රජය විසින් මරණ දඬුවම නැවත ක්‍රියාත්මක කිරීමට ගෙන ඇති යෝජනාව, යුරෝපා සංගමයට අයත් රටවල් වෙත කෙරෙන අපනයන සඳහා හිමිවන GSP+ තීරුබදු සහනය ඉදිරියටත් පවත්වාගෙන යාම සඳහා වන ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රයත්නයට සෘජු බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇත.

මන්ද යත්, යුරෝපා සංගමය සම්ප්‍රදායිකව මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීමට දැඩි ලෙස විරුද්ධ වන බැවිනි.

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පසුගිය සඳුදා පැවැති සාකච්ඡාවකින් අනතුරුව, ජනාධිපති මාධ්‍ය අංශය විසින් මෙම තීරණය නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී.

ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් 2023 සිට 2025 දක්වා කාලය ආවරණය කරමින් යුරෝපා සංගමය නිකුත් කළ නවතම GSP+ සමාලෝචන වාර්තාවේ මෙලෙස සඳහන් වේ: “1976 සිට ක්‍රියාත්මක වන තාවකාලික අත්හිටුවීම හමුවේ වුවද, අධිකරණ මගින් තවදුරටත් මරණ දඬුවම නියම කිරීම සිදුවන්නේද?”

එම වාර්තාව වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙන්නේ, “1976 වසරේ සිට ශ්‍රී ලංකාව මරණ දඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීම තාවකාලිකව අත්හිටුවා තිබුණද, අධිකරණ මගින් මරණ දඬුවම නියම කිරීම තවදුරටත් සිදුවේ. ඒ අනුව 2025 සැප්තැම්බර් වන විට මරණ දඬුවම නියම වූ පුද්ගලයින් 817 දෙනෙකු බන්ධනාගාරගතව සිටින බව අධිකරණ අමාත්‍යාංශය වාර්තා කර ඇත” යනුවෙනි.

2005 වසරේදී යුරෝපා සංගමය විසින් GSP+ (සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල් සඳහා වන විශේෂ වෙළඳ සහන ක්‍රමය) හඳුන්වා දෙන ලදී.

ජාත්‍යන්තර සම්මුතීන් 27ක් අප්‍රමාදව අනුමත කර, ඒවා සක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක කරන අවදානමට ලක්වූ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල බොහෝ අපනයන සඳහා ශූන්‍ය තීරුබදු සහන ලබා දීම මෙහි ප්‍රධාන අරමුණයි. ශ්‍රී ලංකාවද මෙම සහනයේ ප්‍රතිලාභියෙකු වේ. පවතින තත්ත්වය හමුවේ අපනයන වර්ධනයට එල්ල විය හැකි දැඩි හානිකර බලපෑම හේතුවෙන්, ශ්‍රී ලංකාවට මෙම සහනය අහිමි කර ගැනීමට කිසිසේත්ම හැකියාවක් නැත.

2023-2025 කාලපරිච්ඡේදය සඳහා වූ යුරෝපා සංගමයේ GSP+ සමාලෝචනයට අනුව, ශ්‍රී ලංකාවෙන් යුරෝපා සංගමය වෙත කළ ආනයනයන් 2022 දී යුරෝ බිලියන 3.2 සිට 2024 දී යුරෝ බිලියන 2.6 දක්වා පහත වැටී ඇත. මෙය වසරකට සාමාන්‍යයෙන් 8.4%ක අඩුවීමකි. එසේම, 2024 වසරේදී යුරෝපා සංගමයේ සමස්ත ආනයනයන්ගෙන් ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කළේ 0.11%ක ප්‍රමාණයකි.

යුරෝපා සංගමයේ නවතම තක්සේරුවට අනුව, ශ්‍රී ලංකාව විසින් GSP+ වෙළඳ සහන භාවිත කිරීමේ ප්‍රවණතාව 2023 වසරේදී පහත වැටීමක් පෙන්නුම් කළ අතර, නැවතත් 2024 වසරේදී යථා තත්ත්වයට පත්ව ඇත.

ඒ අනුව GSP+ සහනයට යටත්ව යුරෝපා සංගමය වෙත අපනයනය කරන ලද භාණ්ඩවල අගය 2022 වසරේ පැවැති යුරෝ බිලියන 2.7 සිට (ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 3.1 ක් පමණ) 2023 වසර වන විට යුරෝ බිලියන 2.2 දක්වා (ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.5 ක්) පහත වැටුණි. එම අගය 2024 වසරේදීද යුරෝ බිලියන 2.2 ක (ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 2.5 ක්) මට්ටමේම පැවැතිණි.

(dailymirror)