2022 දෙසැම්බර් වන විට රුපියල් බිලියන 369ක් දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුවේ හිඟ බදු ලෙස ගොඩගැසී ඇති බවත් ඉන් රුපියල් බිලියන 255ක් අයකර ගැනීම විවිධ හේතූන් මත අත්හිටුවා ඇති බවත් විගණනයකදී අනාවරණ වී තිබේ.

ජාතික විගණන කාර්යාලය විසින් සම්පාදනය කරන ලද විගණන වාර්තාවේ දැක්වෙන්නේ දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන Legacy සහ RAMIS පරිගණක පද්ධති මගින් වසර 13ක් පමණ කාලයක් තිස්සේ අයකර නොගත් රුපියල් බිලියන 114ක හිඟ බදු ශේෂයක් පෙන්නුම් කර ඇති බවයි.

එකතු කළ අගය මත බද්ද පෞද්ගලික සහ රාජ්‍ය ආයතන විසින් ජනතාවගෙන් අයකර ගන්නා බව පෙන්වා දෙන අතරම පොදු දේපළක් ලෙසද සැළකිව හැකි එම මුදල් ආණ්ඩුවට ප්‍රේෂණය නොකර එම පාර්ශ්ව සන්තකයේ තබාගෙන ඇති බව ද විගණන වාර්තාව මගින් නිරීක්ෂණය කර ඇත.

එබැවින් අදාළ පනතට අනුව වසර පහ හමාරක් ඇතුළත දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක නොවීම හේතුවෙන් හිඟ බදු සහ රුපියල් බිලියන 22ක දඩ මුදල් අය කර ගැනීමට රජයට තිබූ අවස්ථාව අහිමි වී ඇති බව විගණනයේදී අනාවරණ වී තිබේ.

දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව වැට් බද්දට අදාළ ආදායමෙන් සියයට විස්සකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් එකතු කළ යුතු ප්‍රමාණයන් ලෙස හඳුනාගෙන සහ එකතු කළ හැකි සම්පූර්ණයෙන්ම ආපසු අයකරගත නොහැකි තත්ත්වයට පත්වන ආකාරයට කාලය ගත කිරීමෙන් කාර්යක්‍ෂමව හා වගකීමෙන් යුතුව ක්‍රියා කර නොතිබූ බව විගණන වාර්තාවේ සඳහන් කර තිබේ.

දෙපාර්තමේන්තුවට ලැබීමෙන් පසු වසර දෙකක අමතර කාලය ඉක්මවූ රුපියල් බිලියන 9ක් වටිනා අභියාචනා 1,603කට ඒ අනුව විසඳුම් ලැබී නොමැති බවද විගණනයේදී නිරීක්ෂණ වී ඇත.

රජයට වඩාත් වාසිදායක අයුරින් ආදායම් එකතු කිරීමට දේශීය ආදායම් දෙපාර්තමේන්තුව කටයුතු කර නොමැති බව ද වාර්තාව සඳහන් කරයි.

රුපියල් මිලියන 296ක් වටිනා බදු හිඟ මුදල් අයකර ගැනීම සඳහා නඩු 46ක් පවත්වා ඇතත්, දෙපාර්තමේන්තුව විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන පරිගණකගත බදුකරණ වැඩසටහනක් වන Legacy ක්‍රමයේ එවැනි හිඟ ශේෂයන් පවතින බව දක්වා නොමැති බව විගණනයේදී අනාවරණ වී තිබේ.

ඔහුගේ විගණන වාර්තාව පදනම් කරගෙන පුළුල් පරීක්ෂණයක් පැවැත්වීමට බලධාරීන් දිරිමත් කරන අතරම විගණකාධිපති ඩබ්ලිව්.පී.සී වික්‍රමරත්න නිර්දේශ කර ඇත්තේ අයකර ගැනීමට හැකි හිඟ බදු සහ දඩ මුදල් අයකර ගැනීමට වංචනිකව, නොසැළකිලිමත්ව හෝ හිතාමතාම පියවර නොගත් සහ අයකර ගැනීමේ කාර්යක්ෂමතාවට බාධා කළ නිලධාරීන් සිටීද යන්න පිළිබඳව ද විමර්ශනය කරන ලෙසයි.