ඉන්දියාවේ බොරතෙල් ආනයනයෙන් 40%ක් පැමිණෙන මාර්ගයක් වන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ඉන්දීය ධජය සහිත ඉන්ධන නෞකා යාත්‍රා කිරීමට ඉරානය ඉඩ දෙන බව ඉන්දීය රජයේ මූලාශ්‍රයක් ඊයේ(12) ප්‍රකාශ කර තිබේ.

කෙසේවෙතත් ඉරානයෙන් පිටත සිටින එරට මූලාශ්‍රයක් විසින් එවැනි ගිවිසුමකට එළඹීම ප්‍රතික්ෂේප කර තිබිණි.

ඉන්දියාවේ විදේශ අමාත්‍යාංශය සහ නවදිල්ලියේ ඉරාන තානාපති කාර්යාලය මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වීම සඳහා කළ ඉල්ලීම්වලට වහාම ප්‍රතිචාර දක්වා තිබුණේ නැත.

ඉන්දියාව සඳහා යාත්‍රා කරන බවට විශ්වාස කෙරෙන විදේශීය ධජ සහිත ඉන්ධන නෞකා දෙකක් මෑතකදී සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා යාත්‍රා කළ බවත්, දෙරටේ විදේශ අමාත්‍යවරුන් අඟහරුවාදා අග භාගයේ දුරකථනයෙන් කතා කිරීමෙන් පසු ඉරානය ඉන්දියානු ධජය සහිත නැව්වලට ආරක්ෂිතව ගමන් කිරීම සඳහා සහතික ලබා දී ඇති බවත් ඉන්දීය මූලාශ්‍රය පවසා තිබිණි.

තත්ත්වය අස්ථාවරව පැවති බවත්, ඉරාන පරිපාලනයේ විවිධ ස්ථර හරහා උපදෙස් ලබා දෙන ආකාරය පිළිබඳ සීමිත පැහැදිලි කිරීමක් ඇති බවත් එම මූලාශ්‍රය වැඩිදුරටත් සඳහන් කර තිබේ.

ඉන්දියාවේ එස්. ජයිශංකර් සහ ඔහුගේ ඉරාන සහචරයා වන සෙයිද් අබ්බාස් අරග්චි අතර පැවති සාකච්ඡාවලින් පසු නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ඉරාන විදේශ අමාත්‍යාංශය පැවසුවේ පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ අනාරක්ෂිත තත්ත්වය සහ නැව්ගත කිරීම සඳහා පැන නගින ගැටළු සඳහා එක්සත් ජනපදය වගකිව යුතු බවයි.

ඉන්දියානු යාත්‍රා සඳහා ආරක්ෂිතව ගමන් කිරීමට ඉඩ දීම පිළිබඳ කිසිදු ගිවිසුමක් ගැන දෙපාර්ශ්වයම සඳහන් කළේ නැත.

ඉන්දියාව පසුගිය බදාදා පැවසුවේ ඉන්දියානු ධජය සහිත යාත්‍රා 28ක් සමුද්‍ර සන්ධියේ බටහිර සහ නැගෙනහිරින් ක්‍රියාත්මක වන බවත් ඉන්දියානු නාවිකයන් 778ක් එහි සිටින බවත්ය.

බලධාරීන්, නැව් කළමනාකරුවන් සහ බඳවා ගැනීමේ ආයතන ඉන්දියානු තානාපති කාර්යාල සහ පළාත් පාලන ආයතන සමඟ සමීපව සම්බන්ධීකරණය කරමින් ඉන්දියානු නාවිකයන්ට ආරක්ෂාව සහතික කිරීම සහ සහාය ලබා දීම සඳහා කටයුතු කරන බව ඉන්දීය ඛනිජ තෙල් අමාත්‍යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.

ඉරානය සහ එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය අතර යුද්ධය ආරම්භ වූ පසු නැංගුරම් ලා තිබූ නෞකාවක ඉරාන නාවිකයන් 183 දෙනෙකුට ඉන්දියාව ආරක්ෂිත වරායක් ලබා දී තිබේ.

බෙංගාල බොක්කෙහි නාවික අභ්‍යාසයකින් පසු පිටත්ව ගිය ඉරාන නැව් තුනකට නව දිල්ලිය නැව් තටාකගත කිරීමට අවසර දී තිබුණද, ඉන් එකක් පසුව අන්තර්ජාතික මුහුදේදී එක්සත් ජනපද සබ්මැරීනයක් විසින් ගිල්වන ලද අතර, තවත් නෞකාවක් ශ්‍රී ලංකාවෙන් සහාය ඉල්ලා සිටියේය.

පෙබරවාරි අග භාගයේ යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ඉරානය සමුද්‍ර සන්ධියේදී අවම වශයෙන් නැව් 16කට පහර දී තිබේ.

මේ හේතුවෙන් තෙල් මිල බැරලයක් ඩොලර් 200 දක්වා දෙගුණයකට ආසන්න විය හැකි බවට ටෙහෙරානය අනතුරු අඟවා තිබිණි.

ඉන්දියාවේ බටහිර කන්ඩ්ලා වරායට යාත්‍රා කළ තායි නෞකාවකට බදාදා හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධියේදී ප්‍රහාරයක් එල්ල වූ අතර එය නවදිල්ලියේ විවේචනයට හේතු විය.

“දැනට පවතින ගැටුමේදී වාණිජ නෞකා මිලිටරි ප්‍රහාරවල ඉලක්කයක් බවට පත් කිරීම ඉන්දියාව හෙළා දකිනවා,” යනුවෙන් විදේශ අමාත්‍යාංශය බදාදා ප්‍රකාශ කළ අතර, එහි පුරවැසියන් ද මිය ගොස් ඇති බව පැවසීය.

හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය බොහෝදුරට වසා දැමීම නිසා ලෝකයේ තුන්වැනි ඉහළම තෙල් පාරිභෝගිකයා වන ඉන්දියාවට රුසියාවෙන් වැඩිවශයෙන් මිලදී ගැනීම වැනි විකල්ප සඳහා පොරබැදීමට බල කෙරී ඇත.