපව නිරීක්ෂණය කරන බවයි.

මෑත කාලීන යාවත්කාලීන කිරීම්වලට අනුව, BA.3.2 අවම වශයෙන් රටවල් 23ක සහ එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රාන්ත කිහිපයක සාමාන්‍ය නිරීක්ෂණ හරහා හඳුනාගෙන ඇත.

එය දැනට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සාපේක්ෂව කුඩා රෝගීන් සංඛ්‍යාවක් සඳහා හේතු වී තිබේ.

යුරෝපයේ ඇතැම් ප්‍රදේශවල එහි සැළකිව යුතු වැඩි වීමක් දක්නට ලැබෙන අතර, සමහර කලාපවල ආසාදනවලින් සැළකිව යුතු ප්‍රතිශතයක් නියෝජනය කරයි.

SARS-CoV-2 වෛරසයේ Omicron පරම්පරාවෙන් පරිණාමය වූ මෙම ප්‍රභේදය ප්‍රථම වරට 2024 අගභාගයේදී දකුණු අප්‍රිකාවේදී අනාවරණ වී එතැන් සිට අන්තර්ජාතිකව ව්‍යාප්ත වී ඇත.

එහි අන්වර්ථ නාමය වන ‘සිකාඩා’ මගින් එය දිගු කාලයක් තිස්සේ හඳුනා නොගෙන පරිණාමය වී නැවත මතුවීමේ හැකියාව පිළිබිඹු කරයි.

පර්යේෂකයන් විශේෂයෙන් සැළකිලිමත් වී ඇත්තේ එහි ඉහළ විකෘති සංඛ්‍යාවයි, ස්පයික් ප්‍රෝටීනයේ 50කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ මුල් ප්‍රභේදයට සාපේක්ෂව 70කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක්, සම්ප්‍රේෂණය වීමේ හැකියාව සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ ගැලවීම පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

මුල් තක්සේරු කිරීම්වලින් පෙනී යන්නේ BA.3.2 පෙර Omicron උප ප්‍රභේදවලට වඩා දරුණු රෝගාබාධ ඇති කරන බවක් නොපෙනෙන බවයි.

මෙතෙක් සෞඛ්‍ය දත්ත මගින් රෝහල්ගතවීම් හෝ මරණ අනුපාතවල සැළකිව යුතු වැඩිවීමක් පෙන්නුම් නොකරන අතර, බොහෝ ආසාදන මෘදු රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.

ආසාදනයට එරෙහිව ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව අඩු කළ හැකි වුවද, පවතින එන්නත් තවමත් දරුණු රෝගවලට එරෙහිව ආරක්ෂාව ලබා දෙනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බව විශේෂඥයන් අවධාරණය කර ඇත.

‘සිකාඩා’ ලෙස පොදුවේ හඳුන්වන BA.3.2 COVID-19 ප්‍රභේදය, නැවත මතුවීමට පෙර දිගු කාලයක් බොහෝ දුරට හඳුනා නොගෙන සිටීමේ හැකියාව සඳහා නම් කර ඇත.

බෝවන රෝග සඳහා වූ ජාතික පදනමේ වෛද්‍ය අධ්‍යක්ෂ වෛද්‍ය රොබට් එච්. හොප්කින්ස් ජූනියර්ට අනුව, මෙම ප්‍රභේදය කලාතුරකින් මතුවන කෘමීන්ගේ නමින් නම් කරන ලදී.

එය ප්‍රථම වරට හඳුනාගනු ලැබුවේ 2025 ජුනි මාසයේදී විදේශයක සිට එක්සත් ජනපදයට පැමිණි පුද්ගලයෙකුගෙනි.

USA Today හි වාර්තාවකට අනුව, එක්සත් ජනපදය තුළ පළමු රෝගියා ජනවාරි මාසයේදී හඳුනා ගන්නා ලදී.

එතැන් සිට, අවම වශයෙන් ප්‍රාන්ත 25ක ස්ථාන 132කින් එකතු කරන ලද අපජල සාම්පලවල මෙන්ම විදෙස් සංචාරකයන්ගෙන් ස්වේච්ඡා නාසික පටක සාම්පලවල එහි පැවැත්ම නිරීක්ෂණ දත්ත මගින් පෙන්නුම් කර ඇත.

වාර්තාවට අනුව, 2025 සැප්තැම්බර් පමණ වන විට ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රභේදයේ රෝගීන් ඉහළ යෑමට පටන් ගත්තේය.

විශේෂඥයන් BA.3.2 විස්තර කරන්නේ ‘ඉතා විකෘති’ ප්‍රභේදයක් ලෙස වන අතර එය ආසන්න වශයෙන් විකෘති 70 සිට 75 දක්වා ප්‍රමාණයක් රැගෙන යයි.

මෙය පසුගිය වසර දෙක තුළ එක්සත් ජනපදයේ ප්‍රමුඛ COVID-19 වික්‍රියාව වූ JN.1 පරම්පරාවෙන් සැළකිව යුතු ලෙස වෙනස් කරයි.

BA.3.2 රෝග ලක්ෂණ අනෙකුත් Omicron උප ප්‍රභේදවල රෝග ලක්ෂණ හා සැසඳිය හැකි අතර එන්නත් කරන ලද පුද්ගලයන් තුළ සාමාන්‍යයෙන් මෘදු වේ.

මෙම ප්‍රභේදයට සම්බන්ධ පොදු රෝග ලක්ෂණ අතර කැස්ස, තෙහෙට්ටුව, උගුරේ අමාරුව, නාසයෙන් දියර ගැලීම, මෘදු උණ සහ ශරීර කැක්කුම ඇතුළත් වේ.

සමහර අවස්ථාවල රසය හෝ සුවඳ නැතිවීම, රාත්‍රී දහඩිය සහ සමේ කැසීම වැනි අඩු සුලභ රෝග ලක්ෂණ ද වාර්තා වී ඇත.

BA.3.2 ‘සිකාඩා’ ප්‍රභේදය රටවල් කිහිපයක වාර්තා වී ඇතත්, ඉන්දියාවේ පුළුල් ලෙස පැතිරීමක් පිළිබඳ කිසිදු ඇඟවීමක් දැනට නොමැත.

සෞඛ්‍ය බලධාරීන් මහජනතාවට ප්‍රවේශම් සහගතව සහ ක්‍රියාශීලීව සිටින ලෙස උපදෙස් දෙයි.