September 6, 2026
පාකිස්ථානයේ පවතින ආහාර උද්ධමනය, හුදෙක් තිරිඟු, සීනි හෝ ආහාරයට ගන්නා තෙල් මිල ඉහළ යාමට පමණක් සීමා වූ එකක් නොවන බව වඩ වඩාත් පැහැදිලි වෙමින් පවතී.
බාහිරින් එල්ල වන ආර්ථික බලපෑමක් කොතරම් ඉක්මනින් එරට අස්ථාවර කෘෂිකාර්මික පද්ධතිය හරහා ගොස් සාමාන්ය ජනතාවගේ දෛනික ආහාර වේලට බලපාන්නේද යන්න, පාකිස්ථාන රාජ්ය බැංකුව (SBP) විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම අනතුරු ඇඟවීම හරහා අනාවරණය වී ඇත.
බලශක්ති මිල ඉහළ යාම නිසා පොහොර මිල ඉහළ යයි; ප්රවාහන ගාස්තු ඉහළ යන විට ගොවිපළ නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ ගොස් අවසානයේ ආහාර මිල ද ඉහළ යයි. එහෙත් මෙම අස්ථාවරභාවය අලුත් දෙයක් නොවේ.
දශක ගණනාවක සිට පාකිස්ථානය අකාර්යක්ෂම වාරිමාර්ග පද්ධති, දුර්වල ජල කළමනාකරණය, අඩු කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය, ප්රමාණවත් නොවන ගබඩා පහසුකම්, විකෘති වූ වෙළෙඳපොළ රටාවන් සහ සීමිත බෝග කිහිපයක් මත පමණක් දැඩි ලෙස රඳා පවතින කෘෂිකාර්මික ආකෘතියක් හේතුවෙන් පීඩා විඳිමින් සිටී.
කාලගුණික හා දේශගුණික විපර්යාසයන් හේතුවෙන් මෙම දුර්වලතාවයන් තවදුරටත් තීව්ර වී ඇත. එහි ප්රතිඵලය වී ඇත්තේ, සැලකිය යුතු ආහාර ප්රමාණයක් නිෂ්පාදනය කිරීමට හැකියාව තිබියදී පවා, මිලියන සංඛ්යාත ජනතාවක් ආහාර හිඟයන්ට, ක්ෂණික මිල ඉහළ යාම්වලට සහ පාරිභෝගික ශක්තිය පහත වැටීමට ගොදුරු වන ආර්ථික තත්ත්වයක් නිර්මාණය වීමයි.
පාකිස්ථාන රාජ්ය බැංකුවේ 2026 අගෝස්තු මුදල් ප්රතිපත්ති වාර්තාව මඟින්, එරට කෘෂිකර්මාන්තයේ පවතින මෙම ව්යූහාත්මක දුර්වලතාවය වඩාත් අයහපත් වන ජාත්යන්තර පසුබිම සමඟ සංසන්දනය කර දක්වා ඇත. බලශක්ති, පොහොර සහ නෞකා භාණ්ඩ ප්රවාහන ගාස්තු ඉහළ යාම හමුවේ, ආහාර මිල ගණන් පූර්ව අපේක්ෂිත මට්ටම්වලට වඩා ඉහළ යා හැකි බවට මහ බැංකුව අනතුරු අඟවයි.
ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළේ පොහොර මිල ගණන් ශීඝ්රයෙන් ඉහළ ගොස් ඇති අතර, ඉදිරියේදී ඇති විය හැකි ‘එල් නිනෝ’ කාලගුණික තත්ත්වය හේතුවෙන් කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයට අමතර බලපෑමක් එල්ල වීමේ තර්ජනයක් ද පවතින පසුබිමක මෙම අනතුරු ඇඟවීම සිදු කර තිබේ.
