සන්ඩේ ලීඩර් කර්තෘ ලසන්ත වික්‍රමතුංගගේ රියදුරු පැහැර ගැනීම සහ කර්තෘගේ ඝාතනය පිළිබඳ විමර්ශනයට අදාළ සාක්ෂි විනාශ කිරීම සම්බන්ධයෙන් අංක B 92/2009 නඩුවේදී ලබා දී ඇති උපදෙස්වලට අදාළව, 2025 ජනවාරි 27 සහ 2025 පෙබරවාරි 12 දිනැති ලිපිවල සහතික කළ පිටපත් නිකුත් කරන ලෙස තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් කොමිසම නීතිපතිවරයාට නියෝග කර ඇත.

හමුදා බුද්ධි නිලධාරියකු සහ හිටපු නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරයකු ඇතුළු සැකකරුවන් තිදෙනෙකු නිදහස් කිරීමට නීතිපතිවරයා විසින් මුලින් ලබා දුන් උපදෙස් සහ පසුව එම තීරණය ආපසු හැරවීම මෙම ලිපි දෙක වේ.

සභාපති දයා ලංකාපුර සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරු (විශ්‍රාමික) ඩී.එන්. සමරකෝන්, ජ්‍යෙෂ්ඨ නීතිඥ කිෂාලි පින්ටෝ-ජයවර්ධන සහ හිටපු ජ්‍යෙෂ්ඨ රාජ්‍ය සේවක ඒ.එම්. නහියා යන අයගෙන් කොමිසම සමන්විත වේ.

මෙය සිදු වූයේ පසුගිය වසරේ අගභාගයේදී නාගානන්ද කොඩිතුවක්කු විසින් නීතිපති විසින් ලිපි නිකුත් කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට එරෙහිව කොමිසමට ගොනු කරන ලද අභියාචනයකින් පසුවය.

තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් කොමිෂන් සභාවේ වෙබ් අඩවියට උඩුගත කරන ලද තීරණය ලබා දෙමින්, හෙළිදරව් නොකිරීම සඳහා නීතිපතිවරයා විසින් විශ්වාසය තැබූ හේතු පිළිගැනීම තොරතුරු දැනගැනීමේ අයිතිවාසිකම් කොමිෂන් සභාව ප්‍රතික්ෂේප කළේය.

නීතිපතිවරයා සහ පොදු අධිකාරියක් අතර ‘සන්නිවේදන’ ‘ඕනෑම ලිඛිත නීතියක’ පදනම මත අත්හිටුවීමට අවසර දෙන 5 (1) (f) වගන්තිය පරීක්ෂා කිරීමේදී, සාක්ෂි ආඥා පනතේ විධිවිධාන නඩුවේ තත්ත්වයන්ට අදාළ නොවන බව සොයා ගෙන තිබේ.

භාරකාර සම්බන්ධතාවක පදනම මත තොරතුරු ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට ඉඩ සලසන 5 (1) (g) වගන්තිය, නීතිපතිවරයාගේ භාරකාර සම්බන්ධතාව ඔහුගේ ‘සේවාදායකයා’, එනම් ස්වෛරී, ජනරජයේ ජනතාව සමඟ ඇති බවට පදනම මත තොරතුරු ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට අදාළ නොවන බව ද අදහස් විය.

එබැවින්, සාමාන්‍ය නීතිඥයකුට සාපේක්ෂව නීතිපතිවරයාගේ තනතුර සහ වගකීම්වල වෙනසක් ඇති බව අවධාරණය කර තිබේ.

අපරාධ අනාවරණය කිරීම, වැරදිකරුවන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රහස්‍ය තොරතුරු මූලාශ්‍රයක් හෙළිදරව් කිරීම සම්බන්ධ තොරතුරු හෙළි නොකිරීමට අදාළ 5 (1) (h) (i) සහ (ii) වගන්ති ද ඒ හා සමානව අදාළ නොවන බව තීරණය කරන ලදී.

කොමිසම නිරීක්ෂණය කළේ, ‘ඝාතනය සිදු වූ දින සිට වසර 16කට පසු, වික්‍රමතුංගගේ ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් අධිකරණයක් ඉදිරියේ නඩු පැවරීමට සුදුසු පුද්ගලයන් තිදෙනෙකු නිදහස් කරන ලෙසට නියෝග කළ විට, එපමණක් නොව, කෙටි කාලයක් ඇතුළත ඔවුන්ට චෝදනා එල්ල කිරීමේ මුල් ස්ථානයට නැවත යෑමට නැවත නියෝග කළ විට, එම නියෝගවල ස්වරූපය සහ අන්තර්ගතය ඔවුන් දැනගත යුතු බව මේ රටේ ස්වෛරී ජනතාවගේ යහපතට හේතු වේ.’ යනුවෙනි.

අනාවරණය කිරීමේ මහජන යහපත යන අංගය ප්‍රමුඛ වන බව කොමිසම සඳහන් කළ අතර, ‘ඇතැම් චූදිතයන් නිදහස් කිරීමට ඔහුගේ නියෝගයට හේතු හෙළි කිරීමෙන් සහ පසුව එම තීරණය ආපසු හැරවීම’ තුළ ‘මහජනතාවට හෝ අපරාධ නඩු පැවරීමට කිසිදු හානියක් සිදු නොවන’ බව පැවසීය.

තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිවාසිකම් පනතේ 43 වැනි වගන්තිය යටතේ ‘තොරතුරු’ යන්නෙහි අර්ථ දැක්වීමට ‘මතයක්’ ද ඇතුළත් බව පැහැදිලි කරන ලදී.

තීරණය ලැබුණු දින සිට දින 30ක් ඇතුළත තොරතුරු නිකුත් කරන ලෙස නීතිපතිවරයාට නියෝග කරන ලදී.

එම දිනයට පෙර කොමිෂන් සභාවේ එම තීරණයට අනුකූල වීමට පොදු අධිකාරිය අපොහොසත් වුවහොත්, 2016 අංක 12 දරන තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිවාසිකම් පනතේ 39 වැනි වගන්තිය යටතේ තොරතුරු නිලධාරියාට සහ පොදු අධිකාරියට අදාළ මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය හමුවේ නඩු පැවරිය යුතු බව කොමිසම තවදුරටත් තීරණය කළේය.