April 6, 2026

පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඉරානයට එල්ල කරන ලද ඊශ්‍රායල-ඇමරිකානු ඒකාබද්ධ ප්‍රහාරයෙන් ආරම්භ වූ මැදපෙරදිග ගැටුම, ගෝලීය නැව් ගමනාගමන කටයුතුවල විශාල බාධාවන්ට හේතු වී තිබේ.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය මත ඉරානය පනවා ඇති සීමාවන් ප්‍රධාන තෙල් ප්‍රවාහන මාර්ගවලට බලපා ඇති අතර, මේ හේතුවෙන් නෞකා සේවාවලට විකල්ප මාර්ග සෙවීමට බල කෙරී ඇත.

එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, කාර්යබහුල නැගෙනහිර-බටහිර නැව් මාර්ගයේ පිහිටා ඇති ශ්‍රී ලංකාවේ හම්බන්තොට අන්තර්ජාතික වරාය කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු වී තිබේ.

බාධාකාරී ප්‍රදේශ මඟ හැරීම හේතුවෙන් සිය වරායේ නැව්ගත කිරීමේ ක්‍රියාකාරකම්වල තියුණු වැඩිවීමක් දක්නට ලැබෙන බව හම්බන්තොට වරාය පවසයි.

වැඩිවන ඉල්ලුම හැසිරවීම සඳහා හම්බන්තොට අන්තර්ජාතික වරාය මෑතකදී සිය මෙහෙයුම් පුළුල් කර ඇති බව නිවේදනය කළේය.

වරායේ වාහන හැසිරවීමේ අංගන ධාරිතාව දෙගුණ කර ඇති අතර බහාලුම් අංගන අවකාශය 30%කින් වැඩි කර ඇත.

ප්‍රධාන නැව් මාර්ගයේ සිට නාවික සැතපුම් 10ක් පමණක් දුරින් හම්බන්තොට අන්තර්ජාතික වරායේ පිහිටීම, නැව්වලට විශාල ප්‍රමාදයකින් තොරව පහසුවෙන් හරවා යැවීමට ඉඩ සලසයි.

මෙම වරාය බහුතර හිමිකාරීත්වය දරනු ලබන්නේ චයිනා මර්චන්ට් පෝර්ට් හෝල්ඩින්ග්ස් විසිනි.

ඔවුන් 2017 දී 99 අවුරුදු බදු ගිවිසුමක් යටතේ 85%ක කොටස් අත්පත් කර ගත්තේය.

හම්බන්තොට අන්තර්ජාතික වරායේ නිලධාරීන් පවසන්නේ වත්මන් තත්ත්වය ගෝලීය නෞකා රටාවන්හි වෙනසක් පිළිබිඹු කරන බවත්, වරාය වැදගත් විකල්ප මධ්‍යස්ථානයක් බවට පත්වී ඇති බවත්ය.

වාහන සහ බහාලුම් ගමනාගමනය වැඩිවීම මගින් මෙහෙයුම් වාර්තාගත මට්ටම් ළඟා වී ඇත.

ඉල්ලුම සපුරාලීම සඳහා, හම්බන්තොට අන්තර්ජාතික වරාය යටිතල පහසුකම් සඳහා ද ආයෝජනය කර ඇති අතර එහි ව්‍යාප්තියේ කොටසක් ලෙස දොඹකර සහ ට්‍රේලර් ඇතුළු නව උපකරණ සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 108ක් වැය කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.

සමස්තයක් වශයෙන්, වරාය ඉන්දියානු සාගරයේ ප්‍රධාන සැපයුම් සහ ප්‍රතිනැව්ගත කිරීමේ මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස සිය භූමිකාව ශක්තිමත් කරමින් සිටින අතර, පවතින අර්බුදය තුළ ගෝලීය සැපයුම් දාම පවත්වා ගැනීමට ද උපකාරී වී තිබේ.