January 14, 2026
මෙරට ගැටුම් ආශ්රිත ලිංගික ප්රචණ්ඩත්වය බොහෝ දුරට විසඳා නොමැති බවත්, දිවි ගලවා ගත් පිරිමින් සහ කාන්තාවන් යන දෙපිරිසටම දිගු කලක් තිස්සේ බලා සිටි යුක්තිය තවමත් හිමි වී නොමැති බවත් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය විසින් අද උදෑසන ප්රකාශයට පත්කරන ලද පත්රිකාවකින් අවධාරණය කර තිබේ.
‘අපට සියල්ල අහිමි විය – යුක්තිය සඳහා බලාපොරොත්තුව පවා’ යන මාතෘකාව යටතේ එම පත්රිකාව ප්රකාශයට පත්කර තිබිණි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කාර්යාලය විසින් දශකයක කාලයක් කළ නිරීක්ෂණය කිරීම සහ වාර්තා කිරීම සහ දිවි ගලවා ගත් පිරිස, ස්ත්රී පුරුෂ භාවය මත පදනම් වූ ප්රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ දේශීය විශේෂඥයන්, සිවිල් සමාජය සහ වෙනත් අය සමඟ පවත්වන ලද පුළුල් උපදේශන මෙම කෙටි විස්තරයට පදනම් වී ඇත.
ශ්රී ලංකා රජය දේශීය වගවීම ඉදිරියට ගෙන යෑමට සහ මෙම ගැටලුව කෙරෙහි විශේෂ අවධානයක් යොමු කරමින් පරිවර්තනීය ප්රතිසංස්කරණ සිදුකිරීමට ඇති කැපවීම කඩිනමින් අනුගමනය කළ යුතු බව එහි නිගමනය වී තිබේ.
බරපතළ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සහ යුද කාලීන අපරාධ සඳහා වගවීම, පිළිගැනීම සහ වන්දි ගෙවීම නොමැතිකම අදටත් දඬුවම් නොලැබීමේ උරුමයක් නිර්මාණය කර ඇති බව මෙම ලේඛනයේ දක්වා ඇත.
2009 දී අවසන් වූ ගැටුමෙන් වින්දිතයන් බොහෝ දෙනෙකු නිදන්ගත ශාරීරික තුවාල, වඳභාවය, මානසික බිඳවැටීම් සහ සියදිවි නසාගැනීමේ සිතුවිලිවලට ගොදුරු වී සිටින බව පෙනීගොස් ඇත.
දිවි ගලවා ගත් අය සහ ඔවුන්ගේ නියෝජිතයන් විස්තර කරන්නේ නිරීක්ෂණ, බිය ගැන්වීම් සහ හිරිහැර කිරීම් සහිත කල් පවතින වාතාවරණය, වාර්තාකරණය අඩු කිරීම, ගැඹුරු අපකීර්තිය සහ ඵලදායී පිළියම් නොමැතිකමට දායක වන බවයි.
ගැටුමේදී ලිංගික හිංසනය අන්තර්ජාතික නීතිය බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් වන අතර එය යුද අපරාධ හෝ මනුෂ්යත්වයට එරෙහි අපරාධවලට සමාන විය හැකිය.
ශ්රී ලංකාව බහු අන්තර්ජාතික ගිවිසුම් සහ කැපවීම් යටතේ එවැනි උල්ලංඝනයන් වැළැක්වීම, විමර්ශනය කිරීම සහ නඩු පැවරීම සහ දිවි ගලවා ගත් අයට වන්දි ගෙවීම සහතික කිරීම සඳහා නීත්යනුකූලව බැඳී සිටී.
ගැටුමෙන් පසුව ලිංගික හිංසනය ඇතුළුව ස්ත්රී පුරුෂ භාවය මත පදනම් වූ ප්රචණ්ඩත්වය අඛණ්ඩව වාර්තා වන පරිසරයක් මිලිටරිකරණය සහ හදිසි නීති රාමු මගින් නිර්මාණය කර ඇති ආකාරය මෙම පත්රිකාව ඉස්මතු කරයි.
දිවි ගලවා ගත් අය විසින් විස්තර කරන ලද ස්ත්රී දූෂණය, ලිංගික විකෘති, බලහත්කාරයෙන් නිරුවත් කිරීම සහ මහජන පරිහානිය ඇතුළු අපයෝජනයන්ගේ කම්පන සහගත කෲරත්වයෙන් ඔබ්බට, එවැනි ප්රහාර කල් පවතින කම්පනය ඇති කිරීමට සහ ප්රජාවන් බිඳ දැමීමට අදහස් කරන බව බොහෝ දෙනෙකුට දැනී තිබේ.
දිවි ගලවා ගත් අයෙක් පවසා ඇත්තේ “ලිංගික හිංසනය කිසිදා නතර නොවන වධහිංසාවක්.” යනුවෙනි.
අපකීර්තිය දිවි ගලවා ගත් අයගේ පවුල් දක්වා විහිදෙන බවත්, දූෂණයෙන් උපන් දරුවන් ලේබල් කර වෙනස් කොට සළකන බවත් මෙම පත්රිකාව සොයා ගනී.
නිහඬතාව, බිය සහ නොවිසඳුනු කම්පනය නිසා ප්රජාවන් තවමත් බිඳී ගොස් සිටින බව ද වාර්තාව කියයි.
රාජ්ය හමුදා සහ වෙනත් අය විසින් සිදු කරන ලද අතීත ලිංගික හිංසනය ප්රසිද්ධියේ පිළිගැනීමට සහ විධිමත් සමාව අයැදීමට වහාම සහ සංයුක්ත පියවර ගන්නා ලෙස එම පත්රිකාව ශ්රී ලංකා රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.
දිවි ගලවා ගත් අය කේන්ද්ර කරගත් ප්රතිසංස්කරණ ආරක්ෂක අංශය, අධිකරණය සහ නීති රාමුව පුරා ක්රියාත්මක කළ යුතු අතර, ස්වාධීන නඩු පැවරීමේ කාර්යාලයක් ස්ථාපිත කළ යුතු බවත් මානසික සහ සමාජීය සහයෝගය ලබා ගැනීම සහතික කළ යුතු බවත් එම පත්රිකාව සඳහන් කරයි.
පිළිගැනීම, සත්යය, වගවීම සහ වන්දි ගෙවීම දිවි ගලවා ගත් අයගේ ගෞරවය නැවත ලබාදීම සහ ශ්රී ලංකාවේ සංහිඳියාව සහ සුවවීම ඉදිරියට ගෙන යෑම සඳහා ඉතා වැදගත් බව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් ප්රධානී වොල්කර් ටුක් පවසයි.
