August 31, 2025

සැප්තැම්බර් 7 වැනිදා රාත්‍රියේ ශ්‍රී ලංකාවට පූර්ණ චන්ද්‍රග්‍රහණයක් දැකගත හැකි බව තාරකා විද්‍යාඥයන්ප්‍රකාශ කර තිබේ.

මෙහිදී පෘථිවිය සූර්යයා සහ චන්ද්‍රයා අතර සෘජුවම ගමන් කරනු ඇති අතර, එහි සෙවනැල්ල චන්ද්‍ර පෘෂ්ඨය හරහා විහිදුවනු ඇත.

ග්‍රහණයේ උච්චතම අවස්ථාවේදී, චන්ද්‍රයා තද රතු පැහැයෙන් දිස්විය හැකි අතර, එය ‘රතු චන්ද්‍රයා’ ලෙස හඳුන්වයි.

චන්ද්‍රයා පෘථිවියේ අර්ධ සෙවනැල්ලට ඇතුළු වන විට චන්ද්‍ර ග්‍රහණය රාත්‍රී 8.58ට ආරම්භ වේ.

එහි අර්ධ අවධිය රාත්‍රී 9.57ට ආරම්භ වන අතර, පූර්ණත්වය රාත්‍රී 11.01ට ආරම්භ වී රාත්‍රී 11.41ට උපරිමයට ළඟා වේ.

සම්පූර්ණත්වය සැප්තැම්බර් 8 වැනිදා අලුයම 12.22ට අවසන් වන අතර, අර්ධ අවධිය අලුයම 1.26ට අවසන් වේ.

අර්ධ සෙවනැලි අලුයම 2.25ට අවසන් වේ.

සම්පූර්ණ සිදුවීම පැය පහයි මිනිත්තු 27ක් පවතිනු ඇති අතර, සම්පූර්ණත්වය පැයක් සහ මිනිත්තු 22ක් පුරා පවතී.

“මෙම ග්‍රහණය මිනිත්තු 82ක් දිගු වන අතර එය සාමාන්‍ය ග්‍රහණ සඳහා ඉතා දිගු වෙලාවක්. මෑත කාලීන ඒවායින් බොහොමයක් ඉතා කෙටියි. වායුගෝලීය තත්ත්වයන් මත පදනම්ව මෙය දැකීමට ඉතා හොඳ චන්ද්‍ර ග්‍රහණයක් වෙයි.” යනුවෙන් තාරකා භෞතික විද්‍යාඥ ආචාර්ය කාවන් රත්නතුංග පැවසීය.

සම්පූර්ණත්වය අතරතුර චන්ද්‍රයාගේ රතු පැහැය ආචාර්ය රත්නතුංග පැහැදිලි කළේ “රතු පැහැය පරාවර්තනය වූ පෘථිවි ආලෝකයෙන් එන එකක්. සූර්යාලෝකය පෘථිවි වායුගෝලය හරහා ගමන් කරනවා, එය ග්‍රහලෝකය වටා දීප්තිමත් වළල්ලක් වගේ ක්‍රියා කරමින් සඳ ආලෝකවත් කරනවා. හිරු බැස යන විට පෙනෙන රතු පැහැය මෙහිදී සඳ දිලිසෙන බවට පත් කරනවා.” යනුවෙනි.

“අපට දැකගත හැකි වූ අවසාන පූර්ණ චන්ද්‍රග්‍රහණය 2022 නොවැම්බර් මාසයේදී සිදු වුණේ. එය මෙම ග්‍රහණය තරම් හොඳ එකක් නෙවෙයි. ඊළඟ ග්‍රහණය 2028 දෙසැම්බර් 31 වැනිදා සිදුවෙන්නේ.” යැයි මෙම ග්‍රහණයේ දුර්ලභත්වය ආචාර්ය රත්නතුංග ඉස්මතු කළේය.

මෙම ග්‍රහණය 2025 සැප්තැම්බර් ග්‍රහණ සමයේ පළමුවැන්න සනිටුහන් කරන බවත්, සැප්තැම්බර් 21 වැනිදා අර්ධ සූර්යග්‍රහණයක් සිදුවන බවත් තාරකා විද්‍යාඥයන් ප්‍රකාශ කර තිබේ