හිටපු අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණ (ICC) විනිසුරුවරියක වන නවි පිල්ලේට 2026 නොබෙල් සමතුලිතතා/සාම ත්‍යාගය පිරිනමා පැය කිහිපයකට පසුව, ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනය විසින් ජාත්‍යන්තර අපරාධ අධිකරණය වෙත පූර්ණ සම්බාධක පැනවීමට පියවර ගෙන ඇත.

එක්සත් ජනපද රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රූබියෝ විසින් සිකුරාදා (ඔක්තෝබර් 09) මෙම සම්බාධක ප්‍රකාශයට පත්කරන ලද අතර, තනි තනි විනිසුරුවරුන්ට සහ පැමිණිලිකරුවන්ට පමණක් නොව සමස්ත අධිකරණයටම එරෙහිව මෙලෙස සම්බාධක පැනවීම වොෂින්ටනය සහ අන්තර්ජාතික අධිකරණය අතර පවතින ගැටුමේ දැවැන්ත වර්ධනයක් පෙන්නුම් කරයි.

මෙම පියවර හේතුවෙන් ඇමරිකානු සමාගම් විසින් අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණය වෙත සපයනු ලබන මුල්‍ය ගනුදෙනු සහ සේවාවන් සීමාවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන අතර, එමගින් අධිකරණයේ බැංකු, රක්ෂණ සහ තාක්ෂණික කටයුතුවලට බාධා එල්ල විය හැක.

ඇමරිකානු පුරවැසියන්ට එරෙහිව නඩු පැවරීමට අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණයට ඉඩ නොතබන බව පැවසූ රූබියෝ, අධිකරණය සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදයට ඇති කඩිනම් කංඡාවන් පිළිබඳව අවධානය යොමුකරන ලෙස වොෂින්ටනයේ මිත්‍ර පාක්ෂික රටවලින් ඉල්ලා සිටියේය.

එක්සත් ජනපද හමුදා නිලධාරීන් සම්බන්ධ විමර්ශන සහ ඉශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු ඇතුළු ඉශ්‍රායල නිලධාරීන්ට එරෙහිව නිකුත් කරන ලද අත්අඩංගුවට ගැනීමේ වරෙන්තු මුල් කරගනිමින්, අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණය සාධාරණ නොවන ලෙස ඇමරිකානුවන් සහ ඉශ්‍රායල ජාතිකයන් ඉලක්ක කරන බවට ට්‍රම්ප් පරිපාලනය නිරන්තරයෙන් චෝදනා කළේය.

අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණය මෙම සම්බාධක දැඩි ලෙස හෙළා දුටු අතර, එය අන්තර්ජාතික නීතියට එල්ල වූ ප්‍රහාරයක් ලෙස හඳුන්වමින් සිය සාමාජික රටවල් 125 න් ඉල්ලා සිටියේ මෙම ආයතනය ආරක්ෂා කිරීමට ඉදිරිපත් වන ලෙසයි.

මෙම සම්බාධක මගින් අධිකරණයේ විමර්ශන සහ නඩු පැවරීමේ කටයුතු නතර කිරීමට නොහැකි වන බව අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණයේ නියෝජ්‍ය අභියෝගාත්මක නීතිඥ නසාත් ෂමීම් ඛාන් ප්‍රකාශ කළාය.

මෙම නිවේදනය නිකුත් වූයේ, 2003 සිට 2008 දක්වා අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණයේ විනිසුරුවරියක ලෙස සහ පසුව එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස්වරිය ලෙස කටයුතු කළ දකුණු අප්‍රිකානු ජාතික නීතිවේදී නවනීතම් (නවි) පිල්ලේ 2026 නොබෙල් සාම ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලබා පැය කිහිපයකට පසුවය.

නෝවේජියානු නොබෙල් කමිටුව විසින් පිල්ලේගේ සාමය සහ අන්තර්ජාතික නීතිය ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ උත්සාහය ඇගයීමට ලක්කළ අතර, යුද අපරාධ, මානව වර්ගයාට එරෙහි අපරාධ සහ ජන සංහාරයන් සිදු කළ පුද්ගලයන් වගකීමට බැඳ තැබීම සඳහා ඇය දැක්වූ දායකත්වය එහිදී විශේෂයෙන් පෙන්වාදෙන ලදී.

හේග් නුවර මූලස්ථානය පිහිටි අන්තර්ජාතික අපරාධ අධිකරණය (ICC) 2002 වසරේදී පිහිටුවන ලද්දේ, ජාතික අධිකරණ පද්ධතීන්ට යම් බරපතල ජාත්‍යන්තර අපරාධ සම්බන්ධයෙන් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට නොහැකි වන හෝ අකමැති වන අවස්ථාවන්හිදී අදාළ නඩු විභාග කිරීම සඳහාය.