March 26, 2026

හොර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීම හේතුවෙන්, පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයෙන් සිදුකරන බලශක්ති ආනයනය මත දැඩි ලෙස යැපෙන චීනය ඇතුළු ප්‍රමුඛ පෙළේ ආසියානු ආර්ථිකයන් දැඩි අවදානමකට මුහුණ දී සිටී.

ලෝක තෙල් වෙළඳාමෙන් 25%ක් ද, ද්‍රවීකෘත ස්වාභාවික වායු (LNG) වෙළඳාමෙන් 20%ක් ද සහ පොහොර වෙළඳාමෙන් 30%ක් ද සිදුවන්නේ හොර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ය.

චීනය ආනයනය කරන තෙල්වලින් 45%ක් සහ LNG වලින් 30%ක් පමණ ලබාගන්නේ පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපය සහ හොර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ඇසුරෙනි.

මැදපෙරදිග තෙල් විශාලතම ගැනුම්කරු වන චීනය, ඉරානයේ තෙල් අපනයනයෙන් 80%ක් පමණ මිලදී ගන්නා බව ගණන් බලා ඇත. ඉන්දියාව, දකුණු කොරියාව සහ ජපානය වැනි ප්‍රධාන ආසියානු කාර්මික රටවල් ද චීනය මෙන්ම මැදපෙරදිග බලශක්ති ප්‍රවාහය මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී.

ඇමරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එක්ව ඉරානයට එල්ල කළ හමුදා ප්‍රහාර සහ ඉන් අනතුරුව ටෙහෙරානය එල්ල කළ ප්‍රතිප්‍රහාර හමුවේ ඇති වූ යුද්ධය නිසා මෙම වැදගත් ජල මාර්ගයේ නැව් ගමනාගමනය ඇණහිට ඇත.

මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ගෝලීය තෙල් සැපයුමට බාධා එල්ල වී ඇති අතර තෙල් මිල ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී.

තෙල් මිල ඉහළ යාම ප්‍රවාහන හා නැව්ගත කිරීමේ පිරිවැයට බලපාන අතර, පොහොර වැනි ද්විතීයික කාර්මික නිෂ්පාදනවල මිල ඉහළ යාම ආහාර මිල කෙරෙහි බලපාමින් ගෝලීය උද්ධමනය ඉහළ නංවයි.

මෙම කලාපීය නොසන්සුන්තාවය ගෝලීය ආර්ථික වර්ධනයට අහිතකර ලෙස බලපානු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.